Gönüllüler İçin Olay Yeri İletişim Disiplini
Sedat Ergani-Acil Gündem Gazetesi
Doğru İletişim, Doğru Müdahalenin Temelidir
Afetler meydana geldikten hemen sonra sahaya ilk inenler çoğu zaman halkın kendisi olsa da, o bölgede yaşayan gönüllülerin desteği bu sürecin vazgeçilmez bir parçasıdır. Ancak sahada yalnızca fiziksel müdahale değil, iletişim disiplini de en az arama kurtarma faaliyetleri kadar kritik bir rol oynar. Çünkü afet ortamında bilgi; doğru kullanıldığında hayat kurtarır, yanlış kullanıldığında ise kaosa neden olabilir.
Olay yerinde kontrolsüz iletişim, iyi niyetli çabaları bile etkisiz hale getirebilir. Bu nedenle gönüllülerin sahadaki en önemli sorumluluklarından biri, iletişimi belirli bir disiplin içinde yürütmektir.
Bilgi Kirliliği En Büyük Risklerden Biri
Afet alanlarında en sık karşılaşılan sorunlardan biri, doğrulanmamış bilgilerin hızla yayılmasıdır.
* “Şu binada onlarca kişi var”
* “Buraya kimse müdahale etmiyor”
* “Yardım gelmiyor”
gibi teyitsiz söylemler hem ekiplerin yönlendirilmesini zorlaştırır hem de gereksiz panik oluşturur.
Gönüllüler veya ilk müdahaleciler, duydukları her bilgiyi paylaşmak yerine önce doğrulama, sonra aktarma prensibiyle hareket etmelidir. Unutulmamalıdır ki yanlış bilgi, doğru müdahaleyi geciktirir.
Afet Yönetimine Uyum Şarttır
Afet yönetimi belirli bir sistem ve komuta zinciri içinde yürütülür. Olay yerinde her ekip, belirlenen görev tanımı çerçevesinde hareket eder. Gönüllüler de bu sistemin bir parçasıdır.
* Yetkili ekip liderlerinin talimatlarına uyulmalı
* Bağımsız hareket etmekten kaçınılmalı,
* Bilgi akışı, belirlenen kanallar üzerinden sağlanmalı
* Afetzedelere yerine getirilemeyecek sözler verilmemelidir.
Disiplinsiz iletişim, sahadaki koordinasyonu zayıflatır ve müdahalenin etkinliğini düşürür.
Kısa, Net ve Doğru İletişim
Afet anında iletişim kanalları sınırlıdır ve yoğunluk altındadır. Bu nedenle yapılan her iletişimin kısa, net ve anlaşılır olması gerekir.
* Gereksiz detaylardan kaçınılmalı,
* Konum bilgisi açık ve doğru verilmeli,
* Aciliyet durumu net ifade edilmelidir
Örneğin;
“Burada durum kötü” demek yerine, “X Mahallesi, Y Sokak No:12, 3 katlı binada 2 yaralı var” şeklinde bilgi vermek müdahaleyi hızlandırır.
İletişim Araçlarının Etkin Kullanımı
Sahada iletişim araçlarının bilinçli kullanımı büyük fark oluşturur.
* Telsiz kullanılıyorsa konuşma kurallarına uyulmalı
* Telefon görüşmeleri kısa tutulmalı,
* Mümkünse mesajlaşma tercih edilmeli,
* Şarj tasarrufu göz ardı edilmemelidir
Unutulmamalıdır ki iletişim araçları sınırlıdır ve herkesin erişimine açık olmayabilir.
Mahremiyet ve Etik Kurallar
Afet bölgelerinde en çok ihlal edilen konulardan biri de mahremiyettir.
* Yaralıların görüntülerini fotoğraf çekip çeşitli sosyal medyada paylaşmak
* Enkaz altındaki kişilerin videolarını çekmek ve paylaşmak
* Ailelere, kayıplarına ulaşmadan önce bilgileri yaymak, hem etik değildir hem de ciddi psikolojik zararlar doğurabilir.
Müdahaleciler, insan onurunu korumayı her şeyin önünde tutmalıdır.
Sosyal Medya Disiplini
Sosyal medya afet anlarında hem güçlü bir araç hem de ciddi bir risk kaynağıdır.
* Doğrulanmamış bilgi paylaşılmamalı,
* Resmî kurumların açıklamaları esas alınmalı
* Panik oluşturacak içeriklerden kaçınılmalı yayınlanmış olanlar engellenmeli,
Unutmayalım ki bir yanlış paylaşım, yüzlerce doğru çalışmayı gölgede bırakabilir.
Sonuç: Disiplin, Başarının Anahtarıdır
Afet sahasında başarı; sadece fiziksel güçle değil, doğru iletişim ve koordinasyonla sağlanır. Gönüllüler ya da ilk müdahaleciler bu sürecin en değerli parçalarından biridir, ancak bu değerin sahaya yansıması disiplinle mümkündür.
Unutmayalım:
Doğru iletişim, doğru müdahaleyi getirir.
Disiplinli gönüllü, güçlü müdahale demektir.
Koordinasyon varsa umut vardır.
Afetlerde sadece çalışmak yetmez; doğru şekilde, doğru iletişimle çalışmakta gerekir.
