Kitlesel yok oluş nedir?

0
70

Tahmin edebileceğiniz üzere Dünya, milyonlarca yıl evvel tıpkı durumda değildi. 444 milyon yıl önce Geç Ordovisyen kitlesel yok oluşu sırasında, Dünya üzerindeki canlı tiplerinin neredeyse yüzde 85’i yok oldu.

O periyotta canlı cinslerinin büyük kısmı denizde yaşıyordu ve günümüzdeki kıtaların birçok Gondwana isminde tek bir kara kesimi biçimindeydi.

Peki nedir bu kitlesel yok oluş? Kitlesel yok oluş, olağan dışı çok sayıda cinsin tıpkı anda ya da sonlu bir vakit dilimi içinde ortadan kalktığı dünya tarihi devirlerine deniyor.

Bu yok oluşlar, Dünya üzerinde bulunan çok sayıda canlı çeşidinin jenerasyonunun tükenmesine ve yeryüzünden silinmesine neden oluyor.

Bilim beşerlerine nazaran, dünyada günümüze kadar beş kitlesel yok oluş olayı meydana geldi: Ordovisyen Yok Oluşu (450 milyon yıl önce), Devoniyen Yok Oluşu (380 milyon yıl önce), Permiyen Yok Oluşu (250 milyon yıl önce), Triyas Yok Oluşu (200 milyon yıl önce) ve Kretase Yok Oluşu (65 milyon yıl önce).

ORDOVİSYEN YOK OLUŞU

443 milyon yıl evvel yaşanan bu yok oluştan ötürü toplamda, deniz hayatının yaklaşık yüzde 85’i yok oldu. Yaşanan bir buzul çağının yok oluşlardan sorumlu olduğuna dair görüşler yükte. Bu görüşe nazaran güney yarımkürede büyük bir buz katmanı, iklim değişikliğine ve deniz düzeyinde bir düşüşe neden oldu, böylelikle okyanusların kimyası da değişti.

DEVONİYEN YOK OLUŞU

359 milyon yıl evvel Dünya üzerindeki tüm çeşitlerin üçte ikisi, Devonian’ın Geç Devoniyen Kitlesel Yok Oluşu ile yok oldu. En yaygın görüşe nazaran tek bir olay ile değil de milyonlarca yıllık bir dizi felaketten sonra bu yok oluş gerçekleşmiş olabilir.

PERMİYEN YOK OLUŞU

Permiyen yok oluşu, 251 milyon yıl kadar evvel meydana gelmiş Paleozoik ve Mezozoik devirlerin haricinde Permiyen ve Triyas jeolojik devirleri ortasında geçisi başlatan kitlesel yok oluşa deniyor.

Bu yok oluş olayı sayesinde karadaki omurgalı cinslerinin yüzde 70’i, tüm cinslerin ise yüzde 96’sı yok olmuştur. Permiyen yok oluşu, Dünya’da meydana gelen en şiddetli yok oluş olarak biliniyor.


TRİYAS YOK OLUŞU

Araştırmalara nazaran Triyas yok oluşundan iklim değişiklikleri, sel felaketleri ve bir asteroid sorumlu.

Çok sayıda deniz sürüngenleri, kimi büyük amfibiler, resifleri oluşturan bir çok canlı ve çok sayıda yumuşakça da dahil olmak üzere pek çok hayvanın vefatına sebep olan bu yok oluş, gerçekleştiği periyottaki bütün tiplerin neredeyse yarısını haritadan sildi.

KRETASE YOK OLUŞU

66 milyon yıl evvel yaşanan Kretase yok oluşu, dinozorların kuşağını tüketti. Nedeni şimdi kanıtlanamayan bu yok oluşa, Meksika’nın Yucatan bölgesine düşen bir meteorun neden olduğu düşünülüyor.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz