MUHTARLARIMIZ DEPREME HAZIR MI?
Ülkemizde 19 Ekim 2024 tarihi muhtarlar günü olarak kutlanıyor. Geçen cumartesi günü Bursa’da birtakım etkinlikler düzenlenerek muhtarlarımızın bu özel günü anıldı. Kutlu olsun! Mahallemizin her türlü sorununu merkezi ve yerel idarelere ileterek çözen, yaşamımızın geçtiği özel alanlarımızın güvenli, huzurlu ve temiz bir şekilde kullanmamızı sağlayan, 7/24 fedakârca görev yapan değerli muhtarlarımızı kutluyor, sağlık ve esenlikler diliyorum.
Muhtarlık müessesesi toplumumuzda çok eskilere dayanmaktadır. Bir bölgede yaşayan insanların temsilcisi olarak seçilen ve görevlendirilen muhtarların fonksiyonları önemlidir. Her şeyin mevzuatının yenilendiği ve değiştiği ülkemizde muhtarlar hala 10/04/1944 tarihli 4541 sayılı “Şehir ve Kasabalarda Mahalle Muhtar ve İhtiyar Heyetleri Teşkiline Dair Kanun” ve bu kanuna istinaden bakanlar kurulu tarafından çıkartılmış 04/04/1945 tarihli “Şehir ve Kasabalardaki Mahalle Muhtar ve İhtiyar Kurulları Tüzüğüne” göre çalışmaktadır.
Bulunduğu mahalleyi, bölgeyi ve alanı orada yaşayan olarak iyi tanıyan ve bilen muhtarlar anılan mevzuat çerçevesinde çalışırlar ama muhtarlara başka kanunlarda görev, sorumluluk ve yetki vermektedir. Örneğin;
-Nüfus Kanunu, 111 numaralı Askerlik Kanunu, 1525 numaralı Şose ve Köprüler Kanunu, 1086 numaralı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu, 1412 numaralı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu, Hayvan sirkatinin men’i hakkındaki kanun ve Cumhurbaşkanınca, halkın ihtiyaçlarını karşılamak ve âmme hizmetlerini kolaylaştırmak üzere karar altına alınacak işlerden o mahalleye taallûk eden kısımları tatbik etmek gibi görevleri çok geniş alana yayılmıştır.
Bölgeyi, bölgenin demografik yapısını, alt ve üst yapısını, coğrafi özelliklerini çok iyi bilen muhtarların AFAD’ın hazırlamış olduğu İRAP, TAMP ve türevi planlamalarda yasal olarak etkinleştirilmesi vatandaşın ve afeti yönetenlerin işlerini çok daha kolaylaştıracaktır. Afetzedeye ulaşmada, hizmetlerin etkin, güvenilir ve süratli bir şekilde ihtiyaç sahiplerine yetiştirilmesinde köprü vazifesini görebilecek muhtarların afet ve acil durum planlamalarında bulunmaması eksikliktir. Ayrıca en büyük sorunlarımızdan birisi olan kaçak yapılaşmanın önlenmesinde muhtarlarla iş birliği yapılması ve görev verilmesi yerel yönetimler açısından faydalı olacaktır.
MUHATAPLARINA BİRKAÇ SORU?
Afetzedeye en yakın koordinasyon birimi olabilecek muhtarlar afet ve acil durumlarda ne yapacaklarıyla ilgili eğitim almışlar mıdır?
Yerel idareler tarafından muhtarlara acil durumlarda uygulayacakları çalışmalarla ilgili bilgilendirme, seminer, çalışma veya toplantı yapılmakta mıdır?
Muhtarlar, mahallelerindeki riskleri ve bu risklerin meydana getireceği tehlikeler konusunda bilgi sahibi midirler? Yerel idare olan belediyeyle bu anlamda iş birliği içinde midirler?
Muhtarlar, mahallelerinde acil durum-arama kurtarma konteynerlerinin, deprem dalgalarını ölçen sismik cihazların yerlerini, biliyorlar mı?
Ücra bir mahallede, dere yatağına yapılmış meskenleri, hayvan barınaklarını, besi alanlarını, tarımsal faaliyetleri muhtar men edebilir mi? Öyleyse aşırı yağış sonucunda oluşan sellerde yitirdiğimiz can ve mal kaybının bu kadar çok olmasının sebebi nedir?
SEVGİLİ DOSTLAR…
İçinde bulunduğumuz ve misafiri olduğumuz doğa bizi sürekli test eder. Yer sarsılır evler yıkılır, sel gelir her yeri su basar, kar yağar yol kapanır, toprak kayar, yeraltı suyu yükselir, salgın hastalıklar meydana gelir. Bu olaylar dünyanın kendi yaşamı içerisindeki faaliyetlerin, üyesi olduğumuz doğanın bize olumlu ve olumsuz yansımalarıdır. Velhasıl anmadığımız bir sürü değişik doğal, teknolojik ve insan kaynaklı afetler hayatımızın merkezinde, ülkemizde, bölgemizde, ilimizde, ilçemizde, mahalle, sokak ve evimizde hayatımıza sürekli eşlik etmektedir.
Kişisel, kamu ve özel sektör olarak, aile olarak, toplum olarak ve genel anlamda insanlık olarak bu olaylara hazırlığımızın olması gerekmiyor mu? Tarih maddi ve manevi kayıpların artarak yaşanması anlamında tekerrür etmemeli. Görülüyor ki hazırlıksız toplumların kaybı, afet temelli yaşayan toplumlara göre çok daha fazladır. Öyleyse kriz yönetimi anlayışından vazgeçip risk yönetimi anlayışını hayatımıza katalım. Afet ve acil durumlara öncesinden hazırlanalım.
Bu konuyla ilgili çok şey yazılabilir ama ben sadece şunu işaret etmek istiyorum. Bu olaylara müdahale anlamında kimin, neyi, nasıl ve ne şekilde yapacağını bilmesi gerekiyor. Devlet hazırlığını yaparken vatandaşın da buna paralel olarak bu hazırlıkların içinde bulunması şarttır diye düşünüyorum. Çünkü filmin baş aktörü vatandaştır! Her şey vatandaşların oluşturduğu toplum için yapılıyor ise vatandaş afet ve acil durumlarla ilgili eğitimli ve bilgili olmalıdır. Bu eğitimi ve bilinçlendirmeyi de tabi ki devletin yapması gerekmektedir. Ancak vatandaşın da bu anlamda talepkâr davranması devletin siyasetini etkileyecek en önemli unsur olarak gözükmektedir.
Mesela vatandaşa en yakın idari teşkilatın temsilcisi olan seçtiğimiz MUHTARLARIMIZ, (afet ve acil durumlarda) vatandaşla devlet arasındaki köprü vazifesini layıkıyla yapmak adına gerekli eğitimleri almamıştır. Bu anlamda acil durum eylem planları da yoktur. Hangi olayda vatandaşı nasıl organize edeceklerine çalışmamışlardır. Biliyoruz ki şu anda muhtarların üzerinde çok fazla kanuni görev ve kaldırabileceklerinden çok fazla iş yükü vardır. Tek başına yüzlerce insanın sorunuyla karşı karşıya bulunmaktadırlar. Ve maalesef birçok muhtarımız afet ve acil durumlarında planlama, zarar azaltma, hazırlık ve müdahale süreçlerine hazır değillerdir. Bu durum tabi ki vatandaşa olay sırası ve sonrasında olumsuz olarak yansıyacaktır.
Marmara bölgesi ve Bursa olarak büyük bir deprem bekliyoruz. Bilim insanlarının uyarılarını dikkate olmak zorundayız. Afet ve acil durumlar siyaset üstü konulardır. Şimdi biz şu soruyu kendimize bir daha soralım. Siyasi hiçbir amaç gütmeden ve taraf olmadan sizce toplum olarak ve toplumu oluşturan taraflar olarak muhtarlarımız özelinde afet ve acil durumların içerisinde bizi en çok yıkan deprem afetine hazır mıyız?
Afetsiz günler dileğiyle…
