ASLIHAN ALTAY KARATAŞ Ankara – Zelzele bölgesine yaptığı ziyaret sırasında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın lisana getirdiği yerli ve ulusal radar sistemi STM-DAR (Duvar Ardı Radar), 50’den fazla insanın enkazdan sağ olarak çıkarılmasını sağladı. 2015-2016 yılları ortasında yaşanan Hendek-Barikat operasyonlarıyla birlikte oluşan gereksinim doğrultusunda 2017’de geliştirilmeye başlanan sistem, zelzelede birinci sefer kullanıldı. Enkaz altında kalanların yerini, nefes alıp vermesinden, el kol hareketlerinden tespit etti.
Depremlerin 11 vilayette yol açtığı yıkım, arama kurtarma çalışmalarında teknolojik araçların kullanılmasının değerini ortaya koydu. Cumhurbaşkanı Erdoğan da, en son Hatay’a yaptığı ziyarette Savunma Sanayii Başkanlığı’nın enkaz altı ve duvar gerisi görüntüleme sistemlerinin de arama kurtarma faaliyetlerinde aktif olarak kullanıldığını söyledi.
Hendek operasyonu
STM’den iki uzman grup DAR aygıtları ile birlikte Hatay’da arama kurtarma faaliyetlerine katıldı. Enkaz altında evvel canlının olup olmadığını tespit eden DAR, daha sonra şahısların göçük altındaki pozisyonunu belirleyerek arama kurtarma takımlarına bildirdi. Bu sayede içlerinde bebek, çocuk ve bayanların da yer aldığı 50’yi aşkın insan enkazdan sağ çıkarıldı. Enkaz altında bulunan canlının nefes hareketlerinden, nefes alıp vermesinden, el kol hareketlerinden yerini tespit edebilen aygıt, 2015-2016 yılları ortasında yaşanan Hendek-Barikat operasyonlarıyla birlikte oluşan muhtaçlık doğrultusunda 2017’de geliştirilmeye başlanmıştı.
Güvenlik güçlerinin, meskun mahal çatışmalarında konutlara ve binalara girmeden, o konutun içinde teröristlerin olup olmadığını anlamaları için, duvarın ardını gösteren bir radar teknolojisine gereksinim duyulmuştu. DAR, terör operasyonlarında bilhassa hücre konutu baskınlarında kullanılması için güvenlik güçlerine teslim edildi. Savunma emelli geliştirilen DAR, sivil kullanımda yangın, çığ yahut sarsıntı üzere afetlerde de kullanılabilirken, 6 Şubat sarsıntılarından sonra birinci defa zelzelede denendi ve başarılı oldu.
15 metreye indi
STM Önder Teknikeri Yusuf Güzel, Hatay’da yaptıkları arama kurtarma çalışmalarına ait şunları söyledi:
“İlk gittiğimiz enkazda, 2,5 metre altından sinyal aldık. İBB İtfaiyesi ile yaptığımız bu çalışmada, yabancı asıllı bir bayanı çıkardık. Akabinde gelen ihbarlar üzerine Oduncu Apartmanı’na gittik. Risk alarak enkazın içine girdik ve zikzaklar çizerek açılan tünellerde ilerledik. Enkaz altında sesini aldığımız Reyhan Ablamızın yerini tespit etmeye çalışıyorduk. Tam bu esnada zayıf bir sinyal daha aldık. Reyhan Abla’dan çapraz formda 1,5 metre o sinyale hakikat yöneldiğimizde, bir anne ve bebeğine ulaştık. Maalesef anne vefat etmiş, annenin kolları ortasında, kucağında yedi aylık bebeği öylece duruyordu. Hepimiz çok duygulandık o anda. Evvel bebeği sağ olarak akabinde annenin de cansız vücudunu çıkardık. Akabinde Reyhan ablamızı sağ salim oradan aldık ve tahliye ettik. Bu sırada birebir apartmanın enkazında 15 metre derinliğe, bodrum kata kadar inmiştik. DAR sistemimiz tekrar bir sinyal aldı. Üç saatlik ağır çalışmanın akabinde yedi canlı bireye ulaştık. Tıpkı binadan 12 saat içinde dokuz kişiyi canlı olarak çıkarmış olduk.”
DAR Sistemi nedir?
Duvar Ardı Radar (DAR), Ultra Geniş Bant (UGB) sinyaller vasıtasıyla, görsel erişim imkanının olmadığı, kapalı yerlerde bulunan sabit ve hareketli maksat ögelere ilişkin pozisyon bilgilerini iki boyutlu olarak elde etmek için kullanılan bir radar sistemi. Elde kullanılabilecek formda tasarlanan aygıt, tripod ve gibisi araçlar yardımıyla amaç bölgeye yerleştirilerek tablet ile uzaktan kumanda edilebilme özelliğine de sahip.
