Kentsel dönüşüm alanı ilan edildikten sonra birçok firma eliyle yenilenmeye başlanan lakin yaşanan problemler nedeniyle “kördüğüm” haline gelen Fikirtepe Projesi’ni Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının devralmasıyla 55 hektar alanda büyük dönüşüm başlatıldı.
Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Genel Müdür Yardımcısı Sezayi Köse, basın mensuplarına yaptığı açıklamada, 2007 yılında İstanbul Büyükşehir Belediyesinin Fikirtepe’yi kentsel dönüşüm alanı ilan ettiğini, imar planlarını hazırladığını, sürecin idare formunun vatandaşlar ile özel kesim el birliğiyle üretimine yönelik olduğunu söyledi.
Gelinen nokta prestijiyle sürecin tamamlanamadığını hatta diğer kaotik sebeplere meydan verdiğini söz eden Köse, “Bunlar neler? Vatandaşlarımız tahliye edilmiş, rastgele bir inşa faaliyeti başlamamış yahut inşaatlar başlamış yarım kalmış, ilerlememiş ya da proje adasında rastgele bir mutabakat, vatandaşlarımızın yeni konutlarına kavuşması için rastgele bir adım atılmamış projeler vardı. Kiralarını alamayan vatandaşlar vardı. 23 Kasım 2020’de Bakanımız burada bütün paydaşları topladı, sürecin nasıl ilerleyeceğine, yatırımcılara inşaatları yapıp yapmayacaklarına ait bir toplantı yaptı. Bakanlık eliyle burada bir süreç başlamış oldu. Bütün çalışmaları ele aldık, imar planlarını yeniledik. Bölgede yeni itibarlı alanlar oluşturmak ve vatandaşların mağduriyetini gidermek hedefiyle yeni bir planlama süreci yürüttük. İki farklı bölgede ofis açtık.” diye konuştu.
Köse, sürece dahil olduklarında yıkılmamış 1299 bina ile 5 bin 500 bağımsız ünitenin olduğunu aktaran Köse, akabinde vatandaşlara inşa sürecinin başlaması için 150 gün tahliye mühleti verdiklerini kaydetti.
“Ekim sonunda yıkımı tamamladık”
Eylül başı prestijiyle 150 günlük tahliye mühletinin dolduğunu lisana getiren Köse, şöyle devam etti:
“5 bin 565 bağımsız meskenin bir birden fazla boşaltılmıştı fakat ekonomik sebepler yahut hastalıklardan ötürü çıkamamış vatandaşlarımız vardı. Vatandaşlarımıza süreksiz konaklama, nakliye ve depo dayanağı, ambulans hizmeti üzere imkanları sağladık. Vatandaşların dayanağıyla bütün bağımsız üniteleri ve binaları boşaltıp, ekim sonu prestijiyle yıkımı tamamladık. O süreçte 19 proje adasında Emlak Konut Genel Müdürlüğümüzce ihaleler yapıldı, alanın tamamında inşaatlar başladı.”
Bu süreçte bütün vatandaşlara aylık 1500 TL kira yardımı yaptıklarını, Bakanlıkça alanda 15 milyon TL kira yardımı ödendiğini belirten Köse, “Projenin sonunda 11 bin bağımsız ünite üretilecek. İki yıl içinde tamamlayarak vatandaşlarımıza teslim etmeyi planlıyoruz.” dedi.
Fikirtepe’de bugüne kadar tahliye edilen ve yıkılan toplam 7 bin 268 bağımsız ünite olduğunu aktaran Köse, projenin sonunda Fikirtepe’de büyük millet bahçesi niteliğinde park alanları oluşturduklarını, vatandaşların ferah ve itimatla konutlarında yaşayabilecekleri ömür alanlarının oluşacağını bildirdi.
Bakanlıkça yapılan “Yeni Fikirtepe Konutları-1” etabını 2021 yılı prestijiyle bitirdiklerini, 1134 konutu vatandaşlara teslim ettiklerini, vatandaşların hayatlarını orada sürdürdüklerini anlatan Köse, 2 yıl sonra “Fikirtepe’de ömür başladı” denilebileceğini kelamlarına ekledi.
Yıllara nazaran Fikirtepe’de süreç nasıl işledi?
AA’nın haberine nazaran; Fikirtepe’de bulunan gecekondular 1984 yılında maddeleşti. Hak sahiplerine 1991 yılında tapular dağıtıldı. Vakit içinde gecekondular binalara dönüştü, 2005 yılında özel proje alanı ilan edildi.
İBB tarafından 2007 yılında “Kentsel Dönüşüm Alanı” olarak belirlendi. “Özel Proje Alanı” olarak 2008 yılında planlanan bölgede 1/1000 ölçekli UİP çalışmasına başlanırken 2010 yılında 14 bin 629 yeni daire yapılması hedeflendi. Bu sayı daha sonra 35 bine çıktı.
Bunun akabinde 2012’de 6306 sayılı “Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi” hakkında kanun çıktı. Fikirtepe, 2013’te riskli alan ilan edildi, 2015’te Fikirtepe Kentsel Dönüşüm Projesi meslek odaları tarafından yargıya taşındı ve plan iptalleri başladı.
2020 yılının Fikirtepe’sinde ise yıkımları yapılmış lakin inşaatı başlanmamış alanlar mevcuttu.
Yüklenici firmaların süreci tamamlamayacağını belirtmeleri, kira yardımı dahi alamayan hak sahipleri, başlanmış ancak birtakım münasebetlerden ötürü devam etmeyen projeler gündeme geldi.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, sorunun tahlili için kentsel dönüşüm sürecini tamamlayamamış 55 hektarlık alanda büyük dönüşümü başlattı. İmar planları ve uygulamaları kısa bir müddette tamamlandı. İki irtibat ofisi kurularak hak sahiplerine bilgilendirme ve kira yardımı süreçleri başlatıldı.
Sayılarla Fikirtepe
Büyük dönüşüm alanında, mevcutta 1299 bina ve 5 bin 565 bağımsız kısım, daha evvelden yıkılan yaklaşık 2 bin bağımsız kısımla birlikte yaklaşık 400 bina bulunmaktaydı. Mevcutta bulunan 1299 bina için 150 günlük bir tahliye süreci tanındı.
Yaklaşık 26 bin hak sahibi bulunan çalışma alanında tüm hak sahipleri ile görüşülerek süreç hakkında bilgilendirmeler sağlandı. Bu süreç içerisinde tahliyesini gerçekleştiren hak sahipleri için her bir bağımsız üniteye 1500 TL kira yardımı başlatıldı.
Kiracı olanlara 3 bin TL taşınma takviyesi sağlandı. Günümüze kadar 70 milyon TL kira yardımı ödemesi gerçekleştirildi. Aylık yaklaşık 15 milyon TL kira yardımı yapılıyor. Tahliyeler verilen mühlet içerisinde hak sahiplerinin de dayanağı ile rastgele bir sorun yaşanmadan tamamlandı ve yıkım süreçleri 1 ay üzere rekor bir müddette sona erdi.
Büyük dönüşüm alanında 19 yapı adasının ihale ve inşaat süreçleri tamamlandı. Süratli bir biçimde inşaat süreçleri devam ederken, 2 yıl üzere kısa bir müddette hak sahiplerine yeni Fikirtepe’de bulunan bağımsız kısımları teslim edilecek. Alan içerisinde bulunan 19 yapı adasında toplam 11 bin bağımsız kısım üretilecek.
Dönüşüm alanının yüzde 55’i donatı alanından oluşacak. Fikirtepe’ye 11 cami alanı, 8 eğitim tesisi, 1 sıhhat tesisi, 1 spor tesis alanı, toplumsal ve kültürel tesis alanları ile yaklaşık 120 bin metrekarelik park alanı yapılacak.
