Akut bağırsak enfeksiyonun (ishal) 0-5 yaş ortası çocuklarda en sık görülen enfeksiyon hastalığı olduğunu belirten Medical Park Tarsus Hastanesi Çocuk Sıhhati ve Hastalıkları Bölümü’nden Uzm. Dr. Mehmet Ali Çil, “Çocuklarda ishal kesici ilaçlar kullanılmamalıdır. İshal müddetinde iştahsızlığın sık olması nedeniyle belirtileri olan çocuklara sık aralıklarla yiyecek verilmelidir. Anne sütü alan bebeklerde emzirme devam ettirilmelidir. Büyük çocuklar ise alışık olduğu sıvı besinler verilmedir” dedi.
Eskiden diyare ismiyle da bilinen ishal hastalığını bedene girmiş olan virüslerin tesiriyle dışkılama sayısının artması, dışkının daha sulu ve akışkan hal alması olarak tanımlayan Medical Park Tarsus Hastanesi Çocuk Sıhhati ve Hastalıkları Bölümü’nden Uzm. Dr. Mehmet Ali Çil, ikazlarda bulundu.
İNCE VE KALIN BAĞIRSAKTA FARKLILIK GÖSTERİR
İnce ve kalın bağırsakta oluşan ishallerin farklılık gösterdiğini lisana getiren Uzm. Dr. Çil, ince bağırsak ishalinin daha sıvı olduğunu, kalın bağırsakta olan ishalde ise sıvı ölçüsünün daha az olduğunu söyledi.
ENFEKSİYONLARA BAĞLI BİR HASTALIK
İshalin ekseriyetle 0-5 yaş ortası çocuklarda görülen ve ekseriyetle enfeksiyonlara bağlı bir hastalık bulgusu olduğunu vurgulayan Uzm. Dr. Çil, “İshal, mide ve bağırsakların iltihabıdır. Bilhassa virüs kaynaklı olanlar tabiatıyla düzelebilmektedir. Hastalık ishale neden olan etken ile bulaşmış yiyeceklerin yenmesi, suyun içilmesi ve kirli ellerin ağıza götürülmesi sonucunda ortaya çıkar Bu hastalıkta ishal ana bulgu olup, ishale bulantı, kusma, ateş ve karın ağrısı da eşlik edebilir” diye konuştu.
DIŞKI ÖLÇÜSÜ BELİRYİCİ ÖGE OLABİLİR
Uzm. Dr. Çil, çocukların ishal olduğunu nasıl anlayabileceğimizle ilgili şu bilgileri paylaştı:
“İshal; bağırsak hareketlerinin artması, dışkı ölçüsünün fazlalaşması sonucunda günlük dışkı sayısının artması ve dışkı kıvamının bozularak yumuşak, sulu bir görünüm alması olarak tanımlanır. Virüsler ile gelişen ishalde dışkıda kan görülmez. Birtakım bakteriler kanlı, sümüksü bir ishale neden olurken kimileri kansız, sulu yahut su üzere dışkıya da yol açar. Akut gastroenteritlerde bulantı, kusma, karın ağrısı ve ateş sık olarak gelişir.”
VÜCUTTA SU KAYBI YAŞANABİLİR
İshalde kusma ve yüksek ateşe bağlı olarak dehidratasyon tablosunun gelişebileceğini tabir eden Uzm. Dr. Çil, “Dehidrasyona karşı dikkatli olunmalıdır. Dehidrasyon, bedende fazla ölçüde sıvı-su kaybının yaşanması durumudur. Bebek ve küçük çocuklarda daha sık görülmektedir. İshal sonucu gelişen dehidrasyon bedenin tuz-su istikrarını bozmaktadır. Bu nedenle ishal olan çocuklara bol ölçüde su içirilmelidir” halinde konuştu.
ÇOCUKLARDA TEHLİKELİ OLABİLİR
İshalde bakteriyel enfeksiyonların genelde ateş, kusma, mide bulantısı ve karın ağrısı şikâyetleriyle ortaya çıktığının altını çizen Uzm. Dr. Çil, “Vücuttaki ateş bazen 39 derecenin üzerine çıkabilir. Bu periyotta çocuklar için asıl tehlikeli olan ishal ve kusmadır. İshal ile birlikte kusma, bedende önemli oranda sıvı kaybına yol açmaktadır. Bu nedenle ailelerin çocuklarındaki ishal ve kusmanın şiddetine dikkat etmesi çok önemlidir” diye konuştu.
BULANTI VE KUSMA GÖRÜLEBİLİR
Klinik bir bulgu olan ishale sıklıkla eşlik eden öteki bulguların da olduğunu vurgulayan Uzm. Dr. Çil, “İshalde bulantı, kusma, karın ağrısı, ateş yüksekliği, iştahsızlık, halsizlik olduğuözellikle bebeklerde emmede, hareketlerde azalma, daima uyuklama hali görülebilir” dedi.
BESLENMEYE KIYMET VERİLMELİ
Akut gastroenteritlerin birçoklarının zaten düzeldiğine değinen Uzm. Dr. Çil, uygulanabilecek tedavi formüllerini şöyle anlattı:
“Tedavi çoklukla belirtilere yönelik uygulanmaktadır. İlaçlar hekimin önerdiği halde kullanılmalıdır. İshal kesici ilaçlar kullanılmamalıdır. İshal sürecinde iştahsızlık sıktır. İshal belirtileri olan çocuklara sık aralıklarla yemek verilmelidir. Anne sütü alan bebeklerde emzirme devam ettirilmelidir. Büyük çocukları ise alışık oldukları sıvı besinlerle beslemeye devam edilmelidir. Yoğurt, ayran üzere içecekler, besin bedeli yüksek olan yağsız et, katı yumurta üzere besinler tercih edilmelidir. İshal durana kadar liften güçlü besinler (fazla posa bırakan çiğ zerzevat ve meyveler) bağırsak hareketlerini artırdığı için önerilmemektedir. Yağ emilimi bozulmamış olmasına karşın, çok yağlı besinlere de bağırsaklardan geçişi hızlandırdıkları için birkaç gün orta verilmelidir.”
HİJYEN KURALLARI İHMAL EDİLMEMELİ
İshalden korunmak için neler yapabileceğimize dikkat çeken Uzm. Dr. Çil, şu tekliflerde bulundu:
“Eller sık sık ve uygun formda yıkanmalıdır (30 saniye mühlet ile sabun kullanarak yıkanmalı, tırnak içleri, parmak ortaları ve el bileklerini de içermeli). Bebeklerde alt bezi değişimi dikkatle yapılmalı ve sonrasında eller yıkanmalıdır. Temizliğinden emin olunmayan yahut kaynağı bilinmeyen sular tüketilmemelidir. Çiğ yenen besinler dikkatlice yıkanmalıdır. İshali toparlayana kadar çocuğun okula gitmemesi, öteki çocuklara yayılmasını önlemeye yardımcı olacaktır.”
BU BELİRTİLER VARSA KESİNLİKLE TABİBE BAŞVURUN
İshalde aşağıdaki durumlarda uzman tabibe başvurulması gerektiğini vurgulayan Uzm. Dr. Çil, belirtileri şöyle sıraladı:
• Kanlı ishali varsa,
• 1 yaşından küçük ve birkaç saat içinde rastgele bir şey yemedi yahut içmediyse,
• Şiddetli karın ağrısı varsa,
• Çok halsizse, daima uyku hali yahut huy değişikliği varsa,
• Sıvı kaybı bulguları varsa (ağzı kuruysa, ağladığında gözyaşı yoksa yahut bebeklerde 4-6 saat, daha büyük çocuklarda ise 6-8 saat boyunca idrar yapmadıysa,
• Yüksek ateşi varsa,
• İshal 10 günden uzun sürdüyse hekiminize başvurmanız gerekir.
Kaynak: (BHA) – Beyaz Haber Ajansı
