Kişisel KBRN önlemleri;
Geçen hafta Kimyasal ve Biyolojik Ajanlardan Korunmayla ilgili kişisel önlemleri aktarmaya çalıştım. Bu yazımızda ise; Radyolojik etki ve korunma yöntemlerinden bahsedeceğim.
Radyolojik (Radyasyon) etkiye sahip araç, gereç veya kazalar sonucunda insanların aldığı doza göre etkisini hiç atamayacağı radyasyona maruz kalabilme ihtimali her zaman vardır.
Örneğin; hiç korunma önlemi almadan Röntgen Makinasında görevli bir çalışanın, günlük aldığı radyasyon nedeniyle ilerleyen zamanlarda kalıcı bir hastalığa yakalanması kaçınılmaz olabilir. Söz konusu çalışanın günlük aldığı dozu belirlemek için bir dozimetre vb. ölçü aleti kullanması, aldığı bu radyasyon dozuna ait tedavi veya dinlenme programına tabi tutulması Önlem Alma açısından güçlü bir önlem olacaktır.
Radyasyona maruz kalan kişiler; Radyasyon ve Radyoaktif Zehirlenme Hastalığına yakalanma riski her zaman vardır.
Radyasyon Yanığı
Radyasyon/Radyoaktif Madde Hastalığı; Radyoaktif araçlardan dolayı çok yüksek dozlarda alınan radyasyon nedeniyle bu tür olaylar ani ölümle sonuçlanmaz. Fakat cilt yanıklarına, saç dökülmesine, kusmaya, kısırlığa ve katarakta neden olabilir. Radyasyon hasarı düzgün bir şekilde onarılmadığı takdirde DNA’da mutasyonlara ya da bir kısım hücrelerin ölmesine neden olabilir.
Radyasyon Zehirlenmesi; Radyasyona maruz kalan kişilerde, maruz kalınan radyasyon dozunun ve miktarına göre birkaç dakikadan birkaç güne kadar değişen sürelerde bulantı, kusma, ishal ve deride yaralar meydana getirebilir.
Radyoaktif Dalgaların İnsan Vücuduna Zararları; Kısa süreli tüm vücuda alınan aşırı seviye radyasyon (10 Sv ve üzeri) iç organlara ve dokulara ciddi oranda zarar vermektedir. Hayati fonksiyonların bile kaybedilmesine sebep olacak olan bu seviye sonrası, ölüm de gerçekleşebilir.
Yine alınan radyasyonun miktarına göre radyasyonun vücuttan atılması (Ağır radyasyon alımı hariç) 12 ila 30 gün içinde çeşitli tedavi yöntemleri ile sağlanır.
Radyasyon Vücuttan Temizlenmesi; Hastaya verilen radyoaktif madde vücuttan, başta idrar ve tükürük salgısı olmak üzere tüm vücut sıvılarıyla atılır. Özellikle ilk 24 saatte verilen radyoaktif madde %50-80 oranında idrarla atılır. Bu nedenle ikincil etkilerin önlemesi için tuvalet temizliğine çok dikkat edilmesi gereklidir.
Alınan radyasyon dozuna göre dikkat edilmesi gereken hususlar;
. Radyoiyot (Bu tedavi yönteminde, hastaya ağız yoluyla iyot-131 olarak adlandırılan, kapsül şeklinde bir ilaç verilmesi) tedavisinden sonra 1 saat süreyle herhangi bir şey yemeyiniz. Eğer tedaviden sonra 4 saat içerisinde kusarsanız bir kap içerisine kusmaya çalışınız ve tedaviyi uygulayan nükleer tıp hekimini en kısa sürede bilgilendiriniz,
. Uzun süreli fiziksel temastan kaçınınız,
. Ayrı bir yatakta hatta ayrı bir odada uyuyunuz,
. Yeterli miktarda sıvı tüketiniz,
. Yemeklerinizi ve içtiklerinizi başkalarıyla paylaşmayın,
. Kullandığınız malzemeleri yıkayıp tekrar kullanın,
. Öpüşmekten ve cinsel temastan kaçının,
. Özellikle ilk 2 gün duş alınız. Duş aldıktan sonra banyoyu temizleyin,
. Giysileriniz ve çarşaflarınızı ayrı olarak yıkayın,
. Eğer mümkünse ayrı bir tuvalet kullanın,
. Ulaşımda toplu taşımı kullanmayın,
Not: Vücuda alınan radyasyonun, vücuttan atılmasına yardımcı olması için, tedavi yöntemlerine ek olarak en iyi tedavinin sağlıklı beslenmeden geçtiğini de unutmamak gerekir.
Gelecek hafta ‘Nükleer Silahların Etkilerinden Korunma’ ile devam edeceğim.
Sağlıcakla kalın.
Editör: Endüstri Müh. Dursun Yılmaz
Not: Yazılarımızın tümünü veya bir kısmını sahiplik göstererek alıntı yapabilir veya yayınlayabilirsiniz.
