Gıda unsurlarının çeşitli sebeplerden ötürü bozulabildiğini ve bunu engellemek için çeşitli besin saklama yollarının geliştirildiğini aktaran Beslenme ve Diyetetik Kısmı Arş. Gör. Kübra Şahin, klasik muhafaza sistemlerinin dışında radyasyon (ışınlama) ile müdafaa teknolojisi üzere yeni prosedürlerin geliştirildiğini söz etti. Arş. Gör. Kübra Şahin, besinlerde radyasyon uygulamalarına yönelik bilgilendirici açıklamalarda bulundu.
NEDEN TERCİH EDİLİYOR
Kübra Şahin, “Radyasyonun; besin unsurunun, müspet ve negatif yükler oluşturabilecek formda gama ve X-ışınları yahut hızlandırılmış e- demetleri kullanılarak hastalığa neden olan mikroorganizmaları faal bir formda öldüren yahut denetim eden, besinsel özelliklerini korumak ve sürdürmek gayesiyle uygulanılan soğuk bir süreçtir. ‘Bu uygulama; besinlerin ısısında kıymetli bir artışa sebep olmadığından termal olmayan bir süreç olarak bilinir. Besine uygulanan radyasyonun ölçüsü gıdayı radyoaktif yapacak seviyenin çok altında olduğu için, besinin radyoaktif hale gelmesi mümkün olmayacağı üzere kimyasal yapısında da büyük değişiklikler kelam konusu olmamaktadır” dedi.
Şahin, radyasyon formülünün kullanılma nedenlerini ise şöyle sıraladı:
– Hastalığa neden olan mikroorganizmaları yok etmek ve neden olmayan mikroorganizmaları azaltmak
– Enfeksiyonlara sebep olan mikroorganizmaları elimine etmek
– Küflenme, filizlenme, çimlenme ve tomurcuklanmayı önlemek
– Olgunlaşmayı geciktirmek ve raf ömrünü uzatmayı sağlarken duyusal kaliteyi de korumak
RADYASYON HER BESİNE UYGULANMAMALI
Radyasyon, taze ve kolay bozulabilen besinlerin korunmasında uygulanan faal bir sistem olmakla birlikte, bu prosedürün her besine uygulanmasının mümkün olmadığının altını çizen Şahin, Dünya Sıhhat Örgütü (WHO) raporlarına nazaran karbonhidratlarda, proteinlerde, mineral tuzlarında ve yağlarda radyasyon uygulamalarının sorun oluştuğuna dikkat çekti.
Şahin, prosedürün besin üzerindeki tesirini ise şu sözlerle aktardı, ”Gıda müdafaa süreçlerinde kimi vitamin kayıpları olabilmektedir. Radyasyon bilhassa katı besinlerin tat ve aromalarında kıymetli değişikliklere sebep olmadan hami tesir yapmaktadır. Bu prosedürün dondurulmuş ve çiğ besinlerde da birebir hami etkiyi gösterdiği bilinmektedir. Ama bilhassa süt ve etlerde tedbir alınmadığı takdirde ortaya çıkan makus tat-koku dışında meydana gelen besinsel ve duyusal kayıplar yoktur. Yapılan çalışmalarda radyasyon tekniği, başka besin muhafaza formüllerinden daha inançlı bulunmuştur. Günümüz toplumlarının sağlıklı besine erişimi güçleştikçe, besin muhafaza prosedürleri daha da ehemmiyet kazanmıştır. Besin üzerindeki bütün hastalığa neden olan yahut ziyanlı mikrobiyel yükün radyasyon ile yok edilmesi; başta besin güvenliği ve besin kıymetleriyle birlikte, tüketici itimadının de korunmasını sağlamaktadır.”
