Sağlıklı ve düzgün beslenen bir bebekte çok ağlamaya kolik denildiğini ve kolik sendromu yaşayan bebeklerin rastgele bir sıhhat sorunu olmadığının altını çizen Çocuk Sıhhati ve Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Gökmen Alpaslan Taşkın, kolik durumunun gaz sıkışması olmadığını ve birçok ebeveynin bunu gaz sancısı ile karıştırıp, bebeklerine gaz giderici ilaçlar verdiğini fakat bu ilaçların koliği güzelleştirmediğini söyledi.
Uzm. Dr. Taşkın, kolik belirtilerini anlatarak, tedavi formüllerini ve ebeveynlerin dikkat etmesi gereken noktaları sıraladı.
DÖNGÜ 3 HAFTADAN FAZLA SÜREBİLİR
Kolik, rastgele bir vakitte olabilir, lakin ekseriyetle ömrün birinci birkaç haftasında gelişir ve yaklaşık 6 ila 8 haftalıkken tepe yapma eğilimindedir. Bazen bir ebeveyn, bebeğinin ‘huzursuz’ olduğunu söyleyebilir.
Kolik, çok yaygın bir durumdur ve her 5 bebekten birini tesirler. Yaklaşık 6 ila 8 haftalıkken, bir bebek tipik olarak her gün 2 ila 3 saat ağlar. Bir bebekte kolik varsa, haftada 3 günün üzerinde, 3 saatten fazla ağlaması olağandır. Kolikli bebeklerin ekseriyetle huzursuz olmalarına neden olan altta yatan bir tıbbi sorunu yoktur. Bununla birlikte, kolikli bir bebek sahibi olmak, ebeveynler için çok yorucu, hudut bozucu ve tasa verici bir tecrübe olabilir. Kolik ağlaması olan bebekler, sakinleştirilemez derecede ağlarlar ve bu döngü 3 haftadan fazla sürme eğilimindedir.
Kolikli bebekler her gün tıpkı saatte, çoklukla öğlenden sonra yahut akşam ağlarlar. Bir seferde birkaç saat ağlarlar. Yumruklarını sıkar ve bacaklarını karınlarına yahut sırtlarına kadar çekerler. Ağladıklarında yüzü kızarır. Ağır bir halde ağlar ve kasvet içindeymiş üzere görünür; ağlama ekseriyetle tiz seslidir. Görünürde bir neden olmadan ağlar. Örneğin; bez değiştirmeye gereksinimleri yoktur, yorgun yahut aç değillerdir. Kolaylıkla rahatlayamazlar yahut sakinleşemezler.
ANNENİN SİGARA İÇMESİ RİSKİ ARTIRIYOR
Kolik ağlamalarına neyin sebep olduğu net olarak bilinmiyor. Bu durum; erkekleri ve kızları eşit halde tesirler ve niçin kimi bebeklerin kolik atakları geçirip oburlarının olmadıkları hala anlaşılan bir durum değildir.
Kolik ağrısına, sindirim sorunu yahut gazın neden olduğuna dair hiçbir ispat yoktur. Alerji, laktoz intoleransı, sindirim sistemindeki bakterilerdeki değişiklikler, beslenme şekilleri ve kaygılı ebeveynler üzere bir dizi diğer faktör üzerinde çalışmalar yapıldı, fakat muhakkak bir neden tespit edilemedi. Kimi çalışmalar kolik ve bebek migreni ortasında bir ilişki bulmuştur ve daha ileri çalışmalar bu bağlantıyı araştırmaktadır. Ancak annenin sigara içmesi yahut hamilelik sırasında sigara kullanımına devam etmesi bebeklerin kolik olma riskini arttırdığı kanıtlanmıştır.
Koliğin ne kadar süreceğini söylemek zordur, lakin çoklukla bebek 3 ila 4 aylık olduğunda düzgünleşir. Kolik uzun periyodik tesirlere sahip değildir; bebekler olağan büyür ve gelişimine devam eder. Kolik tehlikeli değildir, fakat ebeveynler için korkutucu, hudut bozucu ve üzücü olabilir. Kolik teşhisi çoklukla ağlama hali ve ölçüsü ile konur ve değerli olan nokta kolikli bebekler olağan gelişmektedir ve düzgün beslenirler. Ebeveynler bebeklerinin ağlamasından tasa duyuyorlarsa, hekimleri bebeği muayene edebilir ve sindirim sistemiyle ilgili meseleleri yahut başka tıbbi durumların belirtilerini denetim edebilir. Tüm bunlara karşın ebeveynler kolik ile karıştırılmaması gereken durumları göz arkası etmemelidir.
ACİL YARDIM GEREKEN DURUMLAR
Eğer bebek olağan beslenemezse, daima, zayıf yahut tiz bir ağlaması varsa, ateşi varsa, nefes almakta zahmet çekiyorsa yahut çok süratli nefes alıyorsa, gevşek bir kas tonusu varsa, alışılmadık biçimde uykulu bir durumu varsa dikkate alın. Birebir vakitte nöbet geçirdiyse, cildi çok soluklaşır yahut maviye dönerse, ciltte leke oluşur yahut bedende mor-kırmızı bir kızarıklık oluşursa, tekrarlayan kusma yahut yeşil renkli kusma (safra nedeniyle), kabarık bir bıngıldak varsa ciddiye alın. Bebeğinizde bu belirtilerden rastgele biri varsa, daha önemli bir tıbbi durumu olabilir ve derhal tıbbi yardım almalıdır.
Bebek, çoklukla birkaç ay içinde kendi kendine düzgünleşir. Birçok ebeveyn tarafından reçetesiz satılan gaz giderici ilaçlar denenmiştir, fakat bu ilaçların koliği güzelleştirdiği saptanmamıştır. Probiyotikler de kolik tedavisi için önerilen bir yol değildir. Diyet değiştirmenin yahut belli yiyecekleri kısıtlamanın tesirlerine de bakılmış, lakin şu anda kolik tedavisi için özel diyet teklifleri yoktur.
Emzirmeden mamaya geçmek koliklere yardımcı olmaz. Biberonlarda özel bir göğüs ucu kullanmanın koliklere yardımcı olduğu gösterilmemiştir. Kolikli bir bebeğe bakmak ebeveynler için, bilhassa de birinci defa anne-babalar için çok güç olabilir. Kolik durumunda şunları hatırlayın; ebeveynlerin kabahati değildir, bebeğin hasta yahut acı içinde olduğu manasına gelmez, geçicidir, eninde sonunda ortadan kalkacaktır.
EBEVEYNLERİN DİKKAT ETMESİ GEREKEN NOKTALAR
Ebeveynlerin kendilerine de dikkat etmesi epey kıymetli. Ebeveynler dinlenme ortası vermeye çalışmalı ve 1-2 saatliğine bile olsa bir diğerinden vazifesi devralmasını istemelidir. Kolikli bir bebeğe bakmanın tek kişilik bir iş olmadığını unutmayın. Bir hekim yahut çocuk sıhhati hemşiresi bu bahiste dayanak sağlayabilir ve huzursuz bir bebeği yatıştırmaya yardımcı olabilecek kimi fikirler verebilir. Bebeğin güzel durumda olduğundan emin olmak için hekimle görüşün.
Bebeğin aç olmadığından yahut bez değişimine gereksinim duyduğundan emin olun. Beslenme, uyumak ve oyun oynamak için tertipli bir günlük sistem geliştirin. Bebeği şekerleme ve uykuya alıştırmak için bir rutin geliştirin. Uykudan evvel çok uyarılmadan kaçının. Çok sessizlikten kaçının, birçok bebek düşük düzeyde art plan gürültüsünü yatıştırıcı bulur. Örneğin rahatlatıcı bir müzik açabilirsiniz. Gündüz uykusu için yatak odasını karartın. Bebek masajı, nazikçe sallama yahut yavaşça okşama üzere yatıştırıcı teknikleri deneyin.
Bebeğinizi şaşırtmaktan kaçının, örneğin süratli hareket ederek oyunlar oynamak üzere. Bebeğinizi nazikçe tutun ve onunla sessizce konuşun. Yardım isteyin ve kabul edin. Dayanağa gereksiniminiz varsa yahut baş edemeyeceğinizi düşünüyorsanız bir sıhhat uzmanıyla konuşun.
