Depremler ülkesi Türkiye, dün tekrar büyük bir felakete sahne oldu. Merkez üsleri Kahramanmaraş’ın Pazarcık ve Elbistan ilçeleri olan biri 7.7, başkası 7.6 büyüklüğünde iki farklı zelzele ve artçıları Türkiye’nin yanı sıra Suriye başta olmak üzere çok geniş bir coğrafyada tesirli oldu. Enkaz kaldırma çalışmaları devam ederken (gazetemizin baskıya girdiği saatlere kadar) Türkiye’deki can kaybının 2379, yaralı sayısının 14483 olduğu açıklandı. Can kayıplarının çok büyük olmasından kaygı ediliyor.
Kahramanmaraş Pazarcık merkezli 04.17’de meydana gelen 7.7 büyüklüğündeki sarsıntı, 1939’daki Erzincan zelzelesinden sonra kayıtlara geçen ikinci büyük zelzele oldu. Akabinde gelen Elbistan merkezli 7.6 büyüklüğündeki zelzele ise 1930’daki Hakkari zelzelesi ile üçüncü sırayı paylaştı. Acısı hâlâ dinmeyen Marmara Depremi’nden bile daha yıkıcı tesiri olan sarsıntıdan; Kahramanmaraş’ın yanı sıra Hatay, Osmaniye, Adıyaman, Diyarbakır, Şanlıurfa, Gaziantep, Kilis, Adıyaman ve Malatya vilayetleri yıkım gördü.
Bakanlar sahada
Depremin duyulmasının akabinde Ankara’da AFAD’da Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay’ın başkanlığında uyum merkezi oluşturuldu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatları ile sabah saatlerinden itibaren bakanların sarsıntı bölgesindeki görevlendirmeleri yapıldı. Kahramanmaraş’a İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, Hatay’a Tarım Bakanı Vahit Kirişci, Sıhhat Bakanı Fahrettin Koca, Osmaniye’ye Gençlik ve Spor Bakanı Mehmet Muharrem Kasapoğlu, Diyarbakır’a Adalet Bakanı Bekir Bozdağ, Şanlıurfa’ya Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, Gaziantep ve Kilis’e Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Adana’ya Aile ve Toplumsal Siyasetler bakanı Derya Yanık ve Güç Bakanı Fatih Dönmez, Malatya’ya Turizm ve Kültür Bakanı Mehmet Nuri Ersoy görevlendirildi.
AFAD’ın arama kurtarma gruplarının yanı sıra TSK doğal afet taburu, jandarma ve polis arama kurtarma timleri ile sivil arama kurtarma takımları de bölgeye hareket etti.
Haberleşmede meşakkat yaşanmaması için zelzele bölgelerine birinci etapta 102 adet taşınabilir baz istasyonu gönderildi. Zelzele bölgesinde irtibatın sürdürülebilmesi için ayrıyeten sarsıntı bölgelerinde fatura borcu ve gibisi nedenlerle sınırları kapanmış vatandaşların operatörler ile görüşülerek çizgilerinin açılmaları sağlandı. Yardımların AFAD koordinesinde yapılacağı ilan edildi.
İkinci deprem
Depremin akabinde arama kurtarma çalışmalarına yoğunlaşıldığı sırada saat 13.24’te yeniden Kahramanmaraş Elbistan merkezli 7.6 büyüklüğünde ikinci bir sarsıntı daha meydana geldi. AFAD Zelzele Risk ve Azaltma Genel Müdürü Orhan Tatar, Elbistan merkezli zelzelenin bağımsız bir sarsıntı olduğunu açıkladı. Tatar, bölgede, çok yıkıcı olarak görülen en son zelzelenin 1114 yılında kayıtlara girdiğini ve uzun yıllardan bu yana bu bölgenin, bir sismik boşluk olarak bilinen bir bölge olduğunu söyledi.
Bölgeye sevk edilen arama kurtarma grupları hakkında da bilgi veren Tatar, “Bir yandan da sarsıntının etkilediği alanlarda arama kurtarma faaliyetleri devam ediyor. Bölgeye şu ana kadar sevk edilen işçi sayısı 10 bin 176’ya çıktı. Bu işçi sayısı daima artıyor. Bu 10 bin 176 arama kurtarma çalışanı sayının yanında 10 bin 409 AFAD gönüllüsü ve takviye takımları bölgeye intikal etmiş durumda ve bu gruplar 216 araç ve 3 bin 226 iş makinesi ile bölgedeki arama kurtarma faaliyetlerini sürdürüyorlar” dedi.
Tatar, bölgede en büyüğü 6.6 olan 185 artçı sarsıntının meydana geldiğini tabir etti.
Mobil istasyonlar kuruldu
Kahramanmaraş, Hatay, Gaziantep, Adana, Osmaniye ve Adıyaman vilayetlerinde taşınabilir haberleşmede saha ve güç kesintileri meydana geldi. Zelzele bölgelerine taşınabilir baz istasyonları ve jeneratörler ile gruplar sevk edildi. Bölgede haberleşme hizmetlerinde acil gereksinimleri olabilecek vatandaşlar için fatura/borç vb. nedenlerle kapanmış çizgiler görüşmeye açıldı. 80 uydu vsat bağlantı terminali bölgeye sevk edildi.
Deprem limanı da vurdu
Deprem nedeniyle Hatay merkez ve ilçelerinde de çok sayıda bina yıkılırken, bir birçok da hasar gördü. Kentte zelzele münasebetiyle İskenderun Limanı’nda da kısmi hasar meydana geldi. Limanın rıhtım kısmında bulunan konteynırların bir kısmı da ziyan gördü. Ziyana ait liman işletmecisi Limak’tan yazılı bir açıklama yapıldı.
Limakport İskenderun rıhtımında meydana gelen hasar nedeniyle can kaybının yaşanmadığı belirtilerek, “Tesisimizde hasar tespit çalışmaları tüm süratiyle devam ederken gerekli tedbirler acilen alınmaktadır. Limak Şirketler Kümesi olarak bölgedeki tüm çalışma arkadaşlarımız ve yakınlarıyla bağlantı halindeyiz. Ayrıyeten tüm imkanlarımız ile bu büyük felaketten ziyan gören halkımızın yanında olduğumuzu belirtmek isteriz. Bölgenin muhtaçlıkları doğrultusunda gerekli dayanak ve yardımın sağlanması için ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile irtibat halindeyiz” denildi.
Havalimanları kapatıldı
Depremin akabinde arama kurtarma takımı ve yardım gereçlerini taşıyan uçakların bölgeye ulaşması için Kahramanmaraş ve Gaziantep Havalimanları için sivil uçuşlar askıya alındı. İki havalimanına yalnızca yardım ve arama kurtarma takımlarını taşıyan uçakların iniş ve kalkışına müsaade veriliyor. Pisti hasar gören Hatay Havalimanı ise tüm uçuşlara kapatıldı. Adana Havalimanı da ikinci bir karara kadar uçuşlara kapatıldı. Çok sayıda yolun belli kısımlarının de trafiğe kapatıldığı duyuruldu.
Petrol akışı durduruldu
AFAD’ın açıklamasına nazaran, dün Afet Güç kümesinden alınan birinci bilgilere nazaran Hatay/Hassa ve Kırıkhan bölgelerine doğal gaz verilemedi. BOTAŞ ham petrol akışı tedbiren durduruldu. Gaziantep Nurdağı ve Islahiye ilçelerinin doğal gaz girişi istasyonlarından önlem hedefli gaz akışı kesildi. Osmaniye Bahçe-Düziçi, Kahramanmaraş kent merkezi, Malatya; Akçadağ, Doğanşehir, Doğanyol bölgelerine elektrik verilemedi.
Asker ‘hava yardım koridoru’ kurdu
Kahramanmaraş merkezli sarsıntının akabinde bölgeye arama kurtarma takımlarının ulaştırılması için Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından “hava yardım koridoru” oluşturuldu. Ulusal Savunma Bakanlığı, sarsıntı bölgesine arama-kurtarma takımlarının ulaştırılması için harekete geçti. Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı A400M (Koca Yusuf) nakliye uçakları dahil çok sayıda nakliye uçağı bölgeye arama-kurtarma takımlarını ve araçlarını sevk etmeye başladı. Ambulans uçaklar da kurulan “hava yardım koridoru”nda misyon alıyor.
13.5 milyon insan etkilendi
Depremin etkilendiği 10 ilin toplam nüfusu 13 milyon 421 bin. TÜİK bilgilerine nazaran, sarsıntıdan etkilenen vilayetlerin son nüfus sayıları şöyle: Gaziantep-2 milyon 154 bin 51. Hatay- 1 milyon 686 bin 43. Adıyaman- 2 milyon 274 bin 106. Osmaniye- 559 bin 405. Diyarbakır-1 milyon 804 bin 880 bin. Kahramanmaraş- 1 milyon 177 bin 436. Malatya- 812 bin 580. Adıyaman- 635 bin 169,. Kilis-147 bin 919. Şanlıurfa- 2 milyon 170 bin 110.
2379 can kaybı 14483 yaralı
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay sarsıntıdaki acı bilançoyu açıkladı. Oktay, gece saatlerinde yaptığı açıklamada “Şu an toplam itibariyle 2 bin 379 hayatını kaybeden vatandaşımız, 14 bin 483 yaralılarımız ve 4 bin 758 yıkılan bina var. 7 bin 840 vatandaşımız da enkazdan çıkartıldı” dedi. Oktay, ayrıyeten 338 bin kişinin yurtlara, üniversitelere ve Ulusal Eğitim Bakanlığı bünyesindeki barınma merkezlerine yerleştirildiğini tabir etti.
