Ahşap Yapı Sistemleri;
Bu yazı dizimizde yaşam alanlarımız olan ev ve iş yerlerimizin çeşitli afetlerde zarar görebilme olasılığı, dayanıklılığı bakımından mevcut bina yapı çeşitleri, afetlere dayanımları ve yaşam alanlarımızın afetlerde ne tür zarar verebildiğini göreceğiz.
Mevcut yapı stoklarını beş ana başlıkta inceleyeceğiz;
- Ahşap Yapılar,
- Betonarme Yapılar,
- Çelik Yapılar,
- Yığma Yapılar,
- Kerpiç Yapılar
- Ahşap Yapılar: Taşıyıcı sistemi, duvar, yalıtım ve süslemelerinin hepsinin ahşaptan üretilen yapılardır.
Şekil 1.1 Ahşap Yapı Sistemleri
Depreme en dayanıklı yapılar olan ahşap yapılardır. Canlı bir organizma olan ağaçlardan elde edilen lifli, heterojen ve anizotrop (Anizotrop, her yönde aynı özellikleri gösteren malzeme) dokuya sahip bir yapı malzemesidir.
Ahşap yapılar, biçilme veya işleme durumu olan kereste haline, istenildiği şekil daha çok ağır iş makinası gerektirmediğinden yapımı hızlı ve daha kolay üretilir.
Ahşap yapılar, yangına karşı çok daha dayanıklıdır. Kolay yanabilir diye düşünülebilir ama kesit büyüdükçe yanma süresi betonarme ve çelik yapılara göre daha uzun zaman alır. Yangına karşı ısıyı daha yavaş geçirmesi özelliğinden dolayı 700-800 derecede dayanımını kaybeden betonarme ve çelikten daha dirençlidir.
Ahşap yapılar, daha çok dişbudak, çam, ceviz, meşe, sedir, köknar, kavak ve selvi ağacından üretilir.
Ahşap yapıların tamamlayıcı malzemesi olan MDF, sunta, OSB, kontrplak; talaş ve yonganın yeniden işlenmesi sonucunda elde edilir.
Ahşabın Kullanıldığı Yapı Çeşitleri;
. Ticari ve Konut Yapıları,
. Bungolov,
Şekil 1.2 Bungolov Ev
. Hobi Bahçeleri Yapıları,
. Villa ve Dağ Konaklama Alanları,
. Hayvan Barınağı ve Depo vb.
Şekil 1.3 Ahşap Hobi Evleri
Dayanımı yüksek olan ahşap yapılar büyük taşıma gücüne sahip yapılardır. 1 kg ahşap, 1 kg beton veya çelikten daha fazla yük taşır. Esneme sistemleri özelliğine de sahip olan bu yapılar, depreme karşı esneme yaparak binanın yıkılmasını engelleyerek gelen yükü sönümleyip binanın yıkılmasını engelleyerek çok ciddi koruma sağlarlar.
Eğer büyük bir yerleşim yeri dönüştürülmek isteniyorsa yatay yapılaşma ile çok kısa bir zamanda o yerleşim yeri artık depreme dirençli bir yerleşim halini alır.
Yapımı çok hızlı olan bu yapı sistemleri yapım aşamasında en az yapım hatası barındıran yapılardır.
Çok katlı da yapılabilen ahşap yapılar (Kanada gibi ülkelerde beş kat yüksekliğinde yapılabiliyor), çok büyük yalıtım sağlayan yapı özelliğine sahiptir. 10 cm kalınlığında bir ahşap, 160 cm bir betonun yalıtım gücüne sahiptir.
Çeşitli mevsim şartlarından en az etkilenen ahşap yapılar, yenilenebilir, tamiri kolay ve daha az maliyetli, yalıtım özelliği sayesinde sıcak/soğuk tasarrufu sağlar ve geri dönüşümü sağlaması sayesinde çok tercih edilmesi gereken bir yapı sistemidir.
Şekil 1.4 Çok Katlı Ahşap Binalar
Ahşap yapılar, yapısal özelliği sayesinde çevreye ve içerisinde yaşayanlara herhangi bir zarar vermez. Estetik ve uzun yıllar dayanımlı yapılardır. Buna örnek olarak 300-400 yıllık tarihi ev, cami, medrese, han vb. yapıları günümüzde halen görmekte ve kullanmaktayız.
Şekil 1.5 1999 Yılında 7.4 büyüklüğündeki Marmara Depreminde Sakarya ilinde bulunan yaşlı olduğu halde hasar görüp halen yıkılmayan ahşap bina
Buradan çıkaracağımız sonuç;
Ülkemizde depremler nedeniyle meydana gelen can kayıplarının önüne geçebilmek için ahşap yapı sistemlerinin acil kullanımına geçilmesi gerekiyor. Şimdi başlasak 10 yıl sonra çok büyük mesafe kat etmemiz içten bile değil.
Takipte kalın, çünkü gelecek hafta Betonarme Yapıları inceleyeceğiz.
Not: Yazılarımızın tamamı veya bir kısmını sahiplik göstererek alıntı yapabilir veya yayınlayabilirsiniz.
