Türkiye deprem bölgeleri kapsamında, neredeyse tüm illerin deprem riski altında olduğunu söylemek mümkündür. Özellikle son dönemde yaşadığımız büyük depremler sonucu deprem risk bölgeleri konusunda alınması gereken önlemler kritik derecede önem kazanmıştır. Genel olarak Türkiye’deki deprem bölgeleri ve Türkiye’de deprem riski en az olan bölge konuları, herkesin bilinçlenmesi gereken konulardır.
Türkiye, önemli deprem kuşaklarından biri olan ve Azor Adaları’ndan başlayıp Güneydoğu Asya’ya kadar uzanan Alp-Himalaya deprem kuşağında yer almaktadır. Yeryuvarının en karmaşık bölgelerinden biri olan ve deprem aktivitesinin yüksekliği ile dikkatleri üzerine çeken Türkiye, güneyde kuzey ve kuzeybatıya hareket eden Afrika ve Arap plakaları ile kuzeydeki Avrasya plakaları arasında yer almaktadır. Bu plakaların sıkıştırması nedeni ile batıya doğru kaçmaya zorlanan Anadolu plakasının hareketi, batıda Ege plakasınca durdurulmaya çalışılınca bölgede kuzey-güney yönlü genişlemeler, Ege Graben Sistemleri meydana gelmiştir. Ülkemizde oluşan depremlerin çok büyük bir kısmı Anadolu plakasının çevresindeki plakalarla olan sınır zonlarında meydana gelmektedir. Bu zonlar Kuzey Anadolu Fayı, Doğu Anadolu Fayı, Güneydoğu Anadolu Bindirme Kuşağı ve Ege Graben Sistemi’dir
Türkiye’deki Deprem Bölgeleri: En Çok Hangi Şehirler Tehlike Altında?
Türkiye’de Doğu Anadolu Fay Hattı, Batı Anadolu Fay Hattı ve Kuzey Anadolu Fay Hattı başta olmak üzere 3 büyük fay hattı mevcuttur. Bu fay hatlarının olduğu bölgeler ise ciddi risk bölgesi olarak kabul edilir. Türkiye’de en çok deprem olan bölge tespiti sürecinde birçok verinin incelenmesi ve bilimsel yöntemler ile karşılaştırmalarının yapılması gerekmektedir.
Türkiye’de En Yüksek Deprem Riski Taşıyan Bölgeler Hangileridir?
Deprem riski en yüksek bölgeler AFAD tarafından paylaşılan ve Ulusal Deprem araştırma Programı (UDAP) kapsamında desteklenen Türkiye Deprem Tehlike Haritası kapsamında yer alır. 18 Mart 2018 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanmış ve 1 Ocak 2019’da ise yürürlüğe girmiştir. UDAP ve DASK tarafından destek verilen proje kapsamında ise Türkiye’de deprem risk haritası hazırlanmıştır.
Türkiye Deprem Tehlike Haritası kapsamında risk oranlarına göre toplamda 5 farklı bölge belirlenmiştir. Dördüncü ve beşinci grupta yer alan iller en az riskli sayılırken, birinci ve üçüncü grupta yer alan iller en yüksek deprem risklerini kapsamaktadır.
1.Derece Deprem Kuşağında Olan İller Hangileri?
Türkiye’de 1. derece deprem bölgeleri genel olarak aşağıdaki gibidir:
• İzmir
• Balıkesir
• Manisa
• Muğla
• Aydın
• Denizli
• Isparta
• Uşak
• Bursa
• Bilecik
• Yalova
• Sakarya
• Düzce
• Kocaeli
• Kırşehir
• Bolu
• Karabük
• Hatay
• Bartın
• Çankırı
• Tokat
• Amasya
• Çanakkale
• Erzincan
• Tunceli
• Bingöl
• Muş
• Osmaniye
• Kırıkkale
• Siirt
2. Derece Deprem Kuşağında Olan İller Hangileri?
Türkiye’de 2. derece deprem bölgeleri aşağıdaki gibidir:
• Tekirdağ
• İstanbul
• Bitlis
• Kahramanmaraş
• Van
• Adıyaman
• Şırnak
• Zonguldak
• Afyon
• Samsun
• Antalya
• Erzurum
• Kars
• Ardahan
• Batman
• Iğdır
• Elâzığ
• Diyarbakır
• Adana
• Eskişehir
• Malatya
• Kütahya
• Çankırı
• Uşak
• Ağrı
• Çorum
3. Derece Deprem Kuşağında Olan İller Hangileri?
Türkiye’de 3. derece deprem bölgeleri kapsamındaki şehirler aşağıdaki gibidir:
• Sinop
• Kastamonu
• Ordu
• Giresun
• Artvin
• Şanlıurfa
• Mardin
• Kilis
• Sivas
• Gümüşhane
• Bayburt
• Kayseri
• Yozgat
• Ankara
• Mersin
• Nevşehir
• Konya
4. Derece Deprem Kuşağında Olan İller Hangileri?
Türkiye’de 4. ve 5. derece deprem kuşağında olan iller ise genel olarak aşağıdaki gibidir:
• Trabzon
• Rize
• Edirne
• Niğde
• Aksaray
• Karaman
Türkiye’de Deprem Riskinin En Az Olduğu Bölge Neresidir?
Türkiye Deprem Tehlike Haritası kapsamında deprem riskinin en az olduğu bölgeler ise;
• Giresun,
• Trabzon,
• Rize,
• Artvin,
• Kırklareli,
• Ankara,
• Edirne,
• Adana,
• Nevşehir,
• Niğde,
• Aksaray,
• Konya,
• Karaman
Olarak ele alınmaktadır. Türkiye’deki deprem bölgeleri oldukça geniş bir coğrafyayı kapsar. Bu nedenle gerekli önlemlerin alınması son derece önemli bir konudur.
Sonuç olarak; Türkiye’nin deprem açısından çok tehlikeli ve riskli bir bölgede bulunduğunu ve çok sık olarak hasar yapan depremlere maruz kaldığını ve kalacağını söyleyebiliriz. Depremlere engel olamayacağımıza göre toplum olarak depremlerle bir arada yaşamayı öğrenmeli, olası bir depreme her an hazırlıklı olmalıyız. Son depremlerde bir kez daha görüldüğü gibi, yapıların uygun olmayan zeminlerde ve aktif fay hatları üzerinde yapılması can ve mal kaybının çok fazla olmasına neden olmaktadır. Bu nedenle yeni yerleşim alanları imara açılmadan önce bu alanlarda jeolojik etüdlerin yapılması ve bu konunun yasal güvence altına alınması gerekir.
