Tatbikatlar, Gerçeğin Provasıdır;
Üzerinde yaşadığımız kara parçasının oluşumundan günümüze kadar beş kez battığı ve tekrar hayatın devam ettiği bilim adamları tarafından söylenmektedir.
En son bitiş ise; dünyanın soğuyarak buzul çağına girmesi ile olmuştur. Kuzey Kutbundan başlayan bu donma, Güney Afrika’ya kadar inmiş ve bu donma olayının olduğu yerde hayatın tamamen bittiği görülmüştür.
Bu büyük yok oluşun yanında, magma üzerinde yüzer halde bulunan kara parçaları (Kıtalar), devamlı hareket halinde olmuş ve yer değiştirmiştir. Bu yer değiştirmelerin yer yüzünde duyulma/hissedilmesine de biz kısaca deprem diyoruz (Tektonik Deprem). Hatta kaya düşmesi, toprak kayması, çığ gibi kütle hareketleri de kayda değer zararalar meydana getirmektedir.
Dünyamız yer hareketlerinin yanında hava hareketlerinin de etkisiyle mevcut yaşama zarar vermiştir. Aşırı kar ve soğuk, sel, kuraklık gibi. Nitekim son yok olma felaketinin atmosferik hava hareketleri sebebiyle olduğunu yukarıda açıklamıştık.
Son olarak yaşama büyük zarar veren insan hareketlerinden bahsedebiliriz. Nitekim savaş ve terör eylemleriyle insanların öldürülmesi, doğanın bilinçsiz bir şekilde kirletilmesi, aşırı avlanma, orman yangınları, göçler vb.
Ülkemiz, 06 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli bir depremle kıyametin küçük bir provasını yaşamış ve deprem yaklaşık 50 binden fazla insanın hayatını kaybetmesine sebep olmuştur.
İşte iliklerimize kadar hissettiğimiz bu can yakıcı kayıpların tamamen önlenmesi veya en aza indirilmesi için söz konusu afetlere hazırlıklı olmamız gerçeğini bir kez daha bize hatırlatmış oldu.
Yapılacak hazırlıkların başında mevcut risklerin tanımlanması, vereceği zararların en aza indirilmesi olacaktır. Bu zarar azaltma faaliyeti kamu yönetiminin görevi olduğu kadar bireylerinde görevi olduğu inkâr edilemez bir gerçektir.
Tüm kamu hazırlıklarının başında, her ilde görev yapan İl AFAD Müdürlükleri eliyle ve Birleşmiş Milletlerin tavsiye kararlarının yer aldığı İRAP (İl Risk Azaltma Planı) gibi önemli bir Kurtuluş Planıyla resmî kurumların sorumluluğunda yürütülmektedir. Tabi burada bireysel hazırlıklardan olan Afet Farkındalığı, Başlangıç Yangınlarının Söndürülmesi ve İlkyardım Eğitimlerinin yanında artık resmî kurumların planlarında söz sahibi olmak ve planlarda rol almak gibi bir görevimizin olacağı da unutulmamalıdır. Çünkü konu Afet Yönetimi olduğunda artık tüm kamu hep beraber hareket etmek zorundadır.
Şekil 1.1. İlçe AFAD Merkezi
İl AFAD Müdürlüğü Kriz Yönetiminden gelişmiş afet yönetim sistemi olan Afet Yönetişim Sistemine geçiş yaparak, tüm STK ve halkla beraber sorumlu olduğu ilde afetler meydana gelmeden önce olası afetlerin Risk Analizi Yaparak, Zarar Azaltma, Eğitim, Planlama ve Tatbikatları Koordine etme görevlerini üstlenmiştir. Afetler esnasında Acil Müdahale ve afetlerden sonra ise devam eden Müdahalenin yanında Geçici ve Kalıcı Barınma, Tahliye, Yeme/İçme, Koruma vb. hizmetlerine yerine getirir.
İl AFAD yukarda sayılan hizmetlerin zamanı geldiğinde tam ve eksiksiz yapabilmesi için afetlerden önce afetlerin provası olan Tatbikatlarla hem gücünü test eder hem eksik yönlerini görmeye çalışır hem de çalışanlarını eğitmiş olur.
Geçen hafta İl AFAD Müdürlüğü Afet Yönetişim ve Müdahale gücünün test edildiği bir Deprem Tatbikatı düzenledi.
Bursa Gemlik İlçe Merkezli 6.7 büyüklüğünde bir deprem senaryosu üzerine kurgulanan enjekteler, 06.06.2024 tarih ve saat: 09.30’da başlatılmış, Bursa merkez ile 12 ilçenin, merkez üssüne olan uzaklıkları ve diğer faktörlere göre zarar gördüğü varsayılmıştır.
Bölgesel Tatbikat olarak planlanan çalışmalar, masa başı ve saha olmak üzere iki alanda gerçekleştirilmiştir.
Tatbikatın başlaması üzerine İlçe AFAD Merkezi Yönetimleri zarar görebilirlik oranları da düşünülerek, hemen ilk 10 dk. içerisinde İl AFAD Merkezine bilgi aktarmaya başlamıştır.
İl Valisi adına, Vali Yardımcısı İl Afad Merkezi’nde TAMP kapsamında toplanan çalışma gurupları, kendi alanları ile ilgili yeterlilik ölçümü yapmaya başlamış ve yetersiz kaldığı müdahale vb. konularında AFAD Başkanlığı’ndan kapasite artırımı talep etmiştir.
AFAD Başkanlığı yapmış olduğu planlama çerçevesinde istenen müdahale vb. yardımları sağlanmak üzere; bölge ve bölge dışı illerden müdahale kapasitesini Bursa merkez ve Gemlik başta olmak üzere zarar gören ilçelere görevlendirme yapmıştır.
Saat 13.00-14.00 arasında intikal eden tüm bölge ve bölge dışı iller görevlendirilen ilçelere ulaşmış, İl ve İlçe AFAD Merkezlerine bilgi vererek Konuşlanma ve Müdahale çalışmalarına derhal başlamıştır.
İlçe AFAD Merkezi’nde Kaymakam başkanlığında toplanan AYDES ve TAMP Çalışma Gurubu Yöneticileri, ilçe ve ilçeye bağlı mahalleler genelinde; afet zararlarının telafisi için duyulan kamu yardımlarını imkanlarından çözebildiklerini çözüm yoluna gitmiş, çözemeyeceği ihtiyaçları ise İl AFAD Merkezinden talep etmiştir.
Bu şekilde karşılıklı yardım ve haberleşme ilk saatler %100 yapılamasa da yine de afetzedelerin ihtiyaçlarının derhal karşılanması gerektiği hem yönetici hem de üyeler tarafından deneyimlenmiştir.
Teknolojik imkanlarında kullanıldığı tatbikatta, İl AFAD Merkeziyle canlı bağlantı yapılan İlçe AFAD Merkezi, AFAD Başkanlık, İl Valisi ve Arama Kurtarma Komuta Kontrol Merkezi (Yönetim Tırı) ile kesintisiz görüntülü görüşme sağlanmıştır.
Afet Yönetişimi çerçevesinde Mahalle Muhtarları da sürece dahil edilerek ve emniyet teşkilatı görevlileri aracılığıyla bölgelerinden devamlı bilgi aktarımı yaparak, acil ihtiyaçlar İlçe AFAD Merkezine bildirilmiştir.
Şekil 1.2 Saha Tatbikat alanı
24 saat planlanan tatbikat, birçok ekibin katılım ve gayretli desteğini almış, yeni ve önemli tecrübeler elde edilmiştir. Saha ekipleri mükemmel şekilde yıkılarak hazırlanan 10’dan fazla çok katlı binanın enkazında Arama ve Kurtarma antrenmanı yapmıştır. Bu tür uygulamalı çalışmalar yeni ekiplerin ortama alıştırılması ve diğer ekiplerle iletişime geçmesi gelecekteki müdahale gücünün eğitimli bir şekilde arttırılmasına büyük katkı sağlayacaktır.
Kısaca; Afet Tatbikatları afetlerin provası ise sık aralıklarla yapılarak mevcut gücü test ederken eksiklikleri de tespit etmek ve en önemlisi de en sonunda tespit edilen güçlü ve zayıf yönler görülerek, güçlü yönlerin daha da geliştirilmesi, zayıf yönlerin ise güçlendirilmeye çalışılması olacaktır.
Bursa Bölgesel Tatbikatında, Saha Koordinatörlerinin diğer ekiplere kılavuzluk ve danışmanlık deneyimi kazanması da sağlanmıştır.
Son olarak Tatbikatlar, tüm saha müdahale ekiplerinin İntikal, Konuşlanma, Lojistik, Müdahale, İşaretleme ve Enkaz Terk vb. uygulamalarında uyumlu çalışmanın sınanması ve malzeme kullanımını deneyimlemeyi de sağlanmıştır. Müdahale Ekiplerinin kendi arasında ve diğer ekiplerle iletişim ve yardımlaşma denemeleri yapılmasının yeni ekipleri cesaretlendirdiği gözlemlenmiştir.
Son olarak bu tür tatbikatların çeşitli mesafedeki illerde tekrar edilerek Afetlerden öce, ırası ve sonrasına hazırlık yapmamız tüm kayıpların en az hasarla atlatmamızı sağlayacaktır.
Kalın sağlıcakla.
Not: Yazılarımızın tümünü veya bir kısmını sahiplik göstererek alıntı yapabilir veya yayınlayabilirsiniz.
Editör: End Müh. Dursun YILMAZ
