Bu Sene Çok Sallandık

Afetlerin Çoğalması ve Toplumsal Yansımaları

Sedat Ergani-Acil Gündem Gazetesi

Son yıllarda dünyada ve ülkemizde afetlerin sıklığında ve etkilerinde gözle görülür bir artış yaşanmaktadır. Doğal olayların afete dönüşmesi yalnızca doğrudan etkileriyle sınırlı kalmamakta; aynı zamanda ikincil afetlerin de ortaya çıkmasına sebep olmaktadır. Böylece toplumun afetlere maruz kalma riski giderek artarak sosyal, ekonomik ve psikolojik boyutlarıyla geniş kapsamlı sonuçlar doğurmaktadır.

Kuraklık, Yangınlar ve İklimsel Dengesizlik

İklim değişikliğinin etkileri, artık hayatımızın bir parçası haline gelmiştir. Son yıllarda ülkemizde yaşanan kuraklık, yalnızca tarımsal üretimi değil, aynı zamanda içme suyu kaynaklarını da tehdit etmektedir. Toprakların çatlaması, baraj seviyelerinin düşmesi ve ekosistemin bozulması, kuraklığın en görünür sonuçlarıdır. Bunun yanı sıra, kurak dönemleri takip eden ani yağışlar sele ve su baskınlarına yol açmakta, can ve mal kayıplarına sebep olmaktadır.

Öte yandan, sıcaklıkların yükselmesiyle birlikte orman yangınlarında da artış gözlemlenmektedir. Akdeniz iklim kuşağında yer alan ülkemiz, yaz aylarında büyük yangınlarla mücadele etmek zorunda kalmakta, bu da hem doğal yaşamı hem de yerleşim alanlarını tehdit etmektedir.

Depremler: Görünmeyen Tehlike

Türkiye, Alp-Himalaya deprem kuşağında (Hindistan, Nepal, Afganistan, İran, Türkiye, Yunanistan ve İtalya bu kuşaktaki başlıca ülkelerdir.) yer alan bir ülkedir. Son bir yıl içerisinde meydana gelen depremler, her ne kadar yıkıcı boyutlara ulaşmamış olsa da, toplum üzerinde ciddi psikolojik etkiler bırakmıştır. Özellikle Ege Denizi’nde sıklaşan sarsıntılar, insanların gündelik hayatında kaygı ve tedirginliği artırmıştır.

Ege Denizi’nde mart ayında başlayan ve haftalarca süren 12 binden fazla depremin kaydedilmesi, bu sürecin ne kadar yoğun yaşandığını gözler önüne sermektedir. 4.0 ile 6.1 arası büyüklüğünde gerçekleşen bu depremler, çoğunlukla yıkıma yol açmamış olsa da, insanlar üzerinde “gelecekte daha büyük bir felaket olur mu?” sorusunu gündeme taşımıştır. Bu durum, hem bireylerin psikolojik sağlığını hem de yatırım, şehirleşme ve ekonomik planlama gibi alanlardaki kararlarını doğrudan etkilemektedir.

Afetler ve Toplumsal Rehavet

Depremler, seller, yangınlar ve kuraklık gibi afetler, toplum üzerinde çift yönlü bir etkiye sahiptir. Bir yandan, felaketlerin acı tecrübeleri bireyleri tedbirli olmaya yönlendirirken, diğer yandan zarar vermeyen sarsıntılar veya geçici afetler, insanların zamanla rehavete kapılmasına neden olmaktadır. Bu durum, “Bize bir şey olmaz” anlayışının güçlenmesine yol açarak, afetlere hazırlık konusunda ciddi bir zafiyet yaratmaktadır.

Oysa ki Afet Risk Yönetimi, yalnızca kriz anında değil, afet öncesinde alınacak önlemlerle mümkündür. Bilinçli bireyler ve dirençli toplum yapıları oluşturulmadıkça, afetlerin etkilerini azaltmak mümkün olmayacaktır.

Sonuç: Dirençli Toplum İnşası

Bu yıl yaşadıklarımız, aslında gelecekte daha sık karşılaşabileceğimiz senaryoların habercisidir. Kuraklık, yangın, sel ve deprem gibi afetlerin sayısı ve etkileri artarken, toplumun bu gerçeklikten kaçışı yoktur. Yapılması gereken, bilinçlenmek, tedbir almak ve afetlere karşı dirençli toplumlar inşa etmektir.

Kısacası, bu sene çok sallandık ama asıl mesele sarsıntılardan ders çıkarıp çıkarmadığımızdır. Afetlerle mücadelede en büyük güç, hazırlıklı ve bilinçli bir toplum olmaktır.

Afetsiz günler dileklerimle, hoşçakalın.