Asgari Fiyat Tespit Komitesi’nin geçtiğimiz hafta gerçekleştirilen birinci toplantısına Türk-İş’in katılmaması masada tarihi bir krize neden olurken, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’dan ikinci toplantı öncesi dikkat çeken bir açıklama geldi.
“SENDİKALARLA İSTİŞAREDE BULUNACAĞIZ”
Bakan Işıkhan “Asgari fiyat görüşmelerinde toplumsal diyalog gereği her türlü süreç işleyecek, sendikalarla kesinlikle istişarede bulunacağız” tabirlerini kullandı.
İKİNCİ TOPLANTI PERŞEMBE GÜNÜ
Doğrudan yaklaşık 7 milyon çalışanı, dolaylı olarak ise toplumun genelini ilgilendiren yeni minimum fiyatı belirleme çalışmaları kapsamında Taban Fiyat Tespit Kurulu’nun ikinci toplantısı 18 Aralık Perşembe günü yapılacak.
MEVCUT MİNİMUM FİYAT 22 BİN 104 LİRA
Asgari fiyat, hala bir personel için aylık brüt 26 bin 5 lira 50 kuruş, kesintiler düştüğünde net 22 bin 104 lira 67 kuruş olarak uygulanıyor. Minimum fiyatın patrona toplam maliyeti bir personel için 30 bin 621 lira 48 kuruş. Bunun 26 bin 5 lira 50 kuruşunu brüt taban fiyat, 4 bin 95 lira 87 kuruşunu toplumsal güvenlik primi, 520 lira 11 kuruşunu patron işsizlik sigorta fonu oluşturuyor.
NE OLMUŞTU?
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ev sahipliğinde yapılan birinci toplantıda personel, patron ve hükümet temsilcilerinin bir ortaya gelirken Türk-İş masada yer almamıştı.
KOMİSYONDA BİR İLK
Türk -İş’in Taban Fiyat Tespit Kurulu’nun toplantısında bulunmaması bir birinci olarak kayıtlara geçerken, Türk-İş Genel Lider Yardımcısı Ramazan Ağar kararın münasebetini Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanlığı’nın önünde düzenlediği basın toplantısıyla açıklamıştı.
“KOMİSYONUN YAPISI EMEKÇİLERİ DİKKATE ALMAMAKTADIR”
Ağar “Bugün birinci toplantı günü. Geçmişte olduğu üzere bugün de toplantıya davet edildik. Kurulda bir değişiklik olmazsa katılmayacağımızı belirtmiştik. Türk-İş 1974 yılından bu yana personelleri temsil etmektedir. Fakat komitenin yapısı çalışanları dikkate almadan hükümet ve patron temsilcilerinin oylarıyla alınmaktadır. Türk-iş 24 Aralık 2024 tarihinde aldığı kararla komite çalışmalarına katılmayacağını paylaştı. Elektrik, doğal gaz ve suya yapılan artırımlar bu baskıyı artırmaktadır. Personel ve ailesi başta zarurî tüketim olmak üzere minimum fiyat ailesi gerisi gerisine gelen fiyatlarla gayret etmek zorunda kalmıştır” demişti.
“ZENGİN İLE YOKSUL ORTASINDAKİ UÇURUM GİDEREK ARTIYOR”
Sözlerinin devamında “Zengin ile yoksul ortasındaki uçurum giderek artmaktadır. Bir kesim temel muhtaçlıklarını karşılama da zorlanmaktadır” diyen Ağar, “Art arda yaşanan yüksek fiyat artışları ile kayıplar eksiksiz bir biçimde karşılanmalıdır. Ekonomik büyümenin oluşturduğu refahın çalışana yansıması için ek yapılması mecburidir. Mevcut eğilim sürdüğü takdirde çalışma barışının bozulmasıyla birlikte nitelikli iş gücünün de minimum fiyata sıkışma durumu ortaya çıkacaktır.
“ÇOCUK PERSONELLİĞİ DEVAM ETMEKTEDİR”
Asgari fiyat artarsa enflasyon da artar telaffuzları gerçek değildir. Enflasyonu sırf taban fiyat artışına bağlamak ekonomik sıkıntıların yapısal ve çok boyutlu sıkıntılarını göz arkası etmek manasına gelmektedir. İstihdamı azaltacağına dair telaffuzlar de yanlışsız değildir. Sendikal örgütlenmenin olmadığı b ir yerde bir personel 2-3 emekçinin işini yapmaya devam etmektedir. Çocuk personelliği de devam etmektedir. Gebze’de meydana gelen yangında ölen çocuk personeller bu tablonun en vahim göstergesidir” tabirlerine yer vermişti.
TOPLANTI ÖNCESİNDE BAKAN IŞIKHAN’A MEKTUP VERİLDİ
Türk-İş tarafından kurul toplantısı öncesinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’a verilen mektupta ise özetle Minimum Fiyat Tespit Komitesi’nin yapısının değiştirilmesi, bu güzelleştirmenin yapılmaması nedeniyle, minimum fiyat çalışmalarına katılmayacakları belirtilmişti.
“YÜZDE 14,38′ LİK ENFLASYON KAYBI TELAFİ EDİLMELİ”
Mali talepler ise şöyle özetlenmişti: “Geçen yıl enflasyon yüzde 44,38 oranının altında yüzde 30 artırım yapıldığı için karşılanmayan yüzde 14,38’lik enflasyon kaybı tam olarak telafi edilmeli. Temel gereksinim eserlerinde sürat kesmeden devam eden fiyat artışları (gıda, kira, eğitim, ulaşım ve fatura kalemleri) ile gerçekleşen enflasyonun yol açtığı kayıplar eksiksiz biçimde karşılanmalı. Türkiye ekonomisindeki büyüme, Gayri Safi Ulusal Hasıla artışı ve kişi başına düşen gelir yükselişinin oluşturduğu refahın personele yansıtılmasını sağlayacak ek bir artış yapılmalı.”
