Üniversite imtihanının akabinde öğrenciler, tercih sürecine odaklanırken bir yandan barınma imkanlarını araştıyor. Üniversite tercih süreci devam ederken İzmir Ticaret Odası Meclis Üyesi ve Gayrimenkul Faaliyetleri Komitesi Üyesi Adnan Bozbay, gayrimenkul piyasasındaki son durumu, İzmir’deki kira fiyatlarını anlattı.
İzmir’in kent merkezinde bir öğrencinin kalabileceği 20 bin liranın altında konut imkanın olmadığını söz eden Bozbay, “20 bin liranın altında düzgün bir semtte hoş bir konut imkanı çok yok. Ya dış çeperlere çıkacaksınız Menemen, Menderes üzere bu da sizin okuyacağınız yere uzak kalmanıza sebebiyet verecektir. 20 bin liranın altında şu anda bir artı bir, iki artı bir düzgün bir konutta, semtte olmanıza imkan yok. Kent dışından da gelecekler. Anne, babalar da elbette ki evlatlarına çok itina gösteriyorlar. Berbat yerde oturmasın istiyorlar. 20 bin liralık bir bütçeden başlayacak halde devamını getirebilirler” dedi.
“MAL SAHİBİ KİRACI ORTASINDA YAŞANAN PROBLEMLERİ ARTIRARAK DEVAM ETTİRECEK”
Konut ve kira fiyatlarındaki duruma yönelik ise Bozbay, “Hepimizin bildiği üzere pandemi periyodunda tüm dünyada olduğu üzere ülkemizde de kiralar, gayrimenkul fiyatları ani yükselişe geçti. İzmir özeline baktığımızda biliyorsunuz 30 Ekim’de bir zelzele yaşadık. O periyotta de hem dönüşümün kıymetini anladık hem de tekrar az katlı konutlara yönelim başladı. Bu durumda kiraları ve satış fiyatlarına etkiledi. Çabucak çabucak her emtia üzere konut fiyatları ve konut kiraları da yükseldi. Artık bir de üstüne üstelik yüzde 25 sonu da kalktı. Yüzde 65’lere ulaşan bir yükseliş kelam konusu oluyor. Bu da bir farklı badire yaratacak. Zira yüzde 25 sonu konulduğunda pek çok mal sahibi, pek çok kiracı bununla kalmayıp kendi ortalarında muahede yoluna gittiler. Sayı bazında baktığımızda enflasyonu takip etmeye başladılar. Lakin temel kahır bence bundan sonra doğacaktır. Geçen sene temmuz ayında bir vatandaşımız yüzde 65 kira artışı yapmak durumunda kaldı. Önümüzdeki senede enflasyon oranında artacağı için örneğin bir apartmanda şu anda Alsancak’ta, Bayraklı’da çabucak her yerde bir binada 8 bin liraya, 15 bin liraya, 25 bin liraya oturan var. Bunların hepsinin 65 artışında 8 bin lirayla, 15 bin lirayla yanlışsız orantılı gittiğini düşünelim. 25 bin de birebir halde. Bunlar daima mal sahibi, kiracı ortasında yaşanan meşakkatleri arttırarak devam ettirecek” diye konuştu.
“TEKRAR GÖZDEN GEÇİRİLMESİ GEREKİYOR”
Bozbay kelamlarının devamında da “25 binden oturanın yüzde 65 kira artışı uyguladığını düşünün. Enflasyonla zıt orantılı ilerliyor, ilerleyecek. Önümüzdeki devirde kiralara yüzde 65 artış olarak uygulandığında enflasyonun da beklenen enflasyonun da 36-42 aralığında olduğunu düşünürseniz tekrar 20 puanlık bir fark oluşacak. Barınma en değerli aile bütçesinde sarfiyat olarak yazılan kalem. Beşerler, ay başında evvel kirasını ödüyor ondan sonra da kalan parayla geçinmeye çalışıyorlar. Bu da geçinmek için kalan yani yiyecek, içecek, elektrik vesaire için paranın azalması demek. Bu da nitekim büyük kahır yaratacaktır. O yüzden bunun sayı bazından tekrar bir gözden geçirilmesi gerekiyor” halinde konuştu.
“SON DERECE YARARLI BİR SİSTEM”
Yakın bir vakitte uygulamaya geçmesi beklenen Elektronik İlan Doğrulama Sistemi’ne (EİDS) ait de değerlendirmelerde bulunan Bozbay, “Birinci faz olarak Taşınmaz Ticareti Bilgi Sistemi (TTBS) devreye girmişti. Bütün emlakçıları zapturapt altına alma ismine yapılan bir uygulama bu. Taşınmaz ticareti, bilgi sistemi. Bu ne yapıyor? Bütün emlakçıların Ticaret Bakanlığı’nın alt sayfasında bulunmasını sağlıyor. Bu kaçak emlakçıları engelleme hedefiyle yapılan bir uygulamaydı. Artık de ikinci faza girdik. Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS). Nedir bu elektronik ilan denetleme sistemi? Bu emlakçıların girdiği ilanlar için mal sahibinin sarı sayfalarda, portallarda yayınlamasına müsaade vermesi demek. Kendi e-devletine girecek o gayrimenkulü seçecek. O gayrimenkul üzerinden de TTBS’den emlakçıyı seçecek. Onun o mülkle ilgili pazarlama yapmasını sağlayacak. Bu pek çok şey söz ediyor lakin emlakçı, gayrimenkul danışmanı arkadaşlarımız için ‘ben artık burayı pazarlayabilirim’ demek. Evvelce gidiyordu fotoğraflarını çekiyordu. İnternete, satış portallarına koyuyordu. Kiralama yahut satış. Ona ne mal sahibi müdahale edebiliyordu. Ne diğer bireyler müdahale edebiliyordu. Alıcı da telefon ettiğinde oranın pazarlama üzerinde yetkilisi zannederek gidiyor meskeni görmeye çalışıyor. O emlakçıyla muhatap oluyor. Halbuki artık resmiyete dönüyor. Emlakçılar açısından da, alıcılar açısından, satıcılar açısından da son derece yararlı bir sistem olacak” dedi.
“SPEKÜLASYON ENGELLENECEK”
EİDS’nin spekülasyonu da engelleyeceğini tabir eden Bozbay, “Fiyatları emlakçı istediği üzere fiyatı koyabiliyor. Mesela mal sahibi diyor ki ben 5 milyon istiyorum. O gidiyor biraz daha yüksek fiyata koyuyor. Mal sahibinin de haberi yok bu mevzudan. Böylece de fiyatın üstüne konma mantığıyla yapan arkadaşlarımız maalesef var. En azından bu spekülasyon engellenecek. Mal sahibi de oradaki fiyattan kendisi de sorumlu olacak. Hem müsaade vermiş hem de ‘benim haberim yoktu bundan’ deme imkanı kalkıyor. Çok yararlı bir düzenleme” diye konuştu.
