Kanama, damar bütünlüğünün bozulması sonucu kanın damar dışına sızmasıdır. Temel olarak iki şekilde sınıflandırılır: dış ve iç kanama. Dış kanamada kan yaradan dışarı akar, iç kanamada ise kan vücut içinde kalır ve dışarıdan görülmez. Her iki durumda da ilkyardımın doğru bir şekilde uygulanması hayati öneme sahiptir. İşte detaylar:
Dış Kanamalarda İlk Yardım
- Durum Değerlendirme: Hasta ya da yaralının durumu kontrol edilir.
- Yardım Çağrısı: Derhal 112 Acil Servisi’ne haber verilir.
- Hastayı Yatırma: Yaralı yere yatırılır, rahat bir pozisyon sağlanır.
- Kanama Noktasına Baskı: Kanayan bölgeye temiz bir bezle baskı yapılır. Kanama durmazsa ikinci bir bez ile baskı artırılır.
- Bandaj ve Yukarı Kaldırma: Gerekirse bandaj uygulanır ve kanayan bölge yukarı kaldırılır.
- Basınç Noktasına Müdahale: Kanama devam ederse en yakın basınç noktasına baskı uygulanır.
- Şok Pozisyonu: Hastanın ayakları 30 cm yukarı kaldırılır ve üzeri örtülerek kanayan bölge açıkta bırakılır.
- Bekleme: Sağlık ekipleri gelene kadar hasta ile ilgilenilir.
İç Kanamalarda İlk Yardım
- Durum Değerlendirme: Hastanın durumu gözlemlenir.
- Pozisyon: Yaralı sırt üstü yatırılarak ayaklar 30 cm yükseltilir ve üzeri örtülür.
- Hareket Kısıtlaması: Yaralı hareket ettirilmez.
- Gıda Verilmez: Yaralıya ağızdan herhangi bir şey verilmez.
- Yardım Çağrısı: 112 Acil Servisi aranır.
Burun Kanamalarında İlk Yardım
- Sakinleşme: Hasta ya da yaralı yatıştırılır.
- Doğru Oturuş: Baş hafif öne eğilerek burun kanatları 5 dakika süreyle sıkılır.
- Sağlık Kuruluşuna Sevk: Kanama durmazsa bir sağlık kuruluşuna başvurulur.
Şok Pozisyonu
Şok pozisyonu, kanamaların etkilerini hafifletmek için uygulanabilir:
- Hasta sırt üstü yatırılır, bacakları 30 cm yükseltilir.
- Üzeri örtülür.
- Solunum ve nabız düzenli aralıklarla kontrol edilir.
- Hasta sakinleştirilir ve yanında kalınır.
Psikolojik Destek
Kanaması olan kişiler genellikle endişeli ve stresli olur. Onlara güven veren bir şekilde yaklaşmalıyız:
- İlkyardım bilgimizi paylaşarak rahatlatabiliriz.
- Hoşgörülü ve nazik davranarak güven sağlayabiliriz.
- Yarasını görmesine izin vermemeli ve her şeyin yolunda olduğunu söylemeliyiz.
