OZAN ÖMER KADÜKER – Ulusal Eğitim Bakanı Mahmut Özer, dün depremi vuran 10 vilayetle ilgili çalışmaların nihayetlendirildiğini, hangi vilayetlerde, ilçelerde eğitim öğretime başlanacağını bugün açıklayacaklarını duyurdu. Ülke genelinde birinci ve ortaöğretimde yaklaşık 19 milyon öğrenci var ve bu öğrencilerin 4 milyona yakını sarsıntı bölgesinde yaşıyor. MEB, sarsıntı bölgesindeki öğrencilere başka vilayetlerdeki okullara, adres bilgilerine bakılmaksızın nakil hakkı tanıdı. 48 bin 457 öğrenci, öteki vilayetlere nakillerini aldırdı. Yine özel okullarda da burslu öğrenci oranı yüzde 3’ten yüzde 10’a çıkarılarak depremzede öğrencilere kontenjan açıldı. Burstan 828 öğrenci yararlandı. Özel okullar da bölgedeki özel okullarda okuyan öğrencileri konuk öğrenci olarak kabul etti. Bu kapsamda da çeşitli vilayetlerdeki 2 bin 488 okula, 32 bin 725 depremzede öğrenci nakil aldırdı. Tüm bu nakillerle birlikte 82 bin 10 öğrenci bugün, öteki bir kentte, diğer bir okulda eğitime başlayacak.
Güvene muhtaçlıkları var
Yeni okullarında ders başı yapacak öğrencilerin kimi yakınlarını kaybetti, kiminin konutu yıkıldı, kimi ise hâlâ zelzele şokunu üzerinden atabilmiş değil. O nedenle gittikleri okullarda arkadaşları ve öğretmenlerine büyük vazifeler düşüyor. Pekala, ne yapmalı? Bu mevzuyu Altınbaş Üniversitesi Psikoloji Kısmı Öğretim Üyesi Psikolog Dr. Esra Gül Koçyiğit’e sorduk. Çocukların tüm hayat alanlarının ve sahip oldukları tüm rutinlerin kaybolduğunun göz önünde bulundurulması gerektiğine dikkat çeken Koçyiğit, “Sahip oldukları pek çok şeyi bırakarak geldiklerini aklımızdan çıkarmamalıyız. Gerekli ahengi sağlayabilmeleri için aşikâr bir vakte, inançlı bir ortama ve toplumsal dayanağa gereksinimleri olacaktır. Bunun için sınıftaki öğrencilere ve bilhassa öğretmenlere değerli misyonlar düşmektedir” dedi.
‘Ağlamamalısın’ demeyin
Koçyiğit, öğrenciler ve öğretmenlerin dikkat etmesi gereken noktaları şu halde sıraladı:
Sınıftaki öteki çocukları depremzede çocuklara meraklı sorular ve bakışlar yöneltmemesi konusunda uyarın.
Öğrencilerin yeni gelen çocuklara karşı anlayışlı ve paylaşımcı olmalarını sağlayın.
Başkalarının durumuyla kıyaslamayın. Başkalarına nazaran senin durumun daha yeterli demeyin.
Annesini, babasını, kardeşlerini, yakınlarını kaybeden çocuğa güçlü durmak zorundasın, ağlamamalısın demeyin. Annen, baban seni üstten izliyor, onlar da üzülür üzere tabirlerde bulunmayın.
Ağlayan çocuğu susturmaya çalışmayın. Acısını yaşamasına müsaade verin ve yanında olun.
Bazı çocuklar dehşet ve tasayı sözel olarak söz edemezler yahut etmek istemeyebilirler. Bu çeşit çocuklara fotoğraf yaptırmak hislerini yaşamaları konusunda teşvik edicidir.
Çocuklar için rutinler epey değerlidir ve denetim hissini artırır. Yaşına ve gelişimine uygun sınıf içi görevlerler verilebilir.
“Her şey çok hoş olacak” üzere büyük cümleler kurmayın. “Bu süreci birlikte atlatacağız ve bu süreçte yanında olacağım” üzere tabirler olabilir.
Bu soruları sormayın!
Oturma tertibine dikkat edin. Mümkün olduğunca ön yahut orta kısımlarda oturmasına ihtimam gösterin. Ayrıyeten sıra arkadaşlarını empati seviyesi yüksek, şefkatli olan öğrencilerden seçin.
Depremzede çocuklara “Ailende ölen biri var mı” üzere sorular sormayın. Şayet kendi anlatmak istiyorsa dikkatli bir formda dinleyin.
Bazı çocuklar kendi fikirlerinden ötürü zelzelenin gerçekleştiğini, ailesini kaybettiğini düşünüp kendini suçlayabilir. Bunun kendi kabahati olmadığını, elinden gelen çabayı gösterdiğini söyleyin.
Depremle ilgili oyunlar oynayan çocuklara müdahale etmeyin. Bu tıp oyunlara müsaade verin. Bunun bir tıp problemle baş etme yolu olduğunu bilin ve sadece gözlemleyin.
Ergenlerde saldırganlık, öfke üzere dışa vuran durumlar olabilir. Bunu kişiselleştirmeyin, olağan karşılamaya çaba edin. Durum daima hale gelirse rehber öğretmenlere yönlendirin.
Uykusuzluk, iştahsızlık, dikkat-konsantrasyon sorunları olan, daima suçluluk duygusu yaşayan, ölmek istediğinden bahseden çocukları izleyin ve durum devam ediyorsa rehber öğretmene yönlendirin.
Çocuklara umut verici etkinlikler düzenleyin. İçeriği umut olan öykü kitaplarından yahut filmlerden faydalanılabilir.
