Müdahalecilerin Barınma Sorunu

Müdahalecileri de Koruyalım

Geniş çaplı zarara sebep olan afet veya acil durumlar meydana geldiğinde, olay yerine hemen müdahale ekipleri sevk edilir.

Müdahaleyi, sadece yıkıntılarda mahsur kalanların kurtarılması olarak görmemek lazım. Olay bölgesinde arama kurtarma faaliyetlerinin yanında; afetzedeler için yiyecek, içecek, barınma, hijyen, ulaştırma, psikolojik destek vb. hizmetlerin de yapıldığını unutmayalım.

Afet bölgesinde görev yapan bu müdahale görevlileri, diğer tüm afetzedeler gibi ikincil afet veya kazalara uğrama riski çok yüksek bir ortamda çalışmaktadırlar.

Gerçek şu ki; bir afet bölgesinde görev yapan müdahale ekibi, afet ortamında bulunanlarla aynı risklere maruz kalarak, afetzedelere gerekli olan tüm hizmetleri aralıksız ve hiç durmadan sağlamaya çalışır.

Bu hizmetleri sunarken, eğer de bir lojistik organizasyonu yok ise sayılı günlerde olsa günlerce aç susuz yorgun, sıcak bir yatak ve banyodan uzak müdahaleye devam etmek zorunda kalıyor.

Aslında, ilk 72 saatte özellikle müdahaleciler pek istirahat edecek zaman bulamazlar. Vakit bulabilirlerse araçta belki bir saat yatar, bisküvi yer ve meyve suyu içerler.

Birçok zaman özellikle kış şartlarından dolayı müdahaleciler soğuk havada olası ikincil zararları da göze alarak hafif hasar görmüş binalarda barınmak zorunda kalırlar.

BoO Alanı Kurulabiliyor Mu?

Afetlerden önce arama kurtarma ve diğer müdahale ekipleri, planlarında afet bölgesine intikal ettikten sonra lojistik birimi tarafından hemen barınma ünitelerini kurarlar. Yani ‘BoO Alanını oluştururlar’.

Güvenli bir alanda kurulması planlanan BoO alanı içerisinde;

Hijyen altyapısı başta olmak üzere güvenlik, yeme, içme ve dinlenme alanı, araç/gereç/ malzeme bakım ve ikmal çadırları kurulur.

Fakat gel gör ki, gerçekte böyle kurulum yapan pek az ekip vardır. Çünkü büyük afetlerde enkazlar da mahsur kalanların fazlalığından dolayı yoğun müdahale talepleri için tüm ekip birimleri arama kurtarmaya sevk edilir.

Daha sonra mı? Yine pek İnsarag Standartlarında olan BoO Alanı kurulamıyor.

Kısacası; afet bölgesinde görev alan tüm müdahale ve yardım ekip personelleri bu bölgede barınacak yer arayarak, büyük risk teşkil eden binalarda barınma yapmak durumunda kaldığını bir çok ekibin yaşayarak gördüğüne eminim.

Müdahale Bölgesinde Barınmanın Çözümü

Her ilde tüm afetlere dayanıklı, güvenli ve ulaşımı kolay bir bölgede, acil durumlarda görev alanlar tarafından kullanılmak üzere, kalıcı ve az katlı Acil Durum Barınma Merkezleri yapılması.

Acil barınma ihtiyacı hasıl olduğunda en az 3.000-5.000 kişi barındırma kapasiteli bu barınma merkezleri ısıtma, soğutma ve havalandırmanın sağlandığı odaları bulunan, banyo, wc, tv ve toplantı salonu, mutfak/yemekhane ve ranza sistemli yatakhane vb. donatılara sahip olmalıdır.

Büyük şehirlerde bir veya birkaç bölgede yapılacak bu barınma merkezleri, ilçelerde de nüfus yoğunluğuna göre planlanabilir.

Mülkiyetinin valiliklerde (İl AFAD Müdürlükleri) olan bu barınma merkezleri, işletimi sağlanacak bütçe ile işletimi kolay olacağı öngörülmektedir.

İşletim Yönlü Baktığımızda;

Herhangi bir yerleşim yerinde meydana gelen bir afete, afet bölgesine gelen tüm görevliler tek bir çatı altında ve kontrollü giriş ve yönetimin olduğu bu Acil Durum Barınma Merkezine yerleştirilecek ve lazım gelen müdahale ekipleri de kontrol altına alınmış olacak.

En azından tüm müdahale ekiplerinin nerede? Ne zaman? Ne tür müdahale ettiği? kontrol altına alınmış olacaktır.

Afet Yönetim Merkezleri de bu alan içerisine alınarak tüm müdahale birimleri tek çatı altında kontrolün sağlandığı bir yapıya kavuşturulabilir.

Belki biraz daha ileri giderek il merkezlerinde İl AFAD Müdürlükleri de bu alan içerisinde bulundurulabilir. Hem kamu hizmetleri sunulur hem de Acil Durum Barınma Merkezi yönetimi yapılmış olur.

Acil Durum Barınma Merkezleri kurulursa; kontrol altına alınan müdahale ekiplerinin hem ne yiyeceğim derdi olmayacak hem kendi ekibi için çadır kurulacak hizmetlere ayıracağı zamanı müdahaleye ayıracak, hem de altyapısı hazır bir yerde güvenli barınmanın rahatlığını yaşayacaklardır.

Fayda/Maliyet Gözetilmeli

Tüm mevsim şartlarında hazır halde tutulması gereken bu barınma merkezlerinin işletim masrafları olacağı da unutulmamalıdır.

Barınma merkezlerine yapılacak işletim sabit giderleri, normalde söz konusu afet bölgesine gelen görevliler için harcanan barınma ücretleri kadar yüksek olmayacaktır. Yani bu tür barınma merkezleri yapılırken yapılacak ilk kurulum masrafları ve devamı için yapılacak masraflar, elde edilecek fayda/maliyet oranının daha düşük olacağı da görülecektir.

Sonuç;

Gerçek şu ki, birçok resmi ve gönüllü ekipler dahil birçoğunun barınmaya ayıracağı ne zamanı ne de altyapısı var. Birçoğu, görünmese de afet bölgesinde barınma da çokça mağduriyet yaşıyor. Bu mağduriyet ve barınma yükünün bu ekiplerin sırtından alınması da çok önemli bir konu olduğunu düşünüyorum.

Barınma merkezleri yapıldığında resmi ekiplerin yanında gönüllü ekiplerinde sırtından barınma masrafları alınmış olacaktır.

Müdahalecilerimizi riskli bina ve çadırlardaki mecburi barınmadan kurtaralım artık. Hafif hasarlı da olsa bu tür binalarda yapılan barınmaya devam edilirse, ileride bir çok müdahalecinin hayatını kaybedeceği çok büyük kazalarla karşılaşabiliriz.

Sağlıcakla kalın.

Haftaya ‘YANGIN-I’ konusuyla ‘Yangınları tanıyıp, nasıl kontrol altına alabiliriz?’ konusunu yazacağım.

Not: Tüm yazılarımız eğitim amaçlı olup, tamamı veya bir kısmı sahiplik gösterilerek alıntı yapılabilir veya paylaşılabilir.