More
    Ana SayfaDünyaGörülmüş şey değil, dumanlar Kuzey Kutbu'na ulaştı! Kendi haline bırakılmış bir afet...

    Görülmüş şey değil, dumanlar Kuzey Kutbu’na ulaştı! Kendi haline bırakılmış bir afet…

    Türkiye’de geçtiğimiz iki hafta boyunca yüreğimizi dağlayan orman yangınlarının büyük oranda denetim altına alınmasıyla hepimiz rahat bir nefes aldık. Fakat çabucak yanı başımızda komşumuz Yunanistan’da yangınlar devam ediyor. 

    Batımızda hal böyleyken doğumuz da öteki bir yangının tesiri altında. Rusya’nın Sibirya bölgesindeki ormanlar günlerdir yanıyor. Yetkililer yangınların bir kısmını söndürmeye çalışırken bir kısmını da kendi haline bırakmış durumda.

    Bunun nedeni Sibirya’nın yüzölçümünün çok geniş olması nedeniyle yangınların rastgele bir büyük yerleşim yerini, ulaşım sistemlerini ya da altyapı hizmetlerini tehdit etmemesi. Lakin yeniden Sibirya’daki yangının kapladığı alanın dünyanın geri kalanındaki tüm yangınların toplamından daha geniş olduğunu da söylemek gerek. Ve elbette bu kadar büyük bir yangının birçok olumsuz sonucu var.

    SICAK-YANGIN-SICAK DÖNGÜSÜ TÜM DÜNYAYI ETKİLİYOR

    Aslına bakılırsa Sibirya yangınları her yıl tertipli olarak yaşanıyor ve ekolojik istikrarın de bir modülü olarak görülüyor. Lakin iklim uzmanları bu yılki yangınların kapladığı alanın bu kadar geniş olmasının, gezegenimizin ısınmasıyla günden güne büyüyen yangın riskinin bir yansıması olduğunu düşünüyor. Üstelik yangınlarla ortaya çıkan yüksek ölçüdeki karbonun da global ısınmaya katkı yapmasından telaş ediliyor.

    Rus yetkililer şu an Sibirya’nın çeşitli yerlerinde çıkan 170’den fazla orman yangınıyla gayret etmeye çalışıyor. Bu yangınlar nedeniyle birçok havalimanı ve yol kapandı, binlerce kişi tahliye edildi ve ortaya çıkan duman bulutları Arktika’ya ve Kuzey Kutbu’na kadar ulaştı. Avrupa Atmosfer Müşahede Ajansı Copernicus’un ve NASA’nın elde ettiği uydu imajları Sibirya yangınlarından kaynaklı dumanın 5,2 milyon kilometrekarelik bir alana yayıldığını gösteriyor. Uzmanlara nazaran bu türlü bir durum eldeki kayıtlara bakılırsa görülmüş bir şey değil…

    Ancak binlerce kilometrekareyi kaplayan çok sayıda yangın da hiç müdahale edilmeden yanmaya devam ediyor. Rusya tarihinin en makus yangın dönemini yaşarken, çevreciler yetkililerin her sene olağan bir olay muamelesi yaptığı yangınların bu sene her zamankinden biraz daha fazla ilgiyi hak ettiğini belirtiyor.

    TÜRKİYE DE DAHİL BEŞ ÜLKEDEKİ YANGINLARIN TOPLAMINDAN FAZLA

    Washington Post’a konuşan ormancılık uzmanı Aleksey Yaroşenko’ya nazaran, ülkede “Yangınlar olağan, tayga her vakit yanıyor ve bunu problem etmeye gerek yok” yaklaşımı hakim. Lakin iklim değişikliğinin bir sonucu olarak Rusya’da inanılmaz hava olayları artıyor.

    Özellikle ormanlarla kaplı Yakutistan bölgesinde süratle yayılan yangınlar, ağır kuraklık, tarihte kaydedilmiş en yüksek sıcaklıklar ve güçlü rüzgarların bir ortaya gelmesinin sonucu olarak ortaya çıktı. Halbuki Yakutistan, Rusya’nın en büyük ve en soğuk bölgesi olarak biliniyor. Bölge bir permafrost alanının üzerine konumlanmış durumda yani topraklarının sıcaklığı dört mevsim 0 derecenin altında. Dahası Rusya’nın hava müşahede kuruluşu Rosgidromet’ten pazartesi günü yapılan açıklamada Saha olarak da bilinen Yakutistan’daki durumun daha da kötüleşmekte olduğu bildirildi.

    Yaroşenko, Sibirya’daki yangınların yüzölçümünün “Yunanistan, Türkiye, İtalya, ABD ve Kanada’daki yangınların toplamından fazla” olduğunu belirterek, bu yılın Rusya tarihindeki en berbat yangın yılı olarak bilinen 2012’yi geride bırakabileceği konusunda ihtarda bulundu.

    Geçmiş yangınların Rus medyasında çok fazla dikkat çekmediğini de hatırlatan Yaroşenko, bu durumun da değişmeye başladığını söyledi. Rus uzmana nazaran, tekrar de birçok yurttaşı, büyük yangınların sabotaj komplo üzere sebeplerle ve insan eliyle çıkarıldığına inanıyor. Bu komplo teorilerini destekleyen deliller ise epey hudutlu.

    Diğer yandan insanların bu ihtimallere tartı vermesi havanın kestirim edilemez olduğu rüzgârlı günlerde anız yakmak, ormanda denetimsiz ateş yakmak üzere dikkatsiz davranışların sık sık yaşanmasına neden oluyor.

    GREENPEACE: 183 BİN KİLOMETREKARELİK ALAN YANDI

    Greenpeace nazaran, bu yılın başından beri yanmakta olan ve yaklaşık 162 bin kilometrekarelik alanı küle çeviren ormanları söndürmek için 7 binden fazla itfaiyeci, çiftçiler, askerler ve öteki acil durum vazifelisi çalışıyor. Yanan alanların toplamı Avusturya’nın yüzölçümünün neredeyse iki katı. Lokal yetkililer ise söndürme çalışmaları için daha fazla gönüllüye ve finansmana gereksinim olduğunu söylüyor.

    Kendi haline bırakılmış yangınların sayısı ise 66. Bu yangınlar söndürme çalışmalarının çok sıkıntı olduğu ya da konutların ve ekonomik altyapının fazla etkilenmeyeceği bölgelerde. Bu biçimde de yaklaşık 21 bin kilometrekarelik bir alan yandı. Bu ABD’nin California eyaletinde geçtiğimiz hafta büyük yıkıma yol açan Dixie Yangını’nın 10 katı büyüklüğe denk geliyor. ABD’de bu yıl 100 yangında 23 bin kilometrekareden fazla alan yandı. Kanada’da ise toplam yanan arazi 34 bin kilometrekare civarında. Avrupa Orman Yangınları Bilgi Sistemi’nin bilgilerinde ise Türkiye’deki yanan alan 1800 kilometrekare civarı görünüyor. Yunanistan ve İtalya ise 1000’er kilometrekarenin biraz üzerindeki alanları yangına kurban verdi.

    Yaroşenko, Rusya’nın ormanlarının yarısının mahallî yetkililerce korunmadığını zira yangınla gayret için kâfi finansman bulunmadığını söyledi ve şöyle devam etti: “Bu yangınlar etrafın istikrarı için çok kıymetli bir role sahip. Ormanların kıymetli bir kısmı en kuzeydeki korunmasız bölgelerde. Çok yavaş büyüyorlar, çok hassaslar ve yandıkları takdirde etraf üzerindeki tesirleri çok büyük oluyor.”

    YETKİLİLER ‘KÜRESEL ISINMA’ DİYOR

    Greenpeace’in üstte aktardığımız dataları mahallî itfaiye ünitelerinden toplanıyor. Fakat Rusya Doğal Kaynaklar ve Ekoloji Bakanlığı yalnızca insanların yaşadığı bölgeleri tehdit eden yangınları kayda geçiriyor, steplerdeki ya da tarım yerlerindeki yangınlar sayılmıyor. Bu nedenle resmi datalarda Rusya’da yanan alan 78 bin kilometrekare civarı yani Greenpeace’in yarısının bile altında. Buna karşın Bakan Aleksandr Kozlov geçtiğimiz hafta yangınla uğraş bütçesinin 81 milyon dolardan 190 milyon dolara çıkarılmasını talep etti.

    Diğer yandan Yaroşenko, lokal yetkililerin de Moskova’ya durumun ciddiyetini yanlışsız aktarmadığını ön sürerek, “Ancak artık yangınları saklamak mümkün değil. Uydu imgeleri her şeyi ortaya koyuyor. Lakin yeniden de bu türlü bir alışkanlık var” diye konuştu.

    Yerel yetkililer genel olarak global iklim krizine dikkat çeken açıklamalar yapıyor. Yakutistan bölgesinin ormancılık konusunda en yetkili ismi olan Sergey Sivtsev, Kommersant gazetesine yaptığı açıklamada, 1888’den beri en sıcak haziran ayını geçirdiklerini söyledi. Yakutistan’ın lokal idaresi Saha Cumhuriyeti’nin lideri Aysen Nikolayev, geçen hafta RIA Novosti’ye yaptığı açıklamada orman yangınlarının ana sebebinin iklim değişikliği olduğunu söyledi. Nikolayev, “19’uncu yüzyılın sonundan bu yana meteorolojk ölçümler tarihinin en sıcak ve kurak yazını yaşıyoruz” dedi. Bölgenin Hava Orman Muhafaza Hizmeti’nden Vladimir Leonov ise bu kadar çok yangın çıkmasını kuru fırtınalarda düşen yıldırımlara bağladı.

    SICAKLAR PERMAFROSTU DA ERİTİYOR

    Rusya’da geçen yıl 4,7 milyar ağaç yandı. Dikilen ağaç sayısı ise bunun yedide biriyle sonlu kaldı. Ülkede bir ayda orman yangınlarıyla üretilen karbon ölçüsü İsveç’in bu yılki toplam karbondioksit emisyonuna denk.

    Üstelik Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli’nin bu hafta başında yayımlanan raporunda da Rusya’nın yazlarının daha da sıcak ve kurak olacağı, global karbon emisyonlarında büyük düşüşler yaşansa bile Sibirya’nın permafrostunun üçte birinin bu yüzyıl sonuna kadar eriyeceği tabir edildi.

    Sibirya’daki permafrostun erimesi birçok değerli tehlikeyi de beraberinde getiriyor. Bunların başında da bir öteki sera gazı olan metan çıkışı geliyor. Sonuçları geçtiğimiz hafta yayımlanan bir araştırmada, Sibirya’da 2020 yılında yaşanan sıcak dalgasının beklenin çok üzerinde düzeylerde metan çıkışına yol açmış olabileceği belirtildi.

    Bonn Üniversitesi’nden Nikolaus Froitzheim ile meslektaşlarının uydu haritalarını kullanarak yürüttükleri araştırmada, Sibirya’nın kuzeyindeki Taymır Yarımadası’nda kilometrelerce uzunluktaki bir alanda metan çıkış gözlemlendi. Bunun sonucunda atmosferdeki metan yoğunluğu yüzde 5 arttı. Üstelik bölgede 2021’de yaşanan kar yağışı ve soğuğun da çıkışın suratını kesmediği anlaşıldı.

    spot_img
    İLİŞKİLİ HABERLER

    CEVAP VER

    Lütfen yorumunuzu giriniz!
    Lütfen isminizi buraya giriniz

    - Reklam -Yılmaz Servo Teknik-Servo Motor Tamiri

    Popüler

    Son Yorumlar

    Sedat Ergani on DASKUT’TAN FUARA DAVET 
    Burhanettin Aydınlı on İŞTE O KAHRAMANLAR -1- BÖLÜM
    AHMET FEYYAZ KELEŞ on KIRACI HAKLARI
    Mehmet Emirhan ÖZKAN on KIRACI HAKLARI
    Mehmet Emirhan ÖZKAN on KIRACI HAKLARI
    Mehmet Emirhan ÖZKAN on KIRACI HAKLARI
    Hüseyin Çalışkan on KIRACI HAKLARI
    Mert on KIRACI HAKLARI
    Enes dursun on KIRACI HAKLARI
    Tuncay Meriçli on HAYVAN HAKLARI …