Hamilelik ve emzirme periyodunda iyot gereksinimi artıyor

0
0

Yenidoğanda, erken bebek mevti, fizikî bozukluk, gelişme geriliği ve sağırlık da gelişebiliyor. Çocukluk devrinde iyot eksikliğine bağlı zeka geriliği, eğitim hayatında başarısızlık ve büyümede yavaşlık da olabiliyor. Bedenimizin üretemediği bu elementin sofra tuzu başta olmak üzere deniz eserleri, et, süt ve yumurta üzere besinlerden karşılanabilir. Çocuk Sıhhati ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Gizem Samlı, hamilelik devrinde anne adayının kâfi iyot alamamasının bebeklerde düşük doğum tartısından zeka geriliğine, hatta vefata yol açabileceğine dikkat çekti.

GUATR KIZLARDA DAHA ÇOK GÖRÜLÜYOR

İyotun tüm beden hücrelerinde bulunan tiroit hormonlarının sentezi için gereken, bağışıklık sistemini güçlendirme, enfeksiyonlardan korunma ve kanser gelişimini önlemede aktif bir element olduğunu vurgulayan Dr. Samlı, şöyle devam etti: “İyot eksikliği ile tiroit bezinin büyümesi (guatr) ortasında direkt bir temas vardır. İyot eksikliği hafif ise ergenlik ve gebelik üzere hormon ihtiyacının arttığı durumlar dışında guatr gözle görülür hale gelmez. Orta derecedeki iyot eksikliğinde dokulardaki hür iyot, tiroit bezine dönerek olağandan daha fazla ölçüde tiroit hormonu sentezlenir. Bu artmış aktivite, tiroit hormonunun dokulardaki ihtiyacını karşılayacak olan tiroit bezinin büyümesi (guatr) ile sağlanır.”

Deniz suyunun iyot açısından güçlü olduğundan kıyı bölgelerinde yaşayanlarda bu hastalığın daha az olduğunu tabir eden Dr. Gizem Samlı, “Dünya Sıhhat Örgütü’nün iyot eksikliği olarak tanımladığı bölgede dünya nüfusunun üçte biri yaşıyor. Ülkemiz, orta derecede iyot eksikliği bölgesi olarak tanımlanıyor, guatr görülme sıklığı ise yüzde 30 civarında.” diye konuştu.

HAMİLELİKTE İYOT ALIMINA DİKKAT

Vücudun, iyot elementini üretemediğinin altını çizen Samlı, “Bu nedenle iyot açısından güçlü besinleri sofradan eksik etmemek gerekiyor. Kabuklu deniz eserleri, tuzlu su balıkları, ton balığı, mezgit, ıspanak, soya fasulyesi, şalgam, pazı, kabak, kuru fasulye, sarımsak üzere sebzeler, çilek, peynir, süt ve süt eserleri çok değerli kaynaklar. Kullanılan sofra tuzunun da kesinlikle iyotlu olması gerekiyor.” şeklinde konuştu.

Günlük önerilen iyot ölçüsünün, hayatın birinci beş yılı için 90 mikrogram, 6-12 yaş devri için 120 mikrogram, 12 yaşından büyük çocuklar ve yetişkinler için de 150 mikrogram seviyesinde olduğunu lakin gebelerin ve emziren bayanların daha fazla iyoda muhtaçlık duyduğuna dikkat çeken Dr. Gizem Samlı, onlar için gereken ölçünün günlük 225 mikrogram olduğunu kaydetti.

“İYOT EKSİKLİĞİ SIHHATİMİZİ HER TARAFTAN ETKİLİYOR”

Çocuklarda bilhassa birinci üç yılda merkezi hudut sisteminin gelişiminde tiroit hormonlarının büyük rolü olduğunu tabir eden Dr. Gizem Samlı, şunları kaydetti: “İyot eksikliğine bağlı yetersiz tiroit hormon sentezi zeka geriliği, gelişme geriliği, sağırlık ve konuşma bozuklukları yapıyor. Önlenebilir zeka geriliği nedeni olarak bilinen iyot eksikliği, IQ seviyesinde (zeka seviyesi) 12-13 puan azalmaya neden oluyor. İyot eksikliği; küçük ve okul çağı çocuklarda guatr, ders muvaffakiyetinde düşme, hafızada ve konsantrasyonda bozulma, dikkat eksikliği sendromu, anksiyete, depresyon, uzunluk kısalığı ya da ebeveyne nazaran uzunlukta gerilik, kabızlık, kilo artışı, kolesterol, trigliserit artışı, dirençli demir eksikliği anemisi, saç dökülmesi, tırnaklarda kolay kırılma, sık enfeksiyon geçirmeye yol açabilir. Daha büyük çocuk ve erişkinlerde guatr, hipotiroidi, kısırlık, göğüs kanseri, gebelikte meyyit doğum, düşük, doğumsal anomaliye neden olabiliyor.”

Dr. Gizem Samlı, yalnızca zerzevat tüketilen vegan-vejetaryen beslenme biçiminde brokoli, karnabahar, Brüksel lahanası ve soya üzere besinlerin çiğ olarak fazlaca tüketilmesi, sigara ve flor elementine çok maruziyetin iyot emilimini bozarak iyot eksikliğine yol açtığını söyledi.

Türkiye’de sofra tuzlarının iyotlu olmasının mecburî olduğunu belirten Dr. Gizem Samlı, “Bir gram sofra tuzu 70 mikrogram iyot içerir. Lakin iyotlu tuz yemekler piştikten sonra eklenmelidir. Zira pişirme sırasında kullanılırsa iyot bozuluyor.” dedi.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz