Afetlerde barınma temel bir yaşam hakkıdır.

Doğa kaynaklı  afetler, bir toplumun hayatını kökten değiştiren olaylardır. Depremler, seller, fırtınalar ya da yangınlar… Her biri biz insanlar için birer sınavdır. Ancak bu sınavlarda hayatta kalmak ve hayata tutunmak,  için insanın bazı temel ihtiyaçlarının karşılanması gereklidir. Özellikle büyük depremlerin hemen ardından barınma ve beslenme ihtiyaçları afetzedeler için elzem olan iki önemli konudur.

Barınma, sadece dört duvar arasında yaşamak değildir. Barınma; güvendir, soğuktan, sıcaktan, yağıştan korunmaktır. Bir afetin ardından enkazdan sağ çıkan bir birey için barınacak bir yer, yeni bir nefes, yeni bir hayat ve  umut demektir. Barınmanın olmadığı bir ortamda açlık, hastalık ve çaresizlik, afetten daha yıkıcı sonuçlar doğurabilir.

17 Ağustos 1999 Marmara ve 12 Kasım 1999 Düzce depremleri ile 6 Şubat 2023 Kahraman Maraş depremlerinde görev alan bir kamu görevlisi olarak Barınmanın  Afetlerde  Niçin kritik bir rol oynadığını gördüm ve yaşadım.

İster çadır kent olsun ister koteyner kentler olsun bu alanlar afetzedeleri,  fiziksel tehditlerden korur.Yine barınma merkezleri diye adlandıracağımız çadır ve konteyner alanları,  açıkta kalan bireylerin, salgın hastalıklara ve kötü hava koşullarına karşı  bir koruma sağlayacaktır.

Bu alanlar, bir ailenin bir arada kalmasını sağlayarak; kendilerini güvende hissetmek, ve psikolojik toparlanmanın temelidir.

Deprem gibi büyük afetler sonrası acil barınma çözümleri, kriz sonrası hayatı normalleştirme sürecinin ilk adımıdır.

Bir afet anında planlı ve hızlı hareket edilmezse, “kurtarılan hayatların korunması” mümkün olmayabilir. Barınma çözümleri, geçici çadır kentlerden, konteynerlere, hızlı inşa edilebilen modüler yapılar gibi yenilikçi çözümlere kadar çeşitlendirilmelidir.

Afetlere hazırlık sadece ilk darbeye karşı alınan önlemlerle sınırlı değildir. Afetten hemen sonra başlayan barınma ihtiyacını karşılamak, insanca yaşam hakkını yeniden tesis etmektir. Çünkü barınma olmadan hiçbir şey sürdürülebilir değildir.

Bir deprem sonrası  barınma, hayata tutunan ilk duvardır. O duvarı güçlü inşa etmek, insan onurunu korumaktır.Afetlerde barınma ihtiyacı, sadece fiziksel bir güvenlik sağlama meselesi değildir; aynı zamanda sosyal dayanışma ve toplumsal iyileşmenin de temel taşıdır. “Barınma”, afetzedeler için bir çatıdan çok daha fazlasıdır: bir umut, hayata yeniden merhaba diyerek yaşama tutunmanın sembolü ve kaybolan düzenin yeniden inşasıdır.

Afetlerin yıkıcı etkileriyle mücadele ederken, barınma çözümlerinin kalitesi ve erişilebilirliği büyük bir fark yaratır. İyi planlanmış barınma alanları, sadece insanların temel ihtiyaçlarını karşılamakla kalmaz, aynı zamanda onları yeni afet risklerinden korur ve toplumsal dayanıklılığı artırır.

Büyük depremler sonrası  ilk 72 saat kritik bir zaman dilimidir. Barınma çözümlerinin hızlı bir şekilde depremin yaşandığı bölgede devreye alınması, afetzedelerin kendilerini güvende hissetmeye ve devletin şevkat elinin kendilerine dokunduğu hissini uyandırır.

Geçici barınma alanlarını,sürdürülebilir, kaliteli  ve uzun vadeli ihtiyaçları karşılayacak şekilde planlanması gerekir. Herkesin barınma hakkına erişimi sağlanmalıdır. Özellikle kadınlar, çocuklar, yaşlılar ve engelli bireyler için özel düzenlemeler yapılmalıdır.Toplumsal uyumu sağlamak için barınma alanlarının sosyal dokuyu destekleyecek şekilde planlanması, dayanışma kültürünü ve aidiyet duygusunu güçlendirecektir.

Afetlerde barınma hakkı bir lüks değil  afetzedeler için , temel bir insan hakkıdır.

Afetlerde barınma sorunu, bir insan hakları meselesidir. Devletler, sivil toplum kuruluşları ve yerel yönetimler, kriz anlarında barınma çözümlerini etkin bir şekilde sunmakla yükümlüdür. Unutmamalıyız ki, afetlerden etkilenmiş bir toplumu ayağa kaldırmanın yolu, onların hayatlarını güvence altına almaktan geçer.

Sonuç olarak, afetlere hazırlık sürecinde barınma konusuna öncelik vermek, insan hayatına ve onuruna duyulan saygının bir yansımasıdır. Her afet sonrası yeniden inşa edilen bir çadır, konteyner ya da kalıcı bir barınma alanı, aynı zamanda yeniden inşa edilen umutların ve yaşamların temsilcisidir.

Afetler kaçınılmaz olabilir, ancak afet sonrası insanca yaşamı korumak bizim elimizde. Bir çatı, bir hayatı kurtarır; bir barınma yeri ise, yarınlara tutunmamızı sağlar. Afetsiz günler diliyorum.