Gökhan Karakaş – İkiz zelzelelerle sarsılan Gaziantep’te enkaz kaldırma çalışmaları devam ederken, TMOBB Gaziantep İnşaat Mühendisleri Odası Lideri Burkay Güçyetmez, ilk tespitlerini Milliyet’e anlattı:
İslahiye ve Nurdağ ilçelerinde fay çizgisi olduğunu biliyorduk. Yüzyıllardır uzak kaldığımız bir gerçekti. Sarsıntı haritamıza nazaran projelere uygun yapılan binalar çökmedi. Binalara baktığımızda kusurların birçoklarının taşıyıcı kolonların kesilmesi olduğunu görüyoruz.”
2 milyon 154 bin kişinin yaşadığı Gaziantep’in merkezinde 12 bina yıkılırken, Islahiye ve Nurdağ’da ki yıkım çok daha büyük boyutta. Gaziantep-Kahramanmaraş yolu üzerindeki iki ilçede yaklaşık 4 bin kişi hayatını kaybederken, TMOBB Gaziantep İnşaat Mühendisleri Odası Lideri Burkay Güçyetmez, zelzele alanlarındaki çalışmalarını sürdürdüklerini açıkladı.
‘Denetçiler istedik’
Milliyet’e konuşan Güçyetmez, “Fay sınırı bölgelerine çok yakın bölgede alışık olmadığımız büyük zelzelelerle sarsıldık. Türkiye Zelzele Haritası’na nazaran Islahiye ve Nurdağı’nın 1. derecede riskli olduğunu biliyorduk. ‘Her şantiyeye bir şef’ kampanyasıyla inşaatlarda kesinlikle bir denetçi mühendisin olmasını istedik. Çöken binaların birçoklarının 2018 zelzele yönetmeliğinden evvel yapılmış olduğunu görüyoruz. Her seferinde ‘imar affı çıkartmayın’ dedik. Zira imar afları mevte davetiyedir.” dedi.
Binaların bir bütün olarak kıymetlendirilmesi gerektiğini belirten Güçyetmez, “ Kırsal kısımlarda yani köylerde büyük yıkım yok. Binalara baktığımızda kusurların birçoklarının taşıyıcı kolonların kesilmesi olduğunu görüyoruz. Kesilen kolonlar nedeniyle binaların yıkıldığını öğrendik. Hasar tespit çalışmaları için yaklaşık 700 inşaat mühendisiyle alandayız. Orta ve ağır hasarlı binalara katiyetle girilmemelidir. Kuvvetli bir inşaat süreci bizi bekliyor.” dedi.
Binaların bilgili ve ehil bireyler tarafından yapılması gerektiğini belirten Güçyetmez, “Herkes müteahhit olmamalı. Ehliyetsiz araç kullanırken yakalansanız ceza kesilir ancak herkes müteahhit olabiliyor. Herkes statik proje yapmamalı. İnşaatlar için uzmanlaşma gerekir. Hayata dokunan inşaat mühendislerine itimadın.” diye konuştu.
KOLONLAR TAŞ VE ÇAKIL
MERT İNAN İSTANBUL – Antakya ve kalıntıları yıkımın nedenlerini göçen yapılar üzerinden pahalandıran Zelzele Uzmanı Dr. Ramazan Demirtaş, şunları söyledi: “Göçen bianların bir yerinde kolon, kiriş ilişki noktalarının taşlarla doldurulduğunu bile tespit ettilk. Amik Ovası’nın üzerine havaalanı ve birtakım yapıları inşa etmek son derece yanlış bir tercih. Daha da vahimi bölgesinden gelen fotoğraflardaki imajlar, kolonları adeta taş ve çakıl konulmuş.Gevşek yer ve iki fay çizgisinin ortasında kaldığı bilinen bir kentte bu türlü yapı kabul edilemez.”
‘Alttaki yer sıvı gibi’
Mühendisi Prof.Dr.Volkan Karabacak da şunları kaydetti: “Deprem bölgesinde bilhassa alüvyon yerlerde, taban yenilmesi dediğimiz tabloyu görüyoruz. Binanız ne kadar sağlam olursa olsun, alttaki yer sıvı üzere davranınca maalesef yıkım yahut ağır hasar oluşuyor. Bu durumdaki kentlerde kesinlikle özel yer sistemleri kullanılması ve yapıların imal kademeleri çok sıkı denetlenmesi gerekirdi. Müteahhitlerin birçoğu daha masraftan kaçınmak için fore kazık temellerden kaçınıyor.”
Adana İnşaat Mühendisleri Odası Lideri Hasan Aksungur da “Zemini alüvyon bir kentte, yer etüdlerine uygun yapıların olması gerekir. Lakin Hatay özelinde çok önemli kusur yahut suistimallerin olduğu anlaşılıyor. Mühendislik hizmeti alınan, kontrolü yapılan bir yerde böylesi bir yıkım tablosu oluşmaz. Tüm zelzele bölgesini gezip, incelemelerde bulundum. Antakya’da 8, 10 yıllık binaların göçtüğünü gördüm. Bir yerde birilerinin ihmali olduğu çok açık” dedi.
