Kahramanmaraş’ın Pazarcık ilçesinde meydana gelen 7.7 büyüklüğündeki zelzele tüm Türkiye’yi yasa boğdu. Sabaha karşı 04.17’de meydana gelen ve birçok kişiyi şubat soğuğunda uykusunda yakalayan zelzele başta Kahramanmaraş ve Gaziantep olmak üzere Diyarbakır, Adana, Malatya ve Hatay üzere birçok vilayette şiddetli bir halde hissedildi. Derinliği 7 kilometre olarak ölçülen zelzele, 1999 yılında Marmara’yı yıkan Gölcük Depremi’nden sonra kaydedilen en büyük zelzele olarak kayıtlara geçti. Bölge tekrar Kahramanmaraş’ın Elbistan ilçesi olan 7.6 zelzeleyle sarsıldı. Toplamda 10 vilayette çok şiddetli formda hissedilen sarsıntılarla ilgili İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Jeoloji Mühendisliği Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ziyadin Çakır, Milliyet.com.tr’ye kıymetli açıklamalarda bulundu.
‘BİRDEN FAZLA NOKTA KIRILDI’
Depremin yaşandığı bölgedeki son zelzelenin 1503 yılında meydana geldiğini hatırlatan Prof. Dr. Ziyadin Çakır, geçmişte yaşanan sarsıntılarda nerenin ne kadar yıkıldığı konusunda muteber ve net bir kaynak olmadığını belirtti.
Bölgede bir sarsıntı beklenildiği konusunda ihtarların yapılmış olduğunu ve bu zelzelenin 7 civarında olacağının iddia edildiğini belirten Prof. Dr. Çakır, Pazarcık merkezli 7.4 büyüklüğündeki sarsıntının beklenmedik büyüklükte bir sarsıntı olduğunu söyledi. Zelzelenin büyüklüğünü etkileyen faktörler ortasında kaç noktada kırılmanın meydana geldiğinin de kıymetli olduğuna parmak basan Prof. Dr. Çakır, bu sarsıntıda kırılmanın birden fazla noktada yaşandığına dikkat çekti.
“Fay yekpare bir şey değil, küçük küçük kesimlere ayrılmış bir yapı. Biz bu modüllere segman diyoruz, zelzelenin büyüklüğü de ne kadar çok segmanın kırıldığına nazaran değişir. Kırılacak fayın uzunluğu ne kadar fazlaysa zelzelenin büyüklüğü de hakikat orantılı olur, yani zelzele de o kadar büyük olacaktır. Bu sarsıntıdan anlaşılan, demek ki 2’den fazla segmanda kırılma meydana gelmiş. Bilimsel datalara bakıldığında 2 farklı noktadan kırılmanın peş peşe gerçekleştiği anlaşılıyor.”
DEPREM İKİ FARKLI NOKTADA MI MEYDANA GELDİ?
Depremi oluşturan fayın varlığının bilindiğini açıklayan Prof. Dr. Ziyadin Çakır, “Deprem bölgesinin güneyinde Arabistan levhası, kuzeyinde ise Anadolu levhası bulunuyor. Burada yılda 1 santimetrelik kaymalar oluyor” dedi.
Depremin merkez üssünün hem Pazarcık hem Nurdağı olarak gösterilmesinin akabinde birçok kişinin aklına gelen “Deprem iki farklı noktada peş peşe meydana gelmiş olabilir mi?” sorusuna cevap veren Prof. Dr. Çakır, “Deprem ana fayın güneyindeki bir tali yarar başlamış olabilir lakin şu an kırık dağılımı net olarak belirli değil” cevabını verdi.
Yürekleri dağlayan sarsıntıda tarihi Gaziantep Kalesi de büyük hasar gördü.
‘YIKILMAMIŞ BİNALAR ARTÇILARLA YIKILABİLİR’
7.4’lük sarsıntıda en büyüğü 6.6 olan, kendi başına da büyük sarsıntı sayılan artçılar meydana geldi. Prof. Dr. Ziyadin Çakır, hasar almış fakat yıkılmamış binalarında bu sarsıntılarla yıkılabileceğinin altını çizdi ve kolonları hasar görmüş ve çatlamış binalardan uzak durulması gerektiğinin üzerinde durdu.
Prof. Dr. Çakır, “Ana şokta yıkılmayan az hasarlı binalar artçılarda da yıkılabilir. En büyüğü 6.6 büyüklüğündeki artçılar da yıkıma sebep olabilir. 1999’da Gölcük’te bile bu kadar fazla ölçüde peş peşe artçı meydana gelmemişti. Bu da buradaki fay çizgisinin çok fazla kollara ayrıldığı ve çok daha karmaşık bir yer olduğunu gösteriyor” dedi.
MARMARA VE EGE’DE MUHTEMEL BİR ZELZELESİ TETİKLER Mİ?
Prof. Dr. Ziyadin Çakır, Güneydoğu’da meydana gelen sarsıntının Batı’da yaşanacak mümkün bir zelzelesi tetikleyip tetiklemeyeceğine de değinerek şunları dedi:
“Eğer tetikleseydi sarsıntı oluştuğu sırada tetiklerdi. Yakın civarını fizikî olarak tesirler ama sarsıntının uzak faylara tesiri olmaz. Lakin yakın civarındaki bir faya olan tesirini azaltmış ya da artırmış olabilir.”
DEPREM BÖLGESİNDE KAR YAĞIŞI ETKİLİ
Milliyet.com.tr’ye konuşan CNN Türk Meteoroloji Danışmanı Prof. Dr. Orhan Şen de sarsıntı bölgesindeki hava durumu ile ilgili ihtarlarda bulundu. Prof. Dr. Şen, zelzelenin merkez üssü Kahramanmaraş’ta yarın öğlenden sonraya kadar ağır kar yağışının devam edeceğini söyledi. En çok hasar alan bölgelerden biri olan Malatya’da da kar yağışının devam edeceğini söyleyen Prof. Dr. Şen, Kilis, Adana ve Hatay’da ise yağışların daha çok yağmur biçiminde olduğunu söyledi.
Özellikle Kahramanmaraş ve Malatya’da yarından itibaren gece sıcaklıklarının eksi derecelere düşeceğini belirten Prof. Dr. Şen, yaşanacak don ve buzlanmaya karşı ikazlarını sürdürdü.
‘912 KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ’
10 vilayette şiddetli bir biçimde hissedilen ve tüm Türkiye’yi yasa boğan zelzeleye ait son bilgileri veren Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da şu açıklamayı yaptı: “Bu gece saat 04.17’de son bir asırda yaşadığımız 1939 Erzincan zelzelesinden sonraki en büyük felaketle sarsıldık. Merkezi Kahramanmaraş’ın Kazancık ilçesi olarak tespit edilen ve son değerlendiremeye nazaran büyüklüğü 7,7 olarak ölçülen zelzele geniş bir alanda hissedildi. Derinliği 7 kilometre olarak belirlenen sarsıntıda Kahramanmaraş’ın yanı sıra Hatay, Gaziantep, Kilis, Osmaniye, Malatya, Adıyaman, Şanlıurfa, Diyarbakır, Adana vilayetlerimizde yıkıma yol açtı. Sarsıntı merkezine yakın öteki vilayetlerde de küçük hasarlar olmasına karşın asıl yıkımın buralarda yaşandığı anlaşılıyor. Suriye’nin hudutlarımıza yakın kentlerinde de önemli yıkımlar yaşanmıştır. Devletimiz sarsıntı anından itibaren tüm kurumlarıyla harekete geçmiştir. Valiliklerimiz tüm imkanları derhal seferber etmiştir. 10 vilayetimize mevcut valiliklerimizin yanına onlarla birlikte çalışacak 10 vali daha görevlendirilmiştir. AFAD ve Kızılay üzere kurumlarımız gruplarını bölgeye göndermişlerdir. TSK ve belediyelerimiz başta olmak üzere afet konusunda eğitimi olan kurumlarımız vazifeye çağrılmıştır. Önceliklerimizi arama kurtarma çalışmalarına verdik. 9 bin işçi arama kurtarma çalışması yürütmekte, dışarıdan ulaşanlarla bu sayı daima artmaktadır. Binaların altında kalan vatandaşlarımızın tespit ve kurtarma çalışmaları kesintisiz sürüyor. 912 vatandaşımız hayatını kaybetti, 5385 vatandaşımız yaralanmıştır. 2 bin 470 kişi enkaz altından kurtarılmıştır. 2 bin 818 bina yıkılmıştır.”
