Türkiye bulunduğu jeopolitik konumdan ötürü yakın komşularında yaşanan savaş, çatışma benzeri afetlerden dolaylı ve son zamanlarda direkt olarak etkilenmektedir. 2011 Suriye savaşı ülkemizi en çok etkileyen insan kaynaklı bir afet olmuş,ülkemizin sınır illerindeki demoğrafik yapı değişmiştir.
1990’ların ikinci yarısında ağırladığı transit göçmen sayısının arttığı Türkiye’de 2011 yılı itibariyle başta Suriye olmak üzere Asya, Ortadoğu ve Afrika ülkelerinden gelerek geçici koruma statüsü alan kişilerin hem kalış süreleri uzamış hem de sayıları giderek artmıştır.
Mülteciler Derneğinin 2024 Mayıs verilerine göre 530.748 kişi ile ilk sırada İstanbul, 429.183 kişi ile Gaziantep, 273 bin 790 kişi ile Şanlıurfa takip ediyor. Oran olarak Suriyelilerin en yoğun olduğu şehir ise %31,2 ile Kilis. Kilis’te 155 bin 179 Türk Vatandaşı ile kayıt altına alınmış 70 bin 217 Suriyeli bulunuyor. Suriyeli yoğunluğunda Kilis’i %16,6 oran ile Gaziantep takip ediyor.
Günümüzde göç olgusunun hızlanmasına bağlı olarak da göç edilen ülkenin nüfusunda da öngörülmeyen bir artış meydana gelmekte bu ise demografik dengesizliğe ve ulus devlet bilincinin yok olmasının tetikleyici bir unsurudur.
Türkiye coğrafi konumu nedeniyle, yakın coğrafyamızda yaşanan savaşlar, iç çatışmalar insani krizler, iklim değişikliği ve daha birçok nedenle göç etmek zorunda kalan kişilerin kitlesel göçüne maruz kalmaktadır.
Şunu rahatlıkla söyleyebilirimki Suriye’den gelen adı her ne olursa olsun, mülteci. sığınmacı vb misafirlik süresi dolmuştur. Bizim Anadoluda bir söz var ‘misafirlik üç gündür.’ diye. Artık Suriyelilerin bir takvime bağlanarak ülkelerine geri gönderilmesi gerekmektedir. Göç eden Suriyelilere baktığımızda kendi ekonomik bağımsızlıklarını elde ederek yerleşim yerlerinde bir gettolaşmaya gittiklerini görmekteyiz.
Buda toplumda göç riskinin olumsuz sonuçlar doğuran, aşayiş olaylarını tetiklemesine toplumda yabancı düşmanlığını körüklemesine neden olmaktadır. Bu nedenle göçlerin yeni bir toplumsal kargaşaya sebebiyet vermemesi için, kitlesel göç riskinin azaltılması, bu göç meselesinin hukuki bir yapıya bağlanması gereklidir. ABD nasıl her yıl kendi ülkesine yeşilkart vizesiyle nitelikli göçmen arıyorsa Türkiye’ninde benzer politikalar üretmesi lazımdır.
Suriyeli mültecilerin sayısının zamanla artması, kalış sürelerinin uzaması ve yaşanan ekonomik krizin etkisiyle Türkiye’de toplumsal tepki düzeyinde göçmen, sığınmacı ve mülteci karşıtlığı artmış, göç siyasallaşmıştır. Toplumda özellikle suriyeliler başta olmak üzere Afganlılara karşı bir tepki oluşmuştur.
Türkiye Cumhuriyeti Devletinin yapması gereken, ülkeye gelen adı ne olursa olsun (göçmen,mülteci,sığınmacı) AB ülkelerinin uyguladığı göç politikalarını uygulayarak nitelikli iş gücüne haiz bu göçmenleri alıp, geriye kalanları bir plan dahilinde kendi ülkelerine deport etmesi sorunu çözecektir.
Ancak AB ile 16 Aralık 2013 tarihinde imzalanan geri kabul anlaşması, Avrupa’nın göçmen krizini büyük ölçüde hafifleten önemli bir dönüm noktası olmuştu. AB ile imzalanmış olan geri gönderme anlaşmalarının imzalanmış olması Türkiye için büyük handikaptır.
Ani, mecburi veya planlı göçler, göç alan ülkeleri kısa veya uzun dönemde her daim zora sokmuştur. Hele de uzun uzadiye kalan göçmenlerin gelecekte göç alan ülkenin demografik durumunu bozma konusu ise dikkatlerden kaçırılmayacak önemli bir konu.
Ellerinize sağlık güzel bir yazı omuş.