Ulaşımdaki Engellerimiz
Yazımız biraz uzun olacak ama kendinizden de bir şeyler bularak, heyecanla okuyacağınıza eminim.
En gelişmiş çağın ürünlerine sahibiz ama ne kullanmayı becerebiliyor ne de bu yenilikleri kendimize layık görüyoruz.
Geçen hafta annemin rahatsızlığı nedeniyle Erzurum’a karayolu ile seyahat ettim.
Karayolu yolculu tercihimle biletimi büyük bir nimet olan ve hiçbir yazıhaneye gitmeden evden dijital ortamdan aldım. Harika bir sistem. Bana sadece hareket saatinde otobüsteki yerimi almam kaldı.
Yollar çok güzel, su gibi akıyor araçlar. Sinyalizasyon, emniyet kuralları, kontroller tam istenildiği gibi.
Erzurum’a yolculuk 16 bilemediniz 18 saat sürmesi beklenir. Yaklaşık 1200 km bir mesafe ve iki alternatif yol güzergâhı var.
- Güzergâh; Bursa, Eskişehir, Ankara, Kırıkkale, Yozgat, Sivas, Erzincan, Erzurum.
- Güzergâh; Bursa, Yalova, Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Çorum, Amasya, Tokat, Erzincan, Erzurum.
Hem giderken hem de gelirken aynı otobüs firmasıyla seyahat ettim. Araçlar en az 10 yaşında ve deyim yerindeyse dökülüyor.
Söz konusu güzergâhta 10’a yakın firma otobüs kaldırıyor ve özellikle Erzurum’a ait firma sayısı çok az. Bende bir Erzurumlu olarak memleketime ait otobüs firmasıyla milliyetçilikte yaparak seyahat ettim. Kendi memleketlim kazansın istedim.
Bu uzun saatler alan yolculuğunun; ulaşım araçlarının konforlu, güvenilir sürücü ve bakımlı araç, mola yerlerinin hijyen ve hesaplı gibi özelliklere sahip olması istenir.
Fakat ulaşımda yolcu taşıması yapan bu firmaların birçoğu müşteri memnuniyeti yerine kaptı kaçtı yaparak para kazanmanın peşinde olduğunu çok açık hissedebiliyorsunuz. Adamlar kaliteye önem vermeden yolcuları umursamıyor, onları dikkate almıyor ve nasıl müşteri çalarım hesaplarıyla meşgul oluyorlar.
Seyahatimdeki can sıkıcı olaylar;
Köy aracı gibi her yerde duruyor, şoförler yüksek sesle sohbetin yanında araçlarını diğer firmalara nasıl pazarlayacaklarını onlarca telefon konuşmasıyla yaparken çokça sigara içerek bir taraftan da tv izliyorlar. Muavin desen yorgun bir yerde uyuklayıp kalmış, su isteyecek görevli yok. Hatta bir şey istesen canının sıkıldığı yüzlerine yansıyor.
Gidiş yolculuğu yanında gelişimiz de çok sorunlu oldu.
Dönüşte araç ilk kalkış noktası Erzurum Otogarı olmasına rağmen araç perona 35 dk. geç geldi. Böyle bir şey olabilir mi?
Yazıhaneye soruyorsun ‘Araç nerede?’ ‘Şimdi perona yanaşacak’ diye yalan söylüyor. Çünkü ne gelen var ne giden. Neyse araç geldi bindik, hareket ettik 50 yaşında bir hostes ve bir şeyde sorulmuyor çünkü soranlara ters ters cevaplar veriyor.
Yolculardan biri sordu; Niye geç kaldınız?
Hostes; Lastik tamir ettik ya ne aceleniz var’
Neyse yola çıktık Aşkale civarında (İlk hareketten sonra yaklaşık 55 km) yakıt almak için bir istasyona giren otobüsümüz bir pompaya yanaştı ve yakıt almak için aracı stop etti. İşte ilk sorun burada çıktı.
İstasyon görevlisi ‘Aracı bir arka pompaya alır mısınız?’ dedi.
Kaptan aracı tekrar çalıştırdı fakat otobüs teknik bir sorundan dolayı hareket edemedi.
Arıza; Araç körüklerinde bulunan ventillerden hava kaçırdığı söylendi.
Bir 3-5 dk. otobüs çalışarak havayı tamamlamaya çalışarak arka pompaya yaklaştı ve yakıtını adı.
Sıra geldi harekete hava basıncı tam olmadığından kapılar kapanmıyor araç tam kapasite gidemiyor.
Bu durum ile geldik Erzincan’a terminalden yolcu aldık ve Erzincan’dan binen ikinci şoför arızayı öğrenerek aracı terminal kaşsısındaki oto tamir sitesine götürdü. Fakat birkaç tamirci arızayı dinledi ama bir şey yapmadılar.
Otobüs bu haliyle Refahiye’ye kadar geldi ve mola verdi. Bu arada bir tamirci çağırıldı ve arızaya bakması istendi. Arızaya bakan usta altta biraz uğraştı ‘Bir şey yok gidebilirsiniz’ dedi. Ama aslında sorun varmış ve tamirci parasını alarak savsaklamış.
Yolda birkaç müsait yerde duran aracımız, hava tamamlama sürecini birkaç kez daha yapmak zorunda kaldı.
Yolcular huzursuz, her durduğumuzda 15-20 dk geçiyor ve söylenen söylenene.
Ertesi gün saat; 04,00 civarı geldik Çorum terminaline bir de ne görelim sol ön lastik patlamış. Tabi hemen fren ve lastik tamircileri çağırıldı. Frenlerde yağ kaçağı nedeniyle sorun olduğunu söyleyen usta tamirci filtreyi değişerek sorunun giderilebileceğini söyledi. Lastik tamirini yapan seyyar usta lastikte patlak bulamadı ama cantın delindiğini belirterek sözde tamir etti ve lastiği yerine taktı. Tabi bu çalışmalar saatler sürüyor. Millet aç susuz, hiç kimse yolcuları gala almıyor.
Neyse kazasız belasız 15 dk sonra geldik Çorum’dan sonra bir dinlenme tesisine. İndik bir baktık ki araç arkadan fena bir duman çıkarıyor ve dinlenme tesisi çalışanlarından hortumu alan dumanın geldiği yere su tutarak tutuşan balataları söndürmeye çalışıyor.
Araçta yolcu olan ve ağır araç şoförü olduğunu belirten bir yolcu ile bu durumu konuştuk. Sorunun; özellikle rampa inerken Rotor Freni (Fren balatalarının durmak için sürtündüğü diskin adıdır) ile inildiğinden ve balataların çok kızdığı ve müdahale edilmese aracın yanacağını ifade etti. Aracın görevli şoförleri de çok büyük bir kaza atlattığımızı sohbet arasında ifade ettiler.
Hatta araç sürücüsü; şayet az bir yangın veya sızan yağ elektronik akşamlara aksa veya yangın çıksa, hiç kimsenin kolay kolay araçtan çıkamayacağını ve yanarak öleceğini söyledi. Yani az daha yanacaktık.
Tabi hepimiz aşağı indik yanan balata ve diğer parçalar söndürülerek soğutuldu.
Araç görevlileri yine sorunun tamiri için uğraşırlarken ben tepkimi koydum ve artık yeni bir araç temin edilmesini isteyerek yola devam etmek istediğimi, hem araç görevlileri ile hem de firma sahibiyle konuştum.
Firma sahibinin ısrarlı hayırları sonucu artık haklı talebimize olumlu yanıt vererek yeni bir araç saatler sonra temin edildi ve yolumuza devam ettik.
Sonuç itibariyle yolculuğumuza Erzurum’dan 30.08.2024 saat: 15.30 başladık ve 31.08.2024 saat: 18.15’te Bursa’da noktaladık. Yani normalde 18 saat gibi sürmesi gereken yolculuğumuz 27 saatlik bir yol macerasına dönüştü.
Bu arada belirli standartları taşımayan araçların yola çıkarılmasının çok kötü sonuçları olacağını ve olduğunu da basından izliyoruz.
Zannımca caydırıcı bir kanun ve ceza sistemi olmadığından (Varsa da denetimin olmadığını düşünüyorum) firma yetkili ve sorumluları bu durumlara pekte aldırış etmiyorlar. Yani ölen öldüğüyle kalıyor.
Diyelim ki; bir kaza anında hayatını her kaybeden yolcu için 5 milyon, yaralananlar içinse 3 milyonla 15 milyon arasında ceza verilecek olsa, bak firmalar nasıl kaliteli, modelli (En fazla 5 yaş) ve bakımlı araçları sahaya sürüyor hep birlikte göreceğiz.
Aslında yukarıda bahsettiğim standartları sağlayan firmalar var ama nedense tüm taşımacılığa karşılamak istemiyor gibi. Bunun yerine eksiği ve noksanı olan firmalara da ön veriyorlar. Çünkü bu tür standart dışı davranış ve hizmette bulunan firmalara müsaade ederek kendi rekabet güçlerini artırmış ve tekel olan konumunu sabitlemiş olabilirler.
Bu olumsuz durumların önüne geçmek için Ulaştırma Bakanlığı çatısı altında 5-6 yaşından büyük araçlara uzun yol taşımacılığına müsaade edilmeyerek, denetimi de terminallerden ücret alan belediyeler eliyle yaptıra bilirler. Daha büyük yaştaki araçların şehir içi veya il hatta yakın illere seyahate izin verilebilir.
Bu arada, dinlenme tesislerinde çay 25, çorba 80 ile 120, et yemekleri 220, tavuk yemekleri 190, tavuk döner 150, gözleme 90, lavabo ihtiyacı için 10 lira gibi fahiş fiyat uyguluyorlar. Tabi bir çeşit yemeğin bir kişiyi doyuracağını da düşünmeyin, yani karnınızı doyurmak için bir öğünde 500 lirayı gözden çıkarmanız gerekiyor. Eğer beş kişilik bir aile iseniz bir öğün yemek ücreti 2000 lira gibi bir rakam olacaktır. Çok para.
Yani anlayacağınız kısacası; Sahipsiz Yaşıyoruz.
Afetsiz ve kazasız günler dilerim.
Not: Araçlardaki tamir ve arıza birimlerinin ismini yanlış telaffuz edebilirim kusuruma bakmayın.
Not: Yazılarımızın tümünü veya bir kısmı kaynak göstermeden kullanmayınız.
