KBRN Tehlikesi ve Müdahale Yöntemleri-I
KBRN: Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer.
Kimyasal Savaş/Saldırı Maddesi; İçeriğinin özelliği sayesinde solunduğunda/dokunulduğunda insan sağlığına çok zararlı ve öldürücü olan maddelerdir. Bu maddeler cansız olduğu için çoğalamayan ve insandan insana hatta diğer canlılara bulaşmaları mümkün olmayan özelliğe sahiptirler.
Birleşmiş Milletler ’in Kimyasal Savaş Ajanlarına yaptığı tanım; ‘İnsan, hayvan ve bitkiler üzerinde doğrudan toksik etkileri için kullanılan gaz, sıvı veya katı halde bulunan kimyasal maddelerdir’ deniyor.
Şekil 1.1 Rüzgâra bırakılan kimyasal gazın ortama yayılması
Dünyada, 7 milyon çeşitli kimyasal madde bulunduğu halde, en toksik kimyasal savaş maddeleri: G Grubunda bulunan tabun, sarin, soman gazları ile V Grubunda bulunan Vx gazıdır.
Kimyasal maddeler içerisinde günlük kullanımda olan petrokimya ürünleri, sabun, deterjan, gübre, ilaç, boya, vernik, sentetik elyaf hatta soda gibi ürünler bulunduğu da unutulmamalıdır.
Bu kimyasal ajanlar gaz halinde bulunduklarında aerosol (Havada asılı kalma özelliği) özelliği sayesinde solunum yoluyla vücuda girer. Sıvı halde ise temasla veya elbiselerden geçerek deride bir tahribat bırakmadan vücuda girer.
Geçmişte Kimyasal savaş ajanlarının kullanıldığı durumlar;
- Nisan 1915’de, Alman ordusunun Belçika’nın Ypres kentine 168 ton klor gazı ile saldırması ve 5000 adet müttefik (İngiliz, Fransız ve Kanadalı) askerin ölümüne sebep olmasıyla gerçekleşmiştir.
- Yahudi Soykırımı sırasında Naziler, karbon monoksiti ve hidrojen siyanür içerikli böcek ilacı Zyklon-B’yi, imha kamplarında milyonlarca insanı öldürmek için kullanmışlardır. Yine Alman işgali döneminde, 19 Nisan-16 Mayıs 1943 tarihleri arasında meydana gelen Varşova Gettosu Ayaklanması sırasında da Yahudilere karşı zehirli gazlar kullanılmıştır.
- 1990’lı yılların ortalarında, Japonya’da iki adet terörist tarafından saldırı gerçekleştirilmiştir. Matsumoto ve Tokyo Metro Olayı olarak bilinen bu saldırılar, Aum Şinrikyo denilen, 2000 yılından beri de Aleph ismiyle anılan ve Shoko Asahara isimli bir liderin yönetimindeki bir dini terörist grup tarafından yapılmıştır. Olaylar sebebiyle 19 kişi hayatını kaybetmiş ve yaklaşık 5000 kişi yaralanmıştır. Yapılan bu saldırılar, kimyasal savaş ajanlarının terörist amaçlarla kullanılması konusunda bir dönüm noktası olmuş, bu olayların etkileri yalnız Japonya’da değil, tüm dünyada görülmüştür. Son birkaç yılda, risin ve şarbon gibi biyotoksinlerle gerçekleştirilen bazı saldırılar da meydana gelmiştir.
Bu bölümde kimyasal tehdidi özet olarak tanımaya çalıştık. Eğer kimyasal saldırı veya sızıntıya karşı müdahale ihtimali var ise tehditleri iyi tanımak zorunda olduğumuzu da idrak etmiş olduk. Çünkü müdahale esnasında ikincil bir kaza veya kimyasal maddeye maruz kalmamız bizim zayıf ve antrenmansız olduğumuzu gösterir. Bu ölümcül hatayı da özellikle kurtarma personeli olarak yaşamayı kimse istemez.
Burada diğer önemli bir konu da siz okuyucuların ve kurtarmacaların hangi durumda, ne şekilde KBRN tehditleri ile karşılaşabileceğimizi hayal etmek olacaktır. Bu hayal vatandaşların bilmeden kimyasal bir kazaya denk gelmesi, kurtarma personelinin kurtarma esnasında karşılaşması muhtemel kimyasal kaza veya sızıntı esnasındaki hareket tarzı olacaktır.
Gelecek hafta KBRN Biyolojik, Radyolojik, Nükleer konusuna buradan devam edeceğim?
Afetsiz ve kazasın günler dileriz. Kalın sağlıcakla.
Not: Yazılarımızın tümünü veya bir kısmını sahiplik göstererek alıntı yapabilir veya yayınlayabilirsiniz.
Editör: End Müh. Dursun YILMAZ
