Milli Mücadele hareketinin dönüm noktalarından olan ve Ulu Lider Mustafa Kemal Atatürk öncülüğünde Türkiye Cumhuriyeti’nin temellerinin atıldığı Erzurum Kongresi, ulusal egemenliğin şartsız olarak gerçekleştirilmesine karar verilen birinci kongre olması ve Ulusal Caba’nın rotasının çizilmesi açısından değer taşıyor.
ERZURUM KONGRESİ’NİN ÖNEMİ
Ulu Başkan Atatürk ve arkadaşları, 23 Temmuz 1919’da emperyalist güçlerin Osmanlı topraklarını paylaşmaya çalıştığı devirde, Erzurum Kongresi ile Türkiye Cumhuriyeti’nin temellerinin atılmasını temin etti.
Düşman işgalindeki vatan toprağını kurtarmak için bağımsızlığa giden şiddetli yolu Erzurum’dan sürdüren Atatürk ve silah arkadaşları, bu kongre sayesinde ülkenin bağımsızlığa giden yolunu açtı.Doğu vilayetlerinden Erzurum, Sivas, Van, Bitlis, Diyarbakır ve Elazığ’a yönelik Ermeni tehlikesi ve kurulmak istenen Ermenistan’a reaksiyon ile Trabzon vilayetinde de Trabzon, Rize, Gümüşhane, Ordu, Giresun’da Rum Pontus savlarına karşı önlem için toplanan Erzurum Kongresi, bölgesel bir kongre olmasına karşın bütün yurdu ilgilendiren nitelikler taşıyor.
Erzurum Kongresi, hiçbir baskı ve yönlendirme olmadan Türk milletinin kendi hür iradesiyle almış olduğu ulusal bir kararın hayata geçirilmesiyle Türk milletinin var olduğu ve var olmaya devam edeceğinin en kıymetli göstergesi oldu.
ERZURUM KONGRESİ’NDE ALINAN KARARLAR
Yoğun çalışma sonrası bugünlere de ışık tutan 23 Temmuz Erzurum Kongresi’nde alınan kararlar şöyle:
– Ulusal hudutlar içinde vatan parçalanamaz bir bütündür, parçalanamaz.
– Her türlü yabancı işgal ve müdahalesine karşı millet topyekun kendisini savunacak ve direnecektir.
– Kongre toplanmamışsa bu seçimi Temsil Heyeti yapacaktır.
– Kuvayımilliye’yi tek kuvvet tanımak ve ulusal iradeyi hakim kılmak temel temeldir.
– Hristiyan azınlıklara siyasi hakimiyet ve toplumsal istikrarımızı bozacak ayrıcalıklar verilemez.
– “Manda ve himaye kabul edilemez”
Cumhuriyetin temellerinin atıldığı kongredeki öbür kararlar ise şu halde:
– Manda ve himaye kabul edilemez.
– Ulusal Meclisin derhal toplanmasını ve hükümet işlerinin Meclis tarafından denetim edilmesini sağlamak için çalışılacaktır.
