Dünya, global iklim değişikliğinin getirdiği çok hava olayları ile çaba ediyor.
Özellikle Avrupa’da son periyotta yaşanan çok ani yağış olayları, global iklim değişikliği ile ilişkililendiriliyor.
“YAĞMUR FIRTINALARI, AVRUPA GENELİNE YAYILIYOR”
Bu kapsamda, Newcastle Üniversitesi araştırmacısı, atmosfer bilimci Dr. Abdullah Kahraman liderliğinde Newcastle Üniversitesi İklim Tesirleri Prof. Dr. Hayley Fowler, Newcastle Üniversitesi Araştırmacısı Steven Chan ve İngiltere Meteoroloji Servisi İklim Araştırma Merkezi ve Bristol Üniversitesi’nden Prof. Dr. Elizabeth Kendon katkılarıyla “İklim değişikliği ile birlikte hareketsiz şiddetli yağmur fırtınaları Avrupa geneline yayılıyor” bahisli bilimsel araştırma yapıldı.
AVRUPA’DA FIRTINALAR 14 KAT ARTACAK
Yapılan araştırmada, Avrupa’daki şiddetli yağmur fırtınalarının global iklim değişikliğiyle birlikte artan nem ve daha yavaş hareket eden bulutlar nedeniyle 2100 yılına kadar karalarda 14 kat artacağı tespit edildi.
Kahraman, iklim değişikliği nedeniyle sıcaklıkların arttığını ve bundan ötürü atmosferde buharlaşmanın arttığını söyledi.
SÜPER BİLGİSAYARLARDAN İKLİM SİMÜLASYONU
Süper bilgisayarlar sayesinde ayrıntılı iklim simülasyonlarında araştırmalar yaptıklarını belirten Kahraman, “Bu simülasyonların yüksek lokal ayrıntı içermeleri sayesinde ekstrem hava olaylarını oluşturan ‘konvektif fırtına’ dediğimiz yapıların dinamiğini de çok rahat çözmemizi sağlıyor.” diye konuştu.
“KARALARDA 14 KAT FAZLA YAĞIŞ OLABİLİR”
Kahraman, bilim insanlarıyla “İklim değişikliği ile birlikte hareketsiz şiddetli yağmur fırtınaları Avrupa geneline yayılıyor”
“Çalışmamızda 2 ana mevzu üzerinde durduk. Biri ekstrem yağış potansiyeli, oburu bu ekstrem potansiyel yağışların olduğu durumlarda bulut kümelerinin ne kadar süratli hareket ettiğiyle ilgili. Atmosferdeki çok yağış üreten bulutlar çoğunlukla muhakkak bir süratte hareket ederler. Bu durum aşikâr bir bölgeye 10-15 dakikada ağır yağış bırakabiliyor. Bu tip ağır yağış bırakan bir bulut kütlesi şayet hareketsizse lokal bir noktada çok daha uzun vadeli ekstrem yağış bırakabiliyor ve tesiri çok büyük oluyor. Bulgularımıza nazaran karbon emisyonlarıyla ilgili tedbirler alınmazsa, bu yüzyılın sonunda Avrupa’da mevcut duruma nazaran 7 kat daha sık ekstrem yağış potansiyeli var. Bunun yanında hareketsiz olan bulut kütleleri nedeniyle yaşanacak ekstrem yağış sıklığı 11 kata, karalar üzerinde 14 kata çıkması bekleniyor. Fırtına ne kadar yavaş hareket ederse, küçük bir alana o kadar fazla yağmur yağar ve önemli sel riski o kadar büyük olur. Bu kısa müddetli şiddetli yağışlardaki asıl artış denizler üzerinde değil karalar üzerinde meydana gelecek. Zati sel konusunda riski oluşturan da bu durum. Sistemler hem çok yağış bırakacak hem de daha yavaş hareket edecek.”
“KUTUPLAR 8 DERECE ISINIYOR”
Dünyanın her tarafının global ısınma nedeniyle tıpkı biçimde ısınmadığının altını çizen Kahraman, kutupların ekvator ve tropiklere nazaran daha fazla ısındığını anlattı.
Kahraman, kutuplarda yer yer 8 dereceyi aşan bir ısınmanın olduğunu aktararak, “Sıcaklık farkı nedeniyle atmosferin üst düzeylerindeki rüzgarlar da yavaşlıyor. Oradaki yavaşlama çok yağış yapan fırtına sistemlerinin de daha yavaş hareket etmesine neden oluyor. Biz Avrupa etraflarında fırtına sistemlerinin bu nedenle yavaşladığı yorumuna vardık.” dedi.
“TÜRKİYE, SU KITLIĞI SORUNU YAŞAYACAK”
Son periyotta Almanya’daki sel nedeniyle çok sayıda mevt yaşandığını anımsatan Kahraman, şunları kaydetti:
“Almanya’da son 99 sel hadisinde son 42 yılda 165 mevt var. Lakin son hadisede 180 üzerinde mevt olayı var, hala kayıp olanlar var. Bu çok çarpıcı bir durum. Bu hadisenin direkt iklim değişikliği ile ilişkilendirilmesi lakin özel bir bilimsel çalışmayla mümkün olabilir, ancak bilinen o ki iklim değişikliğiyle bir arada bu cins afetlerin sıklığı artıyor. Global ısınma kaynaklı Avrupa’da 2100 yılına kadar kısa vadeli şiddetli yağışlar artacak. Global iklim değişikliğiyle birlikte kimi bölgelerde yağış ölçüsü artacak, birtakım bölgelerde azalacak. Türkiye Akdeniz neslinde global iklim değişikliği nedeniyle su kıtlığı noktasında en sorunlu ülkelerden birisi olacak. Bilhassa güney ve batı bölgelerimiz son derece kuru bir hale gelecek yaz ve sonbahar yağışları azalacak. Yıllık su kütlesi olarak sorun yaşayabiliriz. Hem kuraklık artacak hem de bu tip çok kısa vadeli ani yağışlar artacak. Bunlar birbirine zıt olarak görünüyor ancak değil.”
