Ayvacık ilçesine bağlı Demirci köy yakınlarında bulunan yaklaşık 1600 yıllık mağara kilise, devrin izlerini taşıyor.
‘MAĞARA ERKEN BİZANS DEVRİNE İLİŞKİN OLMALI’
Kilisenin dışarıdan doğal bir mağara olarak göründüğüne dikkati çeken Prof. Dr. Körpe, “Dikkatli bakıldığı vakit içinde geçmiş yıllarda yapılmış birtakım kabartmaların olduğunu görüyoruz. Aslında çok daha fazla sayıda kabartmanın da yeniden yakın sayılabilecek tarihlerde kırıldığını da anlıyoruz. Burada, yüzeyde rastgele bir tarihleyici gereç olmasa da mağara Erken Bizans periyoduna ilişkin olmalı. Demirci köyü civarında bunun kadar büyük olmasa da daha öbür mağara ve kayalara oyulmuş yapı kalıntıları olduğunu öğreniyoruz. Bu mağara da aslında doğal bir mağara üzere gözükmekle birlikte, geçmiş periyotlarda beşerler tarafından farklı bir maksatla kullanılmak gayesiyle oyulmuştur. Buradaki mevcut kabartmalara ya da koparılmış kabartmaların izlerine baktığımızda mağaranın dini hedefle kullanıldığını söyleyebiliriz” dedi.
‘BÖYLE BİR YAPIYLA BİRİNCİ SEFER KARŞILAŞIYORUZ’
Köylülerin kendilerine aktardığına nazaran mağara duvarlarında birtakım haç ve yazıtların olduğunu ama bunların vakit içerisinde defineciler ya da öbür beşerler tarafından koparıldığı ve kırıldığı bilgisini aldıklarını vurgulayan Prof. Dr. Körpe, “Mağara duvarlarındaki haç işaretleri ve büst halindeki kabartmalar erken devir bir kilise olabileceğini akla getiriyor. Bu cins mağara kiliselerinin Geç Antik Çağ’da birinci Hristiyanlar tarafından kapalı ibadetlerinde kullanıldığını biliyoruz. Şimdiye kadar Çanakkale bölgesinde bu türlü mağara içinde bulunan kilise ya da tapınak gibisi bir yapıyla birinci kez karşılaşıyoruz. Bu çeşit kalıntılar, Türkiye’de çoklukla Kapadokya’da derin mağara kiliseleri olarak karşımıza çıkmaktadır. Kısmen açık da olsa bu türlü bir yapı kalıntısı, bölgenin eski çağ tarihi ve arkeolojisi manasında çok önemlidir” diye konuştu.
‘KESİNLİKLE ALTIN VE PAHALI ŞEYLER BULUNMAZ’
Çanakkale bölgesinde Troya ve Assos üzere birçok yerde arkeolojik kazıların devam ettiğini belirten Prof. Dr. Reyhan Körpe, “Bölge arkeolojik manada, antik yerleşimler ve kalıntılar bakımından son derece varlıklı. Burada gördüğümüz antik kalıntılara bölgemizde birçok yerde rastlıyoruz. Lakin maalesef definecilerin buraları zalimce tahrip ettiğini görmekteyiz. Buradaki mağara ve civarında da definecilerin tahribatına ilişkin izler göze çarpıyor. Bu kaçak hafriyat ve tahribatlar ülkemizde tarihi yapıtların, kültür varlıklarının yok olmasına neden oluyor. Buradan bilhassa definecilere seslenmek istiyorum. Buralarda katiyetle ve katiyen altın ve pahalı şeyler bulunmaz. Sizin yaptığınız bu cins tahribatlar yalnızca geçmişimize ilişkin kültürün, yapıtların yok olmasına neden oluyor” dedi.
