EFNAN ATMACA- Asrın afeti olarak anılan zelzelelerde ziyan gören Malatya tekrar kurulacak. Hasar tespitinin tam olarak yapılmasının akabinde kenti kurma çalışmalara başlayacak. Bu noktada akla kentin nereye kurulması gerektiği sorusu da geliyor. Bilhassa merkezinin büyük yara aldığı kent taşınmalı mı? Şayet taşınmalıysa neresi olmalı? Bu bahiste İnönü Üniversitesi İnşaat Teknolojileri Kısım Lideri Vehbi Aluçlu’nun görüşlerini başvurduk.
Sözlerine “Ben Malatya sevdalısı bir bilim insanıyım. Malatyamızı ve halkımızı zelzeleye karşı yaklaşık 20 yıldır uyarmaya çalıştım. Elimden geldiği kadar uğraş harcadım. Sarsıntı oldu, yapacak bir şey yok. Bundan sonra çok bir proje üretmemiz gerekiyor” diyerek başlayan Aluçlu bu süreçte herkesin elini taşın altına koymaya davet ediyor. “Malatya’yı yine eski haline kavuşturamasak da en azından kente dönecek beşerler için büyük projeler üretmemiz yani Malatya’yı tekrar kurmamız gerekiyor. Bunu kurarken de taban yapısını, alt yapıyı dikkate alarak eski kentin çarpık yapılaşmasını terk edip yeni bir alanda, zelzeleye sağlam bir kent üretmemiz gerekiyor” diyor.
En fazla 5-6 katlı
Peki neresi olmalı bu yeni yerleşim bölgesi sorusuna ise “Malatya tarihte iki kez yerle bir oldu. Eski Malatya dediğimiz bölgede yaşayan halkımız daha sonra Aspuzu bahçeleri denen bölgelere taşındı. Lakin eski kent merkezi yani çarşı dediğimiz bölgenin artık özelliği kalmadı. Bu bölgedeki tarihi yapıtlarımızı koruyacağız, elbette eski kent merkezini terk etmeyeceğiz lakin kentin gelişme istikametini sağlam yer olan Batı’ya yanlışsız geliştirmek durumundayız. Tekrar birebir acıları yaşamamak için ziraî topraklarını tarıma bırakıp şehri Beydağı’nın etekleri ve Beylerderesi Viyadüğü’nün karşısına gerçek açmak durumundayız” yanıtını verdi.
Öğrencilerin yaptırdığı okul hasarsız
Malatya’da büyük yıkıma neden olan zelzelenin akabinde yaralar sarılmaya devam ederken çok fazla hasarın olduğu bölgelerdeki okulları dolaştık. Emeksiz Kavşağı’ndaki Fırat İlkokulu ayakta olan okullardan biriydi. Etrafında çok fazla yıkım olan okul hasarsız bir formda ayakta kalmayı başarmış.
Geçen yaz tahsile açılan okul ray sistemiyle yapıldığı için zelzelesi ayakta atlatabilmiş. Şu anda da gereksinimi olanlar orada barınıyor. Fırat İlkokulu’na 15 dakikalık yürüyüş arasındaki Barbaros İlkokulu ise hasarlı olarak tespit edilmiş. Akpınar’daki okulun bahçesinde onun karşısında konutları hasarlı olan bir aile çadır içinde yaşıyor. Malatya’da 2006 yılında ilköğretimde okuyan 91 bin öğrencinin valiliğin öncülüğünde çalışıp kendi ürettikleri gelirle yapılan ve bu neden 91000 Bin Dev Öğrenci ismini taşıyan ortaokul da hasar tespit edilmeyen yapılardan. Öğrencilerin kermesler, ağaç dikimi, tiyatrolar, sevgi şenlikleri, internet sayfaları açma, sponsor temini, promosyon materyal kullanımı, kitap ve kartpostal basımı üzere etkinliklerden elde ettikleri gelirlerin projenin finansmanında kullanıldığı okulun duvarında ise bu nedenle “Dünyanın Bütün Çiçekleri Burada” yazısı yer alıyor.
‘Demografik yapı değişir’
Malatya’nın geleceğine dair telaşları de olan Aluçlu, bilimsel bilgiler ışığında bir gelecek hazırlanmaz ise bu bölgedeki demografik yapının da değişeceğinden telaş ettiğini söylüyor: “Eğer Malatya’yı yine ve gerçek biçimde kurmazsak bizim çocuklarımız, torunlarımız bu bölgede yaşamayacaklar.”
