DUYGU ERDOĞAN- Türkiye, tarihinin en büyük sarsıntı felaketlerinden biri ile sarsıldı. 10 ili etkileyen zelzeleler geniş bir bölgeyi vurdu. Büyük can kaybının yaşandığı zelzelede binlerce binanın yıkıldığı ve hasar gördüğü de biliniyor.
Depreme karşı en güçlü finansal tedbirlerden biri ‘Zorunlu Zelzele Sigortası’ (ZDS) olarak biliniyor. Doğal Afet Sigortaları Kurumu (DASK) bu kapsamda yüzde 100 sigortalılık maksadına ulaşmak hedefiyle çalışmalarına devam ediyor. DASK bilgilerine nazaran, depremde yara alan 10 kentin toplam konut sayısı 2 milyon 175 bin. Kahramanmaraş’ta yüzde 54, Malatya’da yüzde 53, Gaziantep’te yüzde 63, Hatay’da yüzde 40, Adana’da yüzde 46, Kilis’te yüzde 60, Adıyaman’da yüzde 45, Diyarbakır’da yüzde 34, Şanlıurfa’da yüzde 53, Osmaniye’de yüzde 43 sigortalılık oranı bulunuyor. Soru ve cevaplarla DASK ve hasar sürecine ait merak edilenleri gündeme aldık.
Hasar süreci nasıl ilerler?
1- Konutun hasar ihbarı nasıl yapılır?
ZDS poliçe sahibi, konutu zelzelede hasar gördüyse birinci olarak belirtilen ihbar kanallarından biri üzerinden DASK’a hasar ihbarında bulunmalı. Alo DASK 125 Davet Merkezi’ni arayarak, www.dask.gov.tr web sitesini ziyaret ederek, e-Devlet hesabına girerek bu süreci yapabilir.
2- İhbar esnasında hangi bilgilere muhtaçlık var?
İhbar sırasında poliçe yahut vatandaşlık numarası, sarsıntıdan hasar gören konutun açık adresi ve telefon numarası bilgileri hasar evrakının açılması için kâfi.
3- DASK süreçleri nasıl yürütür?
DASK, ihbar üzerine evvel hasar evrakını oluşturur ve evrak numarasını sigortalıya SMS ile bildirir.
4- Bu süreçte DASK tarafından hasar nasıl belirlenir?
Hasar tespit süreçleri, DASK ismine görevlendirilen bağımsız hasar tespit vazifelileri tarafından yerine getirilir. Bu tespitlerin sonucunda belirlenen tazminat ödemeleri de direkt DASK tarafından yapılır.
5- Ekspertiz raporu sonrası ne olur?
Ekspertiz raporu, DASK tarafından en kısa müddette incelenerek sonuçlandırılır. Ödenecek tazminat olması durumunda tapuda ismi geçen hak sahiplerine payları oranında tazminat ödemesi gerçekleştirilir.
6- Hasar tazminat ödemesi nasıl yapılır?
DASK, ödeme yapıldığında hak sahibi ya da sahiplerine SMS ile bilgi verir. Hak sahibi ya da sahipleri en yakın Vakıfbank şubesinden SMS ile iletilen kod ve kimlik ile ödemelerini alabilir.
7- Azami teminat fiyatı nedir?
Depremde hasar gören konutlar için ödenecek azami teminat fiyatı 2023 için 640 bin lira oldu.
8- Tazminat dışı olan hasarlar nelerdir?
Enkaz kaldırma masrafları, kâr kaybı, iş durması, kira mahrumiyeti, her türlü taşınır mal, eşya kapsam dışındadır, bunlar için tazminat ödenmez. Vefat dahil olmak üzere tüm vücudu ziyanlar, manevi tazminat talepleri Mecburî Sarsıntı Sigortası teminatı kapsamı dışındadır. Kamuya ilişkin binalar, köy yerleşim alanlarında yapılan binalar, iş yerleri, inşaatı şimdi tamamlanmamış binalar, inşaat ruhsatı bulunmayan binalar, tapuya kayıtlı bulunmayan ve hazine toprakları üzerine inşa edilmiş binalar da zarurî sarsıntı sigortası teminatı kapsamı dışındadır.
ZDS hakkında genel bilgiler
1- DASK yaptırmak zarurî mu?
Konut kredisi ve tapu süreçleri ile su ve elektrik abonelik süreçleri Mecburî Zelzele Sigortası (ZDS) olmadan yaptırılamıyor, ZDS kaidesi var.
2- DASK sigortası poliçe fiyatı nedir?
Zorunlu sarsıntı sigortası için 7 risk bölgesi ve bunlara nazaran farlı fiyat tarifesi bulunuyor. Sigorta bedelinin belirlenmesine temel metrekare bedelleri betonarme yapılar için 1.508 TL’den 3 bin 16 TL’ye, öteki yapılar için 2 bin 80 TL’ye; poliçe yenilemelerinde uygulanan yüzde 10 indirim, yüzde 20’ye yükseltildi.
3- Sigorta bedeli neden farklı?
Sigorta bedeli konutun yapı biçimine, brüt yüzölçümüne ve sarsıntı riski derecesine nazaran hesaplanıyor.
4-Sigortalılık oranı nedir?
Türkiye’de toplam 20 milyon konut bulunuyor ve bunların 10.9 milyonu yani yüzde 55 düzeyinde sigortalı durumda bulunuyor.
5-DASK’ın geçerlilik mühleti nedir?
Zorunlu Sarsıntı Sigortası’nın müddeti bir yıl. Sigortanın, poliçe müddeti sona ermeden yenilenmesi gerekli.
6- Ortak alana sigorta yapılır mı?
Bina ortak alanları zarurî zelzele sigortası kapsamında değil. Garaj ve bodrumlar için ZDS yapılır.
7-Kiracılar DASK yaptırabilir mi?
Kiracı tarafından kendi ismine sigorta yaptırılamaz. Tazminat, tapuda ‘hak sahibi’ olan şahsa ödenir.
8-DASK iptal edilebilir mi?
Zorunlu Sarsıntı Sigortası zaruridir, iptal edilemez.
9- DASK’ta indirim uygulaması var mı?
Tarife fiyatları üzerinden yüzde 20 indirim uygulanır.
10- Hangi binalar ZDS kapsamında değil?
Kamu binaları, köy konutları, ticari ve sınai binalar, inşaatı tamamlanmamış binalar, tapu kaydı bulunmayan binalar, harap yahut metruk binalar zarurî sarsıntı sigortası kapsamında değil.
10 vilayette vergiler ertelendi
Hazine ve Maliye Bakanlığı, zelzele bölgesinde bulunan mükellefler için 31 Temmuz 2023 tarihine kadar zorlayıcı sebep hali ilan edildiğini duyurdu. Sarsıntı tarihi prestijiyle, bu vilayetlerdeki mükelleflerin, 6.2.2023 ila 31.7.2023 tarihleri ortasında yerine getirmeleri gereken vergisel yükümlülükleri ertelendi.
