Ülkeyi tesiri altına alan soğuk ve kar yağışlı havanın tesiriyle, çığ riskine karşı önlemler de gündeme geldi.
Türkiye’de bilhassa riskli bölgelerde çığ öncesinde, sırasında ve sonrasında alınacak tedbirler hayat kurtarıyor.
AFAD bilgilerinden derlenen bilgilerde, yeni yerleşim bölgelerinde çığ riski bulunan alanların tercih edilmemesi gerektiği ön plana çıktı.
ÇIĞ RİSKİ GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURULMALI
Çığa karşı tedbir almak açısından mevcut yapıların sigortalarının yaptırılması ve riskli bölgenin yamaçlarındaki ağaç ve bitki örtüsünün korunması son derece değerli.
Kar yağışının ağır olduğu bölgelerde yaşayanların, hava ve yol durumunu dikkatlice takip etmeleri ve aile afet planlarını hazırlarken çığ riskini göz önünde bulundurmaları gerekiyor.
GÖZLEMİN ÖNEMİ
Çığ sırasında ve sonrasında alınabilecek tedbirlerden kimileri şöyle:
“Çığ oluşabilecek bölgede rüzgar altı alanlardan, kornişlerin altındaki yamaçlardan ve bilhassa içbükey (konveks) profilli ve rüzgarla sürüklenme sonucu oluşmuş kalın depolama alanlarından sakının.
Yüksek riskli bölgelerden geçerken kümeyle emniyetli yerde bekleyin ve birer birer geçin.
Yoğun kar yağışı ve şiddetli rüzgarın uzaması yüksek çığ riskini doğurduğundan tehlikeli alanlardan uzak durun.
En tehlikeli çığların 30-40 derece eğimli yamaçlarda oluşmasından ötürü bu çeşit yamaçlara daha fazla dikkat edin. Yerdeyken duyulabilecek çökme, kırılma ve oturma seslerinin çığın habercisi olduğunu unutmayın.”
ÇIĞ SIRASINDA
“Çığın meydana geldiği anda serinkanlı davranmak çok kıymetli. Çığın büyüklüğüne, suratına, patikanın genişliğine ve etrafta bulunan araçlara bakarak en kısa müddette riskli alanı terk ederek daha inançlı yerlere ulaşın.
Sırt çantası taşıyanların çığın topuğu civarında yüzeyde kalma talihlerinin fazla olmasından ötürü çantanızı çıkartmayın.
Çığın daha yavaş, yüksekliğinin az olduğu kenar kısımlarına ulaşmaya çalışın.
Bağırarak yahut öteki ses kaynakları (korna, çan, ıslık) kullanarak etrafınızdakileri uyarın.
Kayak yaparken çığ önünde kalındığında çığın rotası dışına gerçek kaymaya çalışın, kayak yaparken çığa yakalanmak kesin ise kayak sopalarını ve kayakları çıkarıp atın ve sabit ağaç üzere bir cisme tutunun.
Çığ sırasında şayet bir araç içindeyseniz motoru durdurun ve ışıkları söndürün.
Araçtaki oksijen ölçüsünü korumak için sigara içmeyin, ateş yakmayın.
Telsiz varsa davet yapın ve telsizi alıcı pozisyonunda daima açık tutun.
Çığa maruz kalırsanız yerden dayanak alarak ve geniş yüzme hareketleri yaparak akan karın üstünde ve mümkünse kenarında kalmaya çalışın.
Ağzınızı sıkıca kapatın, başınız kar altında kaldığı anda mümkünse uzun müddet nefesinizi tutmaya çalışın.
Akışa kapılırsanız bacaklarınızı ve kollarınızı birbirine yapıştırarak oturma konumu alın.
Mümkünse çığ durmadan kısa mühlet evvel bacaklarınızla yeri sertçe iterek kalkmaya çalışın.
Çığ durmadan evvel kesinlikle bir elinizi yüzün önünde (ağzınızı ve burnunuzu kapatacak şekilde), öbür elinizi de başınızın üzerinde (yüzeye hakikat uzatarak) tutun ve kar altında kaldığınız vakit boyunca hayati ehemmiyet taşıyacak olan nefes boşluğunu genişletin. Başınızı sağa sola çevirerek boşluğu büyütmeye çalışın.”
ÇIĞ SONRASINDA
“Çığ sonrasında karda ses iletimi az olmasına karşın şayet yüzeye yakın olduğunuzu hissediyorsanız bağırın ve gücünüzü dikkatli kullanın.
Şayet araç içindeyseniz dışarıya ses (korna) ve ışık verecek rastgele bir alet (fener) kullanın.
Araçta bir çubuk yahut gibisi bir alet varsa kar içinde üst yanlışsız batırın, kurtarmaya gelecek olanların çubuğu görmelerini sağlayın.
Aracı çevreleyen karı kazmaya çalışın lakin kazarken kendinizi inançta hissetmiyorsanız emniyetiniz için araç içinde kalın. Mümkünse 112’yi arayarak durumu bildirin.
İlk yardım eğitiminiz yoksa ve zarurî olmadıkça çığdan kurtarılan bireyleri hareket ettirmeyin. Çığdan etkilenen şahısların öncelikle üzerini örtün, direkt sıcak bir ortama katiyen sokmayın.”
