YAŞAM ALANLARIMIZDAKİ DENETİMLER-II
Afetlerde zarara uğrayan binalarımız planlama ve yapım aşamalarında birçok kişi ve kurumun denetiminden geçmektedir.
Kendi oturduğum evi yapan müteahhitle bir konuşmamda; eğer yanlış anlamadıysam ruhsatlandırma aşamalarının başlangıcından oturum izni alınıncaya kadar tam 82 yetkili kişinin imzasının bulunduğundan bahsetmişti.
Düşünsenize, oturduğum 4,5 kat imarlı binamız birçok kişi tarafından gözden geçirmiş ve son şekli verilmiş.
Bu durumda düz mantığım; oturduğum ev bu kadar kişinin gözetiminden geçtiyse başta deprem olmak üzere kesinlikle hiçbir afetten etkilenmemesi gerekir. Tabi ölmez sağ kalırsak zamanın neyi göstereceğini ilerde birlikte göreceğiz.
Bu durumda ‘Afetlerde binanıza güveniyor musunuz?’ deseniz, emin olmadığımı söyleyebilirim.
Ruhsatlandırma aşamaları merak edenler için araştırdım ve adım adım (Denetimlerde dahil) aşağıda bilgilerinize sunmaya çalışacağım.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun 29. maddesine göre, yapı ruhsatı alındıktan sonra 2 yıl içinde yapı yapmaya başlanması gerekir. İmar Kanunu, bu süre içinde yapıya başlanmadığı takdirde inşaat ruhsatının hükümsüz kalacağını öngörmektedir. İki yıl içerisinde yapıya başlanılmamış ise ruhsatın yenilenmesi gerekir.
İnşaat yapmadan önce ve inşaat aşamasında alınacak izinler ve belgeler;
. İmar Durum Belgesi,
. Proje Onayı,
. İnşaat Ruhsatı,
. Temel Üstü Ruhsatı,
. Kat İrtifakı Tesisi,
. İskân İzni,
. Kat Mülkiyet Tesisi,
İnşaat ruhsatı ise sırasıyla;
. Zemin Etüdü Çalışmalarının Tamamlanması,
. İnşaat Şantiyesinin Kurulması,
. Yapı Zeminini İyileştirme,
. Kazı (Hafriyat) Çalışmalarına Başlama,
. Kalıp ve Demir Bağlantılarını Kurma,
. Temel İzolasyonu ve Temelin Atılması,
. Kat Betonlarının Atılması,
Bina yapımında yapı ruhsatı alım sürecinde istenen projeler ise;
Mimari proje, yapı aplikasyon projesi, statik proje, mekanik tesisat projesi ve elektrik tesisat projesidir.
Not: Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 57. maddesine göre elektrik, telefon ve doğalgaz tesisat projelerinin yapı ruhsatı verilmesi aşamasında idareye sunulması zorunlu değildir.
Bu arada;
1) Belediye ve mücavir alanlar dışında köylerin köy yerleşik alanlarında, civarında ve mezralarda yapılacak; konut, köyde oturanların ihtiyaçlarını karşılayacak bakkal, manav, berber, köy fırını, köy kahvesi, köy lokantası, tanıtım ve teşhir büfeleri ve köy halkı tarafından kurulan ve işletilen kooperatiflerin işletme binası gibi yapılar ile, entegre tesis niteliğinde olmayan ve imar planı gerektirmeyen tarım ve hayvancılık amaçlı yapılar için; yapı ruhsatı aranmaz. (3194/27),
İmar planı gerektirmeyen tarım ve hayvancılık amaçlı yapılar; (24/06/2014- 8184 Genelge),
Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği’ne tabi olmayanlar, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik eki Birinci Sınıf Gayrisıhhi Müessese listesinde yer almayanlar,
Ancak etüt ve projelerinin;
Valilikçe (büyükşehir olan yerlerde ilgili idaresi) onaylanması, akabinde muhtarlığa bildirilmesi, bu yapıların yöresel doku ve mimari özelliklere, fen, sanat ve sağlık kurallarına uygun olması zorunludur. Etüt ve projelerin sorumluluğu müellifi olan mimar ve mühendislere aittir. Bu yapılar valilikçe ulusal adres bilgi sistemine ve kadastro planlarına işlenir.
Not: Daha geniş bilgi akmak için; MADDE 27’nin Şerhlerini inceleyin.
2) Belediye ve mücavir alanlar içinde veya dışındaki iskân dışı alanlarda yapılacak tarımsal amaçlı seralar, entegre tesis niteliğinde olmamak, ilgili il tarım ve orman müdürlüğünden uygun görüş alınmak koşuluyla, yapı ruhsatı aranmadan yapılabilir. (3194/27. madde ek fıkra:4/7/2019-7181/10 md.)
Ancak etüt ve projelerinin;
Ruhsat düzenlemeye yetkili idaresince incelenmesi, fen, sanat ve sağlık kurallarına uygun olması zorunludur. Etüt ve projelerinin ve inşasının sorumluluğu müellifi ve fenni mesulü olan mimar ve mühendislere aittir. Bu yapılar idarece ulusal adres bilgi sistemine ve kadastro paftasına işlenir.
3- Kamuya ait alanlarda, kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan veya yaptırılacak olan;
Karayolu, demiryolu, liman, yat limanı ve benzeri ulaşım tesisleri ile bunların tamamlayıcısı niteliğindeki yapılar, baraj, hidroelektrik santrali, rüzgâr ve güneş enerji santrali, doğal gaz ve benzeri boru hatları, silo, gibi enerji, sulama, tabii kaynaklar, ulaştırma, iletişim ve diğer altyapı hizmetleri ile ilgili tesisler ve bunların müştemilatı niteliğinde olan kontrol ve güvenlik üniteleri, trafo, eşanjör, elavatör, konveyör gibi yapılar, bu işleri yapmak üzere geçici olarak kurulan beton ve asfalt santralleri, yapı ruhsatına tabi değildir.
Ancak, bu tür yapı ve tesislerin;
İlgi yatırımcı kamu kurum ve kuruluşu tarafından; projelerinin incelenerek onaylanmış olması, denetime yönelik fenni mesuliyetin üstlenilmiş olması, inşasına başlanacağının, mülkiyete ilişkin bilgiyle birlikte yazılı olarak ilgili idareye bildirilmesi gerekmektedir.
Bu yapılarda sorumluluk ilgili kamu kurum ve kuruluşunundur.
4) İskân dışı alanlarda, kıyı imar planı olmayan alanlarda, devletin güvenlik ve emniyeti ile TSK, Sahil Güvenlik Komutanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı, EGM’nin harekât ve savunması bakımından; gizlilik arz eden mühimmat yapıları, sığınak, radar istasyonları ile nöbet kulübeleri, gözetleme kuleleri, gemi/bot destekleme tesisleri ve karakol yapılarında, her türlü sorumluluğun kurumlarına ait olduğuna ilişkin yazı alınmak suretiyle, imar planı ve yapı ruhsatı aranmaz.
Görüldüğü gibi ruhsatlandırma aşamaları kanuni yönden çok güçlü ve kocaman güven veren cinsten, ama esas test alanı olan afetler de çokça zarar görmemizi ne ile açıklayacağız? Gelecek hafta bu konuyu araştıracağız.
Kalın Sağlıcakla.
Not: Yazılarımız eğitim ve bilgilendirme amaçlı olup, tamamını veya bir kısmını sahiplik göstererek yayınlayabilirsiniz.
