Beslenme hijyeni için çiğ ve pişmiş besinler başka saklanmalı

0
0

Beslenme hijyeninin toplum sıhhati açısından ehemmiyetine vurgu yapan uzmanlar, besinlerin üretim sürecinden tüketiciye ulaşana kadar pek çok basamakta kurallara uyulması gerektiğini vurguluyor. Besin güvenliği zincirinin sağlıklı bir biçimde korunması için öncelikli noktanın paklık ve hijyen olduğunu kaydeden uzmanlar, çiğ ve pişmiş besinlerin farklı saklanması, uygun pişirme ve uygun saklama şartlarının sağlanması gerektiğinin altını çiziyor.

Üsküdar Üniversitesi Sıhhat Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Kısmı Öğr. Gör. Esra Tansu Sarıyer, beslenme hijyenine ait değerlendirmelerde bulundu.

Hijyen kurallarına uymamak değerli sıhhat meselelerine yol açıyor

Dünya Sıhhat Örgütüne nazaran her yıl bilhassa az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde pak olmayan su, sanitasyon ve hijyen eksiklikleri nedeniyle hastalık ve mortalite yükünün arttığını kaydeden Öğr. Gör. Esra Tansu Sarıyer, “Hijyen kurallarına uyulmaması sonucu ortaya çıkan ve besin güvenliğini bozan etmenler başta bebekler, çocuklar, hamile ve emziren bayanlar, yaşlılar ve hasta bireyler üzere risk kümeleri olmak üzere toplumun her bölümünü etkileyen sıhhat meselelerine neden olmaktadır. Yiyecek hazırlama ve korumasında hijyen kurallarına uyulmaması besin zehirlenmeleri ve bununla bağlı uzun/kısa devir sıhhat sorunlarını beraberinde getirmemektedir.” diye konuştu.

Fiziksel, kimyasal ve biyolojik tehlikeler risk oluşturuyor

Toplumdaki her bireyin inançlı besine ulaşma hakkına sahip olduğunu kaydeden Sarıyer, besinin üretim sürecinden itibaren tüketiciye ulaşana kadar maruz kaldığı fizikî, kimyasal ve biyolojik tehlikelerin, besin güvenliğini bozmakta ve insanlarda önemli hastalıklara neden olduğunu vurguladı. Sarıyer, bu riskleri şöyle sıraladı:

“Fiziksel bulaşanlar; toz/toprak kalıntısı, saç, tırnak, plastik kalıntıları, ambalaj kesimleri üzere yabancı cisimlere dair tehlikeleri içermektedir. Bu tehlikelerin önüne geçmek için, mecburî olmadıkça hazırlama ve üretim basamaklarında cam kırığı riskini önlemek için cam materyaller kullanılmaması, bilhassa zerzevat, meyve ve yumurta üzere besinleri satın alırken toprak, saman, hayvan dışkısı kalıntısı olup olmadığına dikkat edilmesi gerekmektedir. Buna ek olarak, faal olarak yemek hazırlama sürecinde yer alan bireyler şahsî hijyenine değer göstermelidir.

Kimyasal bulaşanlara dikkat!

Kimyasal bulaşanlar ise pestisitler, besin ambalaj materyaller, deterjanlar ve dezenfektanları içermektedir. Bu unsurlar, besin unsurlarına bulaşarak besin kaynaklı hastalıklara sebep olmaktadır. Bu nedenle kimyasal bulaşma riski olan besinler gıda hususlarından uzak ve başka saklanmalı, bu kimyasalları kullanacak bireyler bahis hakkında bilgi sahibi olmalı ve kullandıktan sonra eller kesinlikle yıkanmalıdır.

Çiğ ve pişmiş besinler farklı saklanmalı!

Biyolojik bulaşanlar ise besin kaynaklı hastalıkların en yaygın nedeni olmakla birlikte, toz, toprak, hava, hayvanlar, çiğ besinler, araç-gereçler ve insan yoluyla bulaşmaktadır. Bunun önüne geçmek için, besin güvenliğini sağlamaya yönelik paklık, çiğ ve pişmiş besinlerin farklı saklanması, uygun pişirme, uygun saklama şartları sağlanması, sağlam hammadde ve su kullanılması üzere unsurlar uygulanmalıdır. Tüm bu fizikî, kimyasal ve biyolojik risklerin elimine edilmemesi durumunda mide bulantısı, kas zahmeti, yutma ve nefes almada zorluk, şiddetli karın ağrısı, kusma, ateş, sulu yahut kanlı ishal üzere kısa vadeli yahut akut/kronik böbrek yetmezliği üzere uzun müddetli sıhhat sorunları meydana gelmektedir.”

Temizlik ve hijyene dikkat edilmelidir

Öğr. Gör. Esra Tansu Sarıyer, hazır yemekler tercih edilirken hijyen konusunda dikkat edilmesi gereken noktalar olduğunu hatırlatarak “Toplu beslenme hizmeti alınabilen restoranlarda hazır yemekleri tercih ederken, besin güvenliği zincirinin sağlıklı bir halde korunması için öncelikli dikkat edilmesi gereken nokta temizliktir. Bu etapta beslenme hizmeti alınan yerin, çalışanlarının ferdî hijyeni, orada kullanılan araç-gereçlerin paklığı ve dezenfeksiyonu, yiyecek üretilen alanların paklığı ve bakımı yapılmış olmalıdır. Aksi takdirde buradaki bulaşanlar besin aracığıyla tüketiciye taşınarak, besin zehirlenmelerine neden olabilir.” ikazında bulundu.

Uygun sıcaklık ve tekniklerle pişirme çok önemli

Diğer değerli noktanın çiğ ve pişmiş besinlerin ayrılması, farklı kesme tahtalarının kullanılması ve tüketime kadar farklı başka saklanması olduğunu vurgulayan Sarıyer, “Çünkü bilhassa et, deniz eserleri, kanatlı etleri üzere çiğ besinler tehlikeli mikroorganizmaları barındırmaktadır. Bunlara ek olarak besinlerin uygun sıcaklık ve sistemlerle pişirilmesi, insan sıhhatini etkileyen ve besin zehirlenmelerine neden olan Campylobacter, Escherichia coli ve Listeria üzere bakterileri öldürmektedir. Ayrıyeten tekrar besin zehirlenmelerine neden olan mikroorganizmaların oda sıcaklığında süratli bir formda çoğaldığı unutulmamalıdır. Bu mikroorganizmaların gelişmesi 5°C’nin altında ve 60°C ’nin üzerinde yavaşlamakta yahut durmaktadır.” diye konuştu.

Marketlerden hazır besinler satın alınırken yeniden misal halde saklama şartlarına dikkat edilmesi gerektiğini vurgulayan Öğr. Gör. Esra Tansu Sarıyer, “Et, tavuk, deniz eserleri, yumurta, süt ve eserleri üzere potansiyel riskli besinler soğutucu dolaplarda koruma edilmeli, kurubaklagiller ve tahıllar ise mikrobiyal risk oluşmaması açısından kuru ve serin ortamda tüketiciye sunulmalıdır.” dedi.

Son kullanma tarihine dikkat edilmeli!

Bozulmuş ve son kullanma tarihi geçmiş materyallerle hazırlanan besin hususlarının kıymetli sıhhat meselelerine yol açacağını söyleyen Öğr. Gör. Esra Tansu Sarıyer, kelamlarını şöyle tamamladı:

“Patojen mikroorganizmaları içeren bir besinin tüketilmesinden sonra bireyde çoklukla ateş, diyare, bağırsak krampları, bulantı ve kusma üzere belirtiler ortaya çıkmaktadır. Örneğin et, et eserleri, et suyu üzere besinler pişirildikten sonra uygun biçimde soğutulmaması ve koruma edilmemesi Clostridium perfringens patojeninin çoğalmasına neden olmaktadır. Bu patojenle kontamine olmuş besinin tüketiminden sonra şiddetli karın ağrısı, bulantı ve ishal meydana gelmekte, bilhassa yaşlılar ve çocuklarda bu belirtiler haftalarda sürmektedir. Tekrar misal formda tüketime hazır ve soğukta uzun mühlet depolanmış besinler, kabuklu deniz eserleri, çiğ süt üzere besinlerin tüketimiyle kontamine olabilen Listeria monocytogenes bilhassa hamilelerde erken ve meyyit doğum, yeni doğanlarda menenjit üzere önemli sıhhat meselelerine neden olabilmektedir. Bu nedenle besin zehirlenmelerinin önüne geçmek için son kullanma tarihi, besinlerin satın alınma, hazırlanma ve saklanma şartları önemli değer arz etmektedir.”

Kaynak: (BHA) – Beyaz Haber Ajansı

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz