Eğitim, bireylerin bilgi ve becerilerini artırmak, algılarını ve inançlarını değiştirmek, güvenli bir gelişme, güvenli bir toplum, özellikle dirençli ve sürdürülebilir bir toplum için gereklidir. Eğitim bireylerin ve toplumların zarar görebilirliğini azaltan temel bir faktördür. Birçok acil durum genellikle öngörülemez olsa da etkilerini önlemek veya azaltmak ve risk altındaki toplulukların yanıt kapasitesini güçlendirmek için yapılması gereken birçok şey vardır. Acil ve afet durumlarının bilincinde olmak, acil eylem planlarının basamaklı bir şekilde ve işbirliği içerisinde uygulanması, acıların ve afetin etkilerinin azaltılması veya önlenmesi açısından önem taşımaktadır. Afet ve acil durum müdahalesinde bulunacakların eğitim ve öğretimini standartlaştırmak için birçok model oluşturulmuş ancak takım performansını geliştirmek ve test etmekten ziyade bireylerin kişisel mesleki gelişimine odaklanılmıştır. Sivil toplum kuruluşlarının acil müdahale ekipleri, askeri birlikler, arama kurtarma ekipleri, ambulans veya hastane ekipleri her ne kadar kendi deneyimlerinden yeterince ders almış olsalar bile afet bölgesinde ortak bir dil konuşulmadığından ve benzer eğitimler alınmadığından koordinasyon ve iletişimdeki sorunlar büyük engel teşkil etmektedir. Afet sonrası ilk 24-48 saatlik dönemde hafif arama kurtarma teknikleri ve temel yaşam desteği bilgisi ile sağlıkçı olmayan ve hayatta kalmış yerel halkın müdahalesi ile afetzedelerin büyük bir kısmı kurtarılabilir. Bu nedenle, standardize edilmiş ve kolay uygulanabilir, simülasyon bazlı ve tekrarlanabilir multidisipliner teorik ve pratik eğitim modeline ihtiyaç vardır. Alanında deneyimli eğiticiler tarafından, uygun teknikler kullanılarak bu eğitimler sürekli olarak topluma ve profesyonel takımlara verilmelidir.
1999 Marmara depreminden önce ülkemizde sadece Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde Afet Yönetimi Uygulama ve Araştırma Merkezi bulunurken depremden sonra da Milli Eğitim Bakanlığı, Boğaziçi Üniversitesi, Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü, Türk Kızılayı, İstanbul Teknik Üniversitesi, belediyeler ve sivil toplum kuruluşları tarafından eğitim programları geliştirilmiştir. Ancak eğitim sistemine entegre edilmemiş olan bu faaliyetler sürdürülebilir olamamış ancak sosyal faaliyet olarak kalmıştır.2009 yılında Türkiye Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD)’ nın kurulması ile birlikte afet farkındalığı ve hazırlık aşamalarında ülkemiz hız kazanmıştır.
KIZILAY VE AFET EĞİTİMLERİ
Afete Hazırlık ve Müdahale Eğitimi, Türk Kızılayı personeli, üyeleri, gönüllüleri ve paydaşlarının Afet Yönetimi ile ilgili bilgi ve becerilerinin geliştirilmesine, uygulamaların standartlaştırılmasına, ülkemizde meydana gelebilecek büyük bir afete en etkin ve hızlı bir şekilde hazırlanabilmesine ve müdahale edilebilmesine yönelik olarak verilen eğitim programıdır. 4 gün teorik ve 1 gün uygulama ile toplamda 5 gün süren eğitim sonunda değerlendirme sınavı yapılarak katılımcılar sertifikalandırılmaktadır. Bu eğitim modülünde konu başlıkları olarak: Kızılaycılık ve Uluslararası Hareket, Afet Yönetiminin Uluslararası Boyutu, Afetler ve Afet Yönetim Süreçleri, Afet Müdahale Hizmet Alanları, Alan Uygulaması bulunmaktadır. Bu eğitim dışında ayrıca Afet Malzemelerini Tanıma ve Çadır Kurma Eğitimi, Acil Durum Planlama ve İhtiyaç Tespiti Eğitimi, Lojistik Uzmanlık Eğitimi, Seyyar Mutfak ve Mobil Fırın Eğitimleri ve Oryantasyon Eğitimi de verilmektedir.
AFAD VE AFET EĞİTİMLERİ
Toplum eğitimleri, paydaş eğitimler ve hizmet içi eğitimleri olarak eğitim faaliyetlerini sürdürmektedir. Toplum eğitimleri arasında Deprem Simülasyon Merkezi katılımcılara fiziksel koşullar bire bir yaşatılarak deprem sırası ve hemen sonrasındaki doğru davranışları ile ilgili refleks oluşturmak amacı ile 2003 yılında hizmete girmiştir. Aynı zamanda deprem başta olmak üzere afet ve acil durumlar öncesi hazırlıklara ilişkin aktivitelere de yer verilmektedir. Afet Farkındalık Eğitimi de başta deprem olmak üzere ülkemizde sık görülen afetlere yönelik bireylerde doğru davranış kazandırmak amacıyla toplumun tüm kesimine verilen, ölçme ve değerlendirmenin olmadığı ve katılım belgesi verilen 1 saatlik bir eğitimdir. Benzer olarak halka olası yangınları önleme ve yangın anında doğru davranış becerisi ve müdahale becerisi kazandırma konusunda 1 günlük Yangın Farkındalık Eğitimi verilmektedir.
Paydaş Eğitimler arasında Arama Kurtarma Eğitimleri, Acil Durum Ekipleri Eğitimi, KBRN Eğitimleri Sivil Savunma ve Yangın Eğitimleri verilmektedir. Hizmet içi verilen eğitimler arasında Kurumsal Oryantasyon Programı ve Teknik Kapasite Geliştirme Eğitimleri devamlı olarak verilmektedir.
SAĞLIK BAKANLIĞI VE AFET EĞİTİMLERİ
Ulusal Medikal Kurtarma Ekipleri (UMKE) eğitimleri, Hastane Afet Planı (HAP) Eğitimi, KBRN ve 112 eğitimleri verilmektedir. Çeşitli birimlerde çalışan ve kendi görev tanımları kapsamındaki asli işlerini yapan istekli sağlık personeli arasından seçilir. Bu personel belirlenen eğitim ve faaliyet programına göre yıl içerisinde çeşitli zamanlarda eğitimlere ve tatbikatlara katılır, gerektiğinde olağandışı olaylara müdahale eder. Asli işlerinin yanında UMKE faaliyetlerini yürüten personel, bu faaliyetlerini bakanlık veya valilik görevlendirmesi ile yapar.
Ülkemizde afet farkındalığının gelişmesi ve “afete hazır toplum” hedefine ulaşmamız için sundukları katkı nedeniyle tüm ekiplerimize sonsuz teşekkürler…
