Turizmi desteklemek emeli ile Türkiye’de “gece müzeciliği” başlatıldı.
Türkiye’nin dört bir yanındaki müze ve ören yerleri yediden 70’e 2024’te de büyük ilgi gördü.-.
Geçmişin izleriyle bugünü buluşturan, klasiği bugüne taşıyan Türkiye’nin müze ve ören yerleri, 2024 yılında ziyaretçi akınına uğradı.
Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı 210 müze ve 143 ören yeri, yalnızca güçlü koleksiyonlarıyla değil, birebir vakitte eğitici ve ilham verici taraflarıyla de yıl boyunca ilgi odağı oldu.
LİSTENİN TEPESİNDE KONYA MEVLANA MÜZESİ VAR
Türkiye’de 2024’te ziyaret edilen müzelerin başını Konya Mevlana Müzesi çekti. Yıl boyunca yerli ve yabancı 2 milyon 634 bin 355 ziyaretçi tarafından ziyaret edildi.
EN FAZLA ZİYARET EDİLEN 10 MÜZE
2024 yılı boyunca en fazla ziyaret edilen 10 müze ve ören yeri:
KONYA MEVLANA MÜZESİ
Konya’nın Karatay ilçesinde bulunan Mevlana Müzesi, 1926 yılında “Konya Asar-ı Atika Müzesi” ismiyle açıldı. 1954’te ise Mevlana Müzesi ismini aldı. Selçuklu sarayının gül bahçesi üzerinde yer alan müze, Mevlana’nın babası Bahaeddin Veled’in mezarının bulunduğu alanda, 1274 yılında inşa edilen “Kubbe-i Hadra” (Yeşil Kubbe) türbesiyle ünlü. Müzenin avlusunda derviş hücreleri, şadırvan ve Şeb-i Arus Havuzu üzere tarihi yapılar bulunuyor.
Müze, Mevlana ve Mevlevilik ile ilgili pek çok kıymetli yapıtı barındırıyor. Bunlar ortasında Mevlana’nın sandukası, Sultan II. Abdülhamid tarafından yaptırılan puşide ve 1278 tarihli Mesnevi nüshası yer alıyor.
1854 yılında kurulan İhtisas Kütüphanesi ise Selçuklu, Karamanoğulları ve Osmanlı devirlerine ilişkin 4 binin üzerinde el yazması yapıtla büyük bir kültürel mirası koruyor.
2,6 MİLYON ZİYARETÇİ
Mevlana Müzesi, 2024 yılında 2 milyon 634 bin 355 kişi tarafından ziyaret edildi.
İZMİR EFES ÖREN YERİ
Antikçağ’ın en kıymetli metropollerinden biri olan Efes, tarihi ve kültürel zenginlikleriyle büyüleyici bir destinasyon olmaya devam ediyor.
Dünya Mirası Listesi’ne giren Efes Ören Yeri, Artemis Tapınağı üzere antik dünyanın yedi mükemmelinden birine mesken sahipliği yapmasıyla ünlü.
Hellenistik, Roma ve Bizans üzere farklı uygarlıkların izlerini taşıyan Efes, bir vakitler değerli bir kültür, sanat, bilim ve ticaret merkeziydi.
MÖ 7 bin yılına kadar uzanan tarihiyle Doğu ile Batı ortasında kıymetli bir kapı fonksiyonu gören Efes’in en ünlü yapıları ortasında Celcus Kütüphanesi, Hadrian Tapınağı, Artemision ve büyük tiyatro yer alıyor.
2014 yılında 2 milyon 626 bin 753 ziyaretçi tarafından gezilen Efes, kültürel mirasıyla dünya çapında ilgi görmeye devam ediyor.
DENİZLİ HİERAPOLİS (PAMUKKALE) ÖREN YERİ
Denizli’nin 18 kilometre kuzeyinde yer alan Hierapolis Antik Kenti, MÖ 2’inci yüzyılda Bergama hükümdarlarından II. Eumenes tarafından kuruldu ve ismini Bergama’nın efsanevi kurucusu Telephos’un karısı Hiera’dan aldı.
Deprem bölgesinde yer alan kent, çeşitli yıkımların akabinde MS 60’larda tekrar inşa edilerek tipik bir Roma kenti görünümüne büründü.
Hierapolis, Roma ve Bizans devirlerinden günümüze ulaşan etkileyici yapılarıyla dikkat çekiyor. Bunlar ortasında Hamam-Bazilika, Tiyatro, Plutonium, Apollon Tapınağı ve Nymphaeumlar üzere yapılar bulunuyor. Kent surlarının dışında yer alan büyük nekropol alanı ise Güneybatı Anadolu’nun en büyük mezar alanı olarak biliniyor.
Hierapolis, Pamukkale Travertenleri ile birlikte 1988’de UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınarak, tarihi ve doğal zenginlikleriyle global değere sahip bir bölge haline geldi. 2024 yılında 2 milyon 372 bin 395 kişi tarafından gezilen Hierapolis, şifa ve inanç merkezi olma özelliğini sürdürüyor.
NEVŞEHİR GÖREME ÖREN YERİ
Kapadokya’nın eşsiz kaya oluşumları ortasında yer alan Göreme Açıkhava Müzesi, MS 4’üncü yüzyıldan 13’üncü yüzyıla kadar süren manastır hayatının kıymetli bir merkezi oldu.
Göreme Açıkhava Müzesi, farklı devirlere ilişkin freskler ve birinci boya katmanlarıyla, Hristiyanlık tarihinin de değerli sahnelerini yansıtıyor.
Müze, Kızlar ve Erkekler Manastırı, Aziz Basileus Kilisesi, Elmalı Kilise, Aziz Barbara Kilisesi, Yılanlı Kilise, Karanlık Kilise, Çarıklı Kilise ve Tokalı Kilise üzere değerli yapıları barındırıyor.
6 Aralık 1985’ten bu yana UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Göreme Açıkhava Müzesi, 2024 yılında 1 milyon 84 bin 870 ziyaretçi tarafından gezildi.
NEVŞEHİR ZELVE PAŞABAĞLAR ÖREN YERİ
Kapadokya’nın en ağır peribacası alanlarından biri olan Zelve Ören Yeri, Avanos’a 5 kilometre, Paşabağları’na ise 1 kilometre uzaklıkta, Aktepe’nin dik ve kuzey yamaçlarında yer alıyor.
Üç vadiden oluşan bu eşsiz bölge, tabiatın milyonlarca yıl süren yaratıcı gücüyle şekillenmiş bir açık hava müzesi aslında.
Zelve, 4’üncü ve 13’üncü yüzyıllar ortasında Hristiyanların değerli yerleşim ve dini merkeziydi. O denli ki Zelve’nin vadilerinde Balıklı, Üzümlü ve Geyikli kiliseleri üzere kıymetli yapılar yer alıyor.
2024 yılında 906 bin 110 ziyaretçi tarafından ziyaret edilen Zelve, hem tarihi hem de doğal güzellikleriyle öne çıkıyor.
ANKARA CUMHURİYET MÜZESİ
1923’te inşa edilen bina Cumhuriyet’in birinci yıllarına tanıklık ediyor. Mimar Vedat Tek tarafından tasarlanan bina, 18 Ekim 1924’te meclis olarak kullanılmaya başlandı ve 1960 yılına kadar fonksiyonunu sürdürdü.
Selçuklu ve Osmanlı bezeme motifleriyle süslenen yapı, 1981 yılından bu yana Cumhuriyet Müzesi olarak hizmet veriyor.
Türkiye’nin birinci Çocuk Dostu Müzesi de olan Cumhuriyet Müzesi’nde Atatürk’ün 10. Yıl Nutku’nu okuduğu mikrofon ve periyodun Meclis kararları da sergileniyor.
Cumhuriyet Müzesi 2024’te 806 bin 883 ziyaretçi tarafından gezildi.
ŞANLIURFA GÖBEKLİTEPE ÖREN YERİ
Göbeklitepe, 2018 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne girdi. Şanlıurfa’nın Örencik Köyü yakınlarında yer alan bu tarih öncesi tapınma merkezi, yaklaşık 12 bin yıllık geçmişiyle insanlık tarihini değiştirdi.
Dünyanın bilinen en eski tapınma merkezi olan Göbeklitepe, avcı-toplayıcı hayattan tarıma geçişin izlerini ve dini inançların yerleşik yaşama tesirini gözler önüne serdi.
Göbeklitepe’deki en dikkat cazip buluntular ortasında, 6 metre uzunluğunda ve 40 ton yükündeki ‘T’ formlu dikilitaşlar yer alıyor.
Taşa işlenmiş insan ve hayvan figürleriyle bu dikilitaşlar, tarihin birinci rölyef sanatını da gün yüzüne çıkardı. 2024’te Göbeklitepe, 709 bin 643 ziyaretçi tarafından gezildi.
GALATA KULESİ
İstanbul’un Beyoğlu ilçesinde bulunan Galata Kulesi, 14’üncü yüzyılda Galata semtindeki Ceneviz kolonisi tarafından inşa edildi.
Osmanlı vaktinde bir periyot zindan, akabinde yangın gözetleme kulesi olarak kullanılan yapı, sarsıntılar ve yangınlarla tahrip oldu ve birçok defa restore edildi.
1960’larda İstanbul Belediyesi tarafından ziyarete açılan kule, 2020 yılında Vakıflar Genel Müdürlüğü’nce tekrar restore edilerek müze fonksiyonu kazandı.
Müzede, İstanbul’un tarih öncesinden Osmanlı’ya kadar tüm periyotlarını yansıtan eserler sergileniyor. 20’nci yüzyılın ortalarına kadar kentin en yüksek yapılarından biri olan kule, panoramik görüntüsüyle ziyaretçilerin ilgisini çekiyor.
UNESCO Süreksiz Miras Listesinde yer alan Galata Kulesi, 2024 yılında 677 bin 48 kişi tarafından ziyaret edildi.
NEVŞEHİR KAYMAKLI YERALTI ŞEHRİ
Nevşehir’e 20 kilometre uzaklıktaki Kaymaklı kasabasında yer alan Kaymaklı Yeraltı Kenti, MÖ 3000 yılına kadar uzanan esaslı tarihiyle ziyaretçilerini büyülüyor.
Hititlerin inşa edilen bu eşsiz yapı, Roma ve Bizans periyotlarında genişletilerek sekiz katlı bir yeraltı kentine dönüştürüldü.
Tüf kayalara oyulmuş kent dar koridorlarla birbirine bağlanan odaları, şarap depoları, su mahzenleri, mutfakları, erzak depoları, havalandırma bacaları, su kuyuları ve kilisesiyle dikkat çekiyor.
Dört katı ışıklandırılmış olarak ziyaretçilere açık olan Kaymaklı Yeraltı Kenti, 2024 yılında 662 bin 398 kişi tarafından gezildi.
İSTANBUL ARKEOLOJİ MÜZESİ
Türkiye’nin birinci müzesi olan İstanbul Arkeoloji Müzeleri; Arkeoloji Müzesi, Eski Şark Yapıtları Müzesi ve Çinili Köşk Müzesi’nden oluşan bir kompleks.
Osman Hamdi Bey’in liderliğinde gelişen müze, 1 milyona yakın yapıtı koleksiyonunda barındırıyor. Osman Hamdi Bey’in kazılarından getirilen dünyaca ünlü İskender Lahdi üzere eserler, 1891 yılında inşa edilen Neo-Klasik üsluptaki müze binasında sergileniyor.
Çinili Köşk ise Türk çini ve seramik örnekleriyle Osmanlı sivil mimarisinin en eski örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.
2024’te İstanbul Arkeoloji Müzesi 507 bin 700 ziyaretçiye konut sahipliği yaptı.
