Çığ ve Çığda Arama ve Kurtarma-V
Çığda Arama Ekibinde görev alan personelde aranan özellikler ve tecrübe, zamanın ve emeğin en iyi değerlendirildiği durumu anlatır.
Çığda Arama Ekip Personeli Özellikleri; Yüksek rakım ve soğuk iklim, dağ ve ekstrem şartlarda yaşam becerisine sahip, hırslı ve sabırlı, öngörüsü yüksek, en önemlisi tüm faaliyetlerde ekip ruhuna uyan, çalışmalarda disiplin temeline endeksli, kayak/snowbord vb. becerisi olan ve güçlü kişilik yapısına sahip personelden oluşturulmalıdır.
Ülkemizde çığ ve benzeri afetlere müdahale ekipleri oluşturulurken yüksek rakım, kar, buz, tipi vb. şartlarda doğmuş büyümüş veya o bölgede görev yapan insanların bu ekiplerde daha verimli olduğu görülmüştür. Yani Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde görev yapan personelden bu profesyonel ekiplerin oluşturulması müdahale başarısını zirveye taşıyacaktır. Çünkü bu tür müdahalelerde çalışma şartlarına uyum çok önemli hatta motivasyon ve çalışma temposunu doğrudan etkilemektedir.
Aynı zamanda Çığ ve Çığda Arama Kurtarma operasyonlarını yöneten kişilerin çığ ve toprak kaymasına müdahale çalışmalarında tecrübeli olması, Acil Müdahale ve Güvenli Çalışma Alanı oluşturma faaliyetinde kilit rol oynamaktadır. Çünkü yönetici tecrübeli olmaz ise müdahale hizmetlerinde saha personeli ne ölçüde çalışma yaparsa ona razı olmak zorunda kalır ve saha personelinin müdahale gücü de yöneticinin beceri kapasitesi belirlenmiş olur. Onun için her daim müdahaleyi organize eden yöneticilerin alt birim personelinden daha bilgili ve tecrübe sahibi olması gerekir.
Çığ meydana geldiğinde, çığa mazur kalanlara acil müdahale edilmesinin hayati öneme sahip olduğunu önceki bölümlerde anlatmıştık. Dolayısıyla çığ meydana geldiğinde çevredeki insanların müdahalesi Olay Yeri Yönetimi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu ilk müdahaleciler mahsur kalanların arkadaşı olabileceği gibi çevrede bulunan rastgele birileri de olabilir. Eğer ilk müdahaleci mahsur kalanların arkadaşları ise; öncelikle çığ patikalarında görev/seyir yapan bireyler olarak çığ ve çığda arama kurtarma konusunda mutlaka eğitimli olmaları gerekir ki, lazım gelen müdahale ve olay yeri yönetimi yapabilsin. Yani çığ bölgesinde faaliyet yapanların ‘Çığ Riskine Karşı Eğitimli Olma’ şartına bağlanmalıdır. Bunun yanında yerleşik düzende bulunan turistik otel/kayak merkezleri de kendi ulaşım ve kayak pistlerinde çığ riskini belirleyerek gerekli önlemlerin alınmasının yanında bu tesislerin olası çığ afetlerinde acil müdahale için Arama Kurtarma ve İlkyardım Ekiplerini oluşturmaları ilk ve acil müdahale de büyük önem taşır.
İlk müdahalecilerin ardından afet bölgesinde halen kurtarılmayı bekleyen kayıp kişiler var ise; vakit kaybetmeden resmî kurumlardan (112 Haber Merkezi) arama ve kurtarma ekipleri talep edilir.
İlk çığ afet haberini alan İl AFAD Merkezi, olayın etki alanı ve bulunduğu konuma göre arama kurtarma faaliyetleri için öncelikle hava araçlarıyla intikal yolunu tercih eder. Afet bölgesine intikalde başta hava araçlarından helikopter ile ulaşım gelmektedir. Fakat olay yeri değerlendirmesi iyi yapılarak, bu hava aracıyla intikalde ikincil afetlere sebep olmadan olay yerine güvenli yaklaşım göz önüne alınması önemlidir. Eğer olay bölgesinde ikincil bir risk varsa, hava araçları afet bölgesine en yakın yere müdahale ekiplerini bırakabilir.
İlk ve acil müdahale ekiplerinin hava yolu alternatifi yok ise, öncü ve diğer personel kara yoluyla ulaşılabilecek en son noktaya kadar kara araçları ile gider. Eğer bu son nokta ile olay bölgesi arasında 500 metreden daha fazla mesafe var ise, o noktadan sonra kar üstü araçlarla (Snotrak, kar motoru, paletli taşıyıcılar vb.) olay bölgesine ulaşım sağlanır. Olay bölgesinde müdahaleler neticesinde ulaşılması hedeflenen kişilere daha profesyonel medikal yardım için Arama Kurtarma ekipleri ile beraber Ulusal Medikal Kurtarma Ekipleri de (UMKE) afet bölgesine intikal eder.
Çığ afetine yapılan müdahaleler neticesinde ulaşılan sağ kişilerin daha donanımlı sağlık kuruluşuna en hızlı hava aracıyla intikali sağlanır. Eğer hava aracı ile intikal mümkün değilse yerinde ileri medikal müdahale çalışmaları (Ölümcül kırık veya hipotermi vb.) yapıldıktan sonra, afetzede kar üstü araçlarla veya bu da mümkün değilse (İkincil afet tehlikesine karşı) hasta nakli uygun sedyeleme yapılarak sağlık personeli sorumluluğunda personelle yaya yapılır.
Elde ettiğimiz tecrübeler göstermiştir ki, başarılı bir müdahale faaliyeti; planlama ve ön hazırlık, eğitim ve donanım çalışmaları iyi yapılmış, hiyerarşik yönetime sahip, disiplinli yapılması gereken çalışmalardır. Hazırlık ve disiplin yok ise müdahale başarısı her zaman vasat kalır.
Gelecek hafta, Arama (Su ve Karada Arama) Yöntemlerini yine bu köşeden yayınlayacağım.
Sağlıcakla ve Hoşça Kalın
Editör: End. Müh. Dursun YILMAZ
Not: Yazılarımızın tümünü veya bir kısmını sahiplik göstererek alıntı yapabilir veya yayınlayabilirsiniz.
