6 ŞUBAT 2023 KAHRAMANMARAŞ DEPREMİ
46 trafik plakalı Kahramanmaraş Akdeniz Bölgesindedir. 11 ilçesi olan Kahramanmaraş’ın nüfusu 2023 yılı verilerine göre 1.116.618’dir. Anadolu’nun eski yerleşim yerlerinden birisi olan Kahramanmaraş’ ın bilinen tarihi Hitit İmparatorluğu (M.Ö 2000-1200) zamanına kadar dayanır. Hitit yazıtlarına göre o dönemki ismi Maraj ve Markasi olup, Asur kaynaklarında şehrin adı Markaji olarak geçmektedir. Hatta Geç Hititler döneminde başkent olan şehir, Luviler döneminde Kurkuma, Asur kralı II. Sargon tarafından fethedildiğinde ise (M.Ö.711) ismi Margas olarak değiştirilmiştir. Antep ilinin Gazi, Urfa’nın Şanlı unvanı alması örneğinde olduğu üzere, 7 Şubat 1973’ te Maraş olan ismi Kurtuluş Savaşındaki başarıları nedeniyle Kahramanmaraş olarak tescillenmiştir. Evliya Çelebi Seyahatnamesinde Maraş halkı için, “Kelimatları lisan-ı Türkidir ve ekseriya halkı Türkmendir” notunu düşmüştür.
Tarihi bir depreme tabiri caizse ev sahipliği yapan ve isim babası olan bu ilin birkaç cümleyle tanıtmaya çalıştım. 6 Şubat 2023 Depreminin merkezi olan bu bölgenin çevresinde bulunan ve depremin doğrudan etkilediği 11 il alfabetik sırayla şöyledir; Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Elâzığ, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye ve Şanlıurfa. Doğu Anadolu Fayı üzerinde ve yakın çevresinde kurulmuş bu illerimiz deprem nedeniyle ciddi zararlar görmüştür.
Günümüze yani sadede geleyim. Şu günlerde 6 Şubat depremlerinin ikinci yıl dönümü dolayısıyla birçok ilde anma programları düzenlenmektedir. Hatta Kahramanmaraş’ ta 3. Uluslararası Afet Kongresi icra edilmektedir. Birçok siyasetçinin, bilim insanın, üst düzey kamu yöneticilerinin, halkın ve basının katıldığı bu toplantılar muhakkak ki afet farkındalığı açısından önem arz etmektedir.
Anma etkinliklerinin öne çıkan temalarına baktığımızda; yaşanılan afetin toplum yapısını, sosyal dokusunu nasıl etkilediği, beden ve ruh sağlığı üzerindeki olumsuz yansımaları, şehirleşme, yerleşkelerin deprem özelinde afetlere karşı direnç kazanımı, toplum tabanlı afet yönetimi ve afet risklerinin azaltılması gibi konular uzman isimlerce konuşulmaktadır. Bunlar çok güzel gelişmelerdir. Çünkü Türk toplumu güvenlik kültürsüz, afet temelsiz yaşayan bir toplumdur. Bunun böyle olduğunu birçok doğa, teknolojik ve insan kaynaklı olaylarda görüyor, tecrübe ediyoruz. Ama artık bu konuda farkındalıklar ortaya koymak zorundayız.
Toplumun bilinçlenmesi ve her türlü afete karşı direnç kazanması yönündeki bu çalışmaları alkışlıyor, takdir ediyorum. Tabi ki afet ve acil durumlar birlikte hareket etmeyi, duygudaşlığı, koordinasyonu, aynı dili ve lisanı kullanmayı gerektiriyor. Toplumlar bu gibi durum ve zamanlarda birlik ve beraberlik duygusunu en üst seviyede yaşıyor. Gönüllülerin karşılıksız ve cansiperane yardımı, hayatın normale dönmesi için toplumun tüm kesimlerinin katkısıyla ortaya çıkan maddi ve manevi destek ile en önemlisi dayanışma ruhunun ülke geneline dalga dalga yayılmasının topluma kazandırdığı manevi haz… Bu kazançlar afetlerin bizden aldıklarının yerine, bize kattığı değerler olarak zihnimizde ve kalbimizde yerini almıştır.
Afetler doğa, teknolojik ve insan kaynaklı olarak sınıflandırılır. Ve dört evresi vardır. Hazırlık, Zarar Azaltama, Müdahale ve İyileştirme evrelerinin her biri bir diğeriyle iç içedir. İnsanlık olarak afetlere karşı direnç geliştirme adına ne kadar hazırlanırsak hazırlanalım yine de zarar göreceğimizi biliyoruz. Ama buradaki amaç afetlerin etkilerini en aza indirmek için strateji geliştirmek olmalıdır. Yani afetin dört evresinden en önemlisi olan HAZIRLIK evresini gündemimizden hiç düşürmeyerek zarar azaltma mantığını hayatımızın düsturu yaparak hareket etmek durumundayız. Müdahale ve İyileştirme ne kadar iyi olursa olsun, olayın zarar görülmesinden sonraki süreyi kapsadığı için çok anlamı yoktur. Anlamlı olan meydana gelecek afete karşı hazırlıklı olup koordineli hareket edebilmektir. Bunu yapabilmek için de çağdaş değerlere sahip bir yönetim anlayışına ve vatandaş profiline ihtiyaç vardır. Afette evi yıkılmış, yakınları enkaz altındaki bir vatandaşın yanına gelen bir belediye başkanının karşısında esas duruşa geçtiği bir düzlemde hiçbir şeyin düzelmeyeceğini ne zaman anlayacağız?
Son Söz…
AFAD kurumu kurulduğundan beri içerisinde çalışan ve birçok afet olayında görev almış birisi olarak şunu söylemek isterim. 24 Ocak 2020 Cuma günü, Türkiye saati ile 20.55’te, merkez üssü Sivrice (Elazığ) olan Mw 6.8 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Ben de bu depremde görevlendirildim ve bir süre Elâzığ’ da görev yaptım. Prof. Dr. Naci GÖRÜR bu depremden hemen sonra yaptığı açıklamada, sıranın Türkoğlu fayında olduğunu, bu fayın deprem üreteceğini açık açık söyledi. Yani 6 Şubat 2023 depreminden yaklaşık üç yıl önce bir bilim insanı bu bölgeyi işaret etti. Bu bilimsel açıklamayı hiçbir siyasetçi, bürokrat, kurum veya kuruluş önemsemedi. Gündemlerine dahi almadılar, umursamadılar. Binlerce insanın hayatına mal olan, ülkemizin gayri safi milli hasılasına büyük zarar veren bu depreme hazırlık yapmadılar. Şimdi yapılan bu anma organizasyonlarının, kongrelerin, toplantılar ve gösterilerin manası nedir? Yine herkes rolünü oynamaya devam mı ediyor? Samimi olarak soruduğum bu sorulara hiçbir zaman samimi bir cevap alamayacağımı biliyorum.
Ama ben yine de ümidimi kaybetmeyerek afetsiz günler dilemeye devam ediyorum…
