Türk Telekom CEO’su Ümit Ünal’la Koronavirüs tesiriyle yaşanan en kritik günlerde buluştuk. Görüşmemizden çabucak sonra şirketlerin neredeyse tamamına yakını meskenden çalışma sistemine geçti. Ümit Önal, Türk Telekom’da hummalı bir çalışma ortamında sorularımızı yanıtladı.
Koronavirüs tesiri üzerine dal olarak ortak açıklamalar yapıldı. Ne kadarlık bir kapasite artışı bekleniyor? Çocuklar da konutta, büyükler de…
Her türlü olağandışı senaryoya karşı gerekli hazırlıkları öteden beri yaptık, yapmaya da devam ediyoruz. Fiber internet abonelerimizin yaklaşık yüzde 90’ı limitsiz tarifelerimizi kullanıyor. İçinde bulunduğumuz sürecin doğal bir sonucu olarak konuttan çalışma modeline geçişlerin artması, uzaktan eğitimin yaygınlaşması üzere süreçler için Türk Telekom olarak hazırız. Ne kadar artış olacak sorusuna net karşılık vermek bugünden sıkıntı. Avrupa’daki birçok operatörde olduğu üzere şebekemizdeki trafik artışı devam ediyor. Bu artışta neden olan esas faktörler, insanların konuttan çalışması, online toplantı ve eğitim uygulamalarına yönelik talebin artmasının yanı sıra toplumsal medya ve görüntü içerikli uygulamaların daha ağır kullanılması olarak karşımıza çıkıyor.
YOĞUNLUK TÜM GÜNE YAYILDI
İnsanların gün içindeki alışkanlıkları da değişti mi?
Normal günlerde gözlemlediğimiz en ağır kullanım saatindeki oranı artık günün her saatinde görmeye başladık. Gündüz saatleri kullanım oranlarını geçtiğimiz haftalarla karşılaştırdığımızda yüzde 50 oranında bir arttı. Peak saatlerin artışını kıyasladığımızda ise burada da yüzde 20’lik bir artış var. Milletlerarası internet trafiğimizde ise yaklaşık yüzde 15’lik bir artış kelam konusu.
Diğer ülkelerde nasıl olmuş?
Virüsten en fazla etkilenen ülkelerin başında gelen İtalya’da sabit genişbant internet kullanımında yüzde 70, taşınabilir internet kullanımında ise yüzde 10-20 ortasında bir artış oldu.
Telekomünikasyon dalı bu tip büyük tesiri olan durumlarda çok stratejik. Tıpkı formda de doğal afetlerde de o denli…
Kesinlikle. Bu manada ülkemizin bu süreci en hasarsız formda atlatması için biz telekom operatörlerinin üzerine düşen vazifeleri en düzgün biçimde yerine getirmesi kadar, her kaynağın olduğu üzere internet kaynaklarının da bireyler tarafından şuurlu olarak kullanılması büyük değer taşıyor. Doğal afetlere yönelik de hazırlıklarımız var.
EVDE EĞİTİM İÇİN ÇALIŞTIK
Bu röportajın çıktığı gün milyonlarca öğrenci uzaktan eğitime geçecek. Hazır mısınız?
Okulların tatil edilebilme ihtimali belirdiğinde uzaktan eğitim senaryolarına çalışmıştık. Türkiye uzaktan eğitimde sorun yaşamaz. Tüm operatörler EBA’ya erişim için fiyatsız kullanım hakkını öğrencilere verdi. Türk Telekom yaklaşık 305 bin kilometrelik mevcut fiber ağ uzunluğu ile Türkiye’nin fiber altyapısının yüzde 80’lik kısmını tek başına gerçekleştirdi. Bugün itibariyle 21.9 milyon fiber hane kapsamasına ulaşmış yatırım bütçelerinde en büyük hissesi fiber altyapıya ayırdı. Hasebiyle Türk Telekom olarak internet kullanımlarındaki trendi yakından izliyor ve gerekli hazırlıkları yapıyor. Türk Telekom ile MEB’in uzun yıllardır üzerinde çalıştığı ve bugün başlayacak olan konutta eğitim sürecinde etkin olarak kullanılacak EBA platformu sağlanan imkanlara somut ve çok yakın bir örnek. Tüm öğrencilere ben de yeterli dersler dilerim.
Siber Güvenlik hem şirketler hem de Türkiye’nin tüm kurumları için çok değerli. Bu mevzuda ne yapıyorsunuz?
Siber güvenlik atakları inanılmaz artıyor. Biz de bu yüzden Türkiye’nin en büyük ve en gelişmiş siber güvenlik merkezini kurduk. Bu merkeze bu hususta çalışmak isteyen Türkiye’nin en yeterli üniversitelerinden gençleri katıyoruz.
YÜZDE 100 YERLİ MODEMİMİZ OLMALI
Bugüne kadar dijitalleşme için neler yaptınız?
Bugüne kadar yaptığımız her şey Türkiye’yi şu anda içinde bulunduğumuz dijital çağa ve hatta ötesine taşımak için. Yeniden bu maksatla Türk Telekom olarak yalnızca son 14 yılda Türkiye’nin dijital varlıklarına yaptığımız yatırım ise 16.6 milyar dolar. Elbette burada kalmayacağız; sırf 2020 yılı için 5.8 milyar lira yatırım yapmayı hedefliyoruz.
Hangi alanlarda olacak bu yatırımlar?
Teknolojiyi takip etmek yetmiyor görüyoruz. Yerli ve ulusal tahliller üretmeliyiz. 5G ile birlikte arttırılmış gerçeklik, öğrenen makinelerin, yapay zekanın hayatımızın içine girmesine çok az kaldı. Bunların bir kısmı kişisel tüketicileri ilgilendiriyor, cümbüş bazlı tüketicileri daha doyuracak, kurumsal bazda ise verimli, süratli üretim süreci geliyor. Yakın vakitte ülkemizin savunma endüstrinde İHA (insansız hava aracı) ve SİHA (silahlı insansız hava aracı) ile eşik atladığımızı gördük. Gelinen noktada bizim savunma endüstrinde bu kadar kıymetli adımlar atmışken, yeni eser ve servislerde de yerli ve ulusal tahlillere dönük odağımız olmalı. Bizim odağımızda bu var. Bizim SİHA’mız var fakat yüzde 100 yerli bir modemimiz yok. Bu olabilir mi? Bence olmalı. Yazılım tarafıyla birlikte bunu sağlamalıyız.
Virüs tesiriyle hayat çok süratli değişti. Hepimiz dijital dönüşümün ne kadar değerli olduğunu gördük. Türkiye bu dijital dünyaya yakalandı diyebiliyor muyuz?
Bu çağ, tüm düşünme ve iş yapış biçimlerini kökten değiştiren, global ölçekte bir entegrasyonu kaçınılmaz kılan bir dijital dönüşümü de beraberinde getirdi. Dijital dönüşüm global bir yarışa dönmüş durumda. Ekonomik, toplumsal ve politik manada gücünüz bu dönüşümü ne kadar sağladığınız, dijital çağın gereklerini kıymetleriniz ne düzeyde sentezlediğiniz ve bundan nasıl bir yeni bedel ortaya koyduğunuzla yakından ilgili. Türkiye her manada barındırdığı potansiyel ve entegrasyon kabiliyetiyle, politik ve ekonomik yapıdaki istikrarıyla, kamu otoritesinin dijital ekosisteme yönelik yatırımlarıyla dijital çağın değerli bir aktörü ve bu yolda emin adımlarla ilerliyor. Türkiye’de dijital dönüşümün omurgası olan fiber altyapının yüzde 80’inde ise Türk Telekom’un imzası var. Türk Telekom Türkiye’nin dijital dönüşüm sürecine liderlik ediyor. Dijital dönüşüm bağlı olmak ve bağlı kalmaktan geçiyor. Bunun taşıyıcısı da fiber! Fiber kullanımını toplumun tüm kesitlerine yaygınlaştırmak için çalışıyoruz.
HANGİ YENİLİKLER HAYATA GEÇTİ?
* İstanbul Esenyurt’ta 10 bin metrekarelik yeni bir bilgi merkezini, müşterilerimizin kesintisiz hizmet alması için Tier-3 sertifikası ile faaliyete geçirdik. İnternet trafiğinin yurt içinde kalmasına imkan sağlayacak küresel firmaları Türkiye’ye getirerek artan data trafiğinin faal yönetilmesini sağlıyoruz.
* Tivibu ve Muud eserlerimizle müşterilerimize yıllardan beri ayrıcalıklı televizyon izleme ve müzik dinleme hizmeti sunarken geliştirdiğimiz toplumsal medya iletileşme uygulaması Laff’a afet durumlarında bağlantının devamlılığı için yeni yetenekler kazandırmak üzere çalışıyoruz.
* Dijital ekosistemin en değerli bileşeni startuplara yönelik olarak kurumsal teşebbüs sermayesi şirketimiz TT Ventures üzerinden dayanak vermeye devam ediyoruz. Oyun tabanlı öğrenme platformu Mentalup, uzaktan muayene odaklı Doctor Turkey bu teşebbüslerden birinci akla gelenlerden.
KARİYER ÖYKÜSÜ
İŞÇİ ÇOCUĞUYUM
Sizin öykünüz nasıl başlıyor?
İstanbul’da fabrika çalışanı olan anne ve babanın oğlu olarak büyüdüm. Balat’ta geçti çocukluğum. 3 kardeşiz. İnsanın yazgısı doğuşuyla yazılıyor sanırım. Erken doğmuşum, hayatım da daima hareketli geçti. Birinci çocuğum ben. 7 aylık doğmuşum.
O yıllarda 7 aylık bebeklerin yaşama talihi yüksek değil herhalde değil mi?
Aynen. 1 kilo 750 gram doğmuşum. İsmimin Ümit olmasının nedeni de bu. Zira o devirde yaşamam mucize. Annem beni ‘Çatal kadardın’ diye anlatıyor. Yaşama tutunmuşuz.
Anadolu’dan göçle gelen kalabalık bir ailenin çocuğu babam, Sivaslı. Annem Trabzonlu. Geniş bir aile ortamında büyüdüm.
LİSEDE TİYATRO VE SİNEMAYLA İLGİLİYDİM
Eğitim hayatınız?
Liseyi İstanbul İmam Hatip Lisesi’nde okudum. Hareketli bir öğrenciydim. Tiyatro, sinema ve futbolla çok ilgiliydim. İstanbul Üniversitesi Bağlantı Fakültesi mezunuyum. Erken iş hayatına başladım. 2’nci sınıfta çalışıyordum. Sonradan bu avantaj oldu. Aslında okurken her yaz çalıştım. Tatillerde babam beni tanıdıklarının yanına işe verirdi. Mahmutpaşa’da konfeksiyoncuda çalıştım bir periyot. Üniversitede de daima çalıştım.
Profesyonel iş hayatına nasıl başladınız?
Reklam pazarlama işi yaptım uzun mühlet. Birinci başta işin yaratıcı kısmında başlayıp sonra pazarlamaya geçtim. 2007 yılına kadar bu türlü devam etti. 13 yıl aralıksız çalıştım. Sonrasında TMSF bünyesindeki medya şirketlerinde yöneticilik yaptım. Bu şirketlerin satışı olunca özel dalda çalışmaya başladım. Turkuaz Medya Grubu’nda 8 yıl yöneticilik yaptım.
Daha sonrasında mesleğiniz için farklı bir periyot var değil mi?
Evet. Digitürk idare heyeti üyeliği ve genel müdürlük misyonunu üstlendim. O devir BeIN Kümeye geçiş devriydi. Satış olduktan sonra ben kendi isteğimle ayrıldım. 2016 yılında da Türk Telekom ailesine katıldım. Evvel satış ve müşteri hizmetler’nden sorumluydum, 2018’de pazarlamadan sorumlu genel müdür yardımcısı oldum. 2019’da ise genel müdürlük vazifesine geldim
