Deprem Anında Yapılan Hatalar ve Doğrular
Sedat Ergani-Acil Gündem Gaztesi
Panik Değil, Bilinç Hayat Kurtarır
Deprem, ne zaman ve nerede olacağını önceden bilemediğimiz, ancak etkilerini en aza indirebileceğimiz bir gerçektir. Bu noktada belirleyici olan, depremin kendisi değil; o an verdiğimiz tepkilerdir. Çünkü deprem anında yapılan küçük bir hata, büyük sonuçlara yol açabilirken; doğru bir davranış ise hayat kurtarabilir.
Toplum olarak deprem konusunda her geçen gün daha fazla bilgiye sahip olsak da, afet anında reflekslerle hareket ettiğimiz için hâlâ benzer hataları tekrar ettiğimiz bir gerçektir. İşte bu yüzden “ne yapılmalı” kadar “ne yapılmamalı” da bilinmelidir.
En Sık Yapılan Hatalar
Deprem anında insanların ilk tepkisi genellikle panik olur. Ancak panikle yapılan hareketler, çoğu zaman tehlikeyi daha da büyütür.
1. Panikle Koşmak ve Dışarı Çıkmaya Çalışmak
Deprem sırasında merdivenlere veya çıkışlara yönelmek en büyük hatalardan biridir. Bu alanlar hem en zayıf noktalar olabilir hem de izdiham riski taşır.
2. Asansör Kullanmak
Deprem anında elektrik kesilebilir ve asansörler katlar arasında mahsur kalabilir. Bu durum hayati risk oluşturur.
3. Pencere ve Balkonlara Yönelmek
Cam kırılmaları ve dış cephe parçalarının düşmesi ciddi yaralanmalara neden olabilir.
4. Sabitlenmemiş Eşyaların Yanında Durmak
Dolap, raf ve ağır eşyalar devrilerek ciddi yaralanmalara yol açabilir.
5. Araç İçindeyken Kontrolsüz Devam Etmek
Deprem anında araç kullanmaya devam etmek, köprü, tünel ve üst geçitlerde büyük risk oluşturur.
Doğru Davranışlar Hayat Kurtarır
Deprem anında doğru davranışları bilmek ve bunları refleks haline getirmek, hayatta kalma ihtimalini ciddi şekilde artırır.
Deprem anında yapılacak tek hareket; deprem başladığında hemen sağlam bir eşyanın yanında hedef küçülterek deprem bitinceye kadar beklemek tek çözümdür. Yani deprem sırasında bulunduğunuz yer genellikle en güvenli alandır. Koşmak yerine korunmak gerekir.
Hedef küçültme iki türlü yapılır.
1. Çök – Kapan – Tutun Kuralını Uygulamak
Depreme dayanıklı yapılarda yapılan Çök-Kapan-Tutun; sağlam bir eşyanın yanında iki dizinizin üstüne eğilerek pozisyon alın, bir elinizle tutabiliyorsanız yanınızdaki eşyayı tutun ve diğer elinizle (Yastık, çanta, kitap vb. olabilir) kafa ve boyun bölgesini koruyarak deprem bitinceye kadar bekleyin.
Açık alandaysanız, güvenli bir noktaya geçin. Binalardan, direklerden ve enerji hatlarından uzak durarak açık ve güvenli bir alanda bekleyin.
Araç İçindeyseniz, aracı güvenli şekilde durdurun, aracı sağa çekin, köprü ve tünellerden uzak durun ve sarsıntı bitene kadar araç içinde kalın. Aracı terk etmeniz gerekirse aracın anahtarını araçta bırakınız.
2. Cenin Pozisyonu;
Bulunduğunuz veya yaşadığınız yaşam alanlarının depreme dayanıklılığından emin değilseniz deprem başladığında sağlam bir eşyanın yanında deprem bitinceye kadar sırtınızı sizi koruyacak eşyaya vererek iki elinizle kafanızı kapatın ve ayaklarınızı karnınıza çekerek Hayat Üçgeni/Yaşam Boşluğu dediğimiz alana sığmaya çalışın.
Deprem Anı Bir Sınavdır
Deprem anı, aslında daha önce öğrendiklerimizin sahaya yansıdığı bir sınavdır. Bu sınavda başarılı olmak için bilgi kadar pratik de gereklidir. Tatbikatlar, eğitimler ve tekrarlar, doğru davranışların refleks haline gelmesini sağlar.
Unutulmamalıdır ki deprem birkaç saniye sürer, ancak o birkaç saniyede yapılan doğru ya da yanlış hareketler bir ömrü belirleyebilir.
Bilinç, En Güçlü Koruyucudur
Depremi engellemek mümkün değildir, ancak zararlarını azaltmak bizim elimizdedir. Bunun yolu da doğru bilgiye sahip olmak ve bu bilgiyi davranışa dönüştürmekten geçer.
Unutmayalım:
Panik; hayatı tehlikeye atar, bilinç; hayat kurtarır.
Doğru hareket eden bireyler, güçlü toplumların temelini oluşturur.
Hazırlıklı olalım, bilinçli davranalım ve her şartta güvenliğimizi ön planda tutalım.
Deprem değil, ihmal öldürür. Bilinçli olursak, hayatımızı da korumuş oluruz.
Sağlıcakla Kalınız.
Yakınlarınızla paylaşın, bilgi paylaşıldıkça değerli hale gelir.
Paylaşımlar sayesinde kimin hayatına dokunacağımızda belli değildir.
