Binalarda Hasar Çeşitleri;
Afet veya kaza gibi olumsuz durumlarda yaşam alanlarımız olan ev ve işyerlerimiz çeşitli zararlar görmektedir. Teknik olarak bu zararlar; Hafif, Orta ve Ağır Hasar olarak adlandırılır.
Hasar tespiti, meydana gelen deprem vb. afetler sonrasında, mimar ve mühendislerden oluşan teknik heyet tarafından depremin binaya verdiği hasarın gözlemsel olarak değerlendirilerek; hasarsız, hafif, orta ve ağır/yıkık olarak değerlendirilerek sınıflandırılması işlemidir.
Bu zararları daha çok deprem olduktan sonra deprem bölgesindeki binaları inceleme yapan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın merkez ve taşrada görevli teknik ekibi tarafından yapılır. Tabi deprem bölgesi gibi afet bölgelerinde zarar gören yapı stoğu fazla olduğundan bu zarar tespiti ilgili bakanlığa yardımcı olmak için diğer bakanlık ve taşra teşkilatında görev yapan (Mühendis, Mimar) teknik personelden de yardım istenebilir.
Teknik ekip tarafından yapılan incelemelerden sonra rapor olarak sunulan hafif, orta veya ağır hasarın ne anlama geldiğine bakmak gerekirse;
Hafif Hasar: Her ne sebepten olursa olsun yaşam alanımızda taşıyıcı elemanlar haricinde (Kolon kiriş, tabla beton ve zemin) meydana gelen ince sıva çatlağı, ev eşyalarının yere düşmesi, binanın boyasında, dış izolasyon zararları ve duvarlardan düşen hafif sıvalar vb. hasarları oluşturmaktadır.
Şekil 1.1 Hafif hasarlı betonarme bina (Gerçek İzmir Haber)
Hafif hasarlı raporu verilen binalarda aksi söylenmediği takdirde tekrar oturulabilir. Eğer istenirse ilk fırsatta çatlak/patlak kısımlar tamir ve badana yapılabilir. Muhtemel yeni bir sarsıntı veya kaza olmayacağı düşünülürse korkulacak bir şey de yoktur.
Şekil 1.2 Hafif/orta hasarlı yığma bina
Az hasarlı binalar (Karot testi de dikkate alınarak) 5.5 büyüklüğündeki depreme kadar dayanıklı olacağı tahmin edilmektedir.
Orta Hasar: Binamızda deprem vb afetler sonrasında meydana gelen duvarlardaki büyük yarıklar (Taşıyıcı sistem elemanları hariç), soba bacalarının yıkılması, kiremitlerin yer değiştirmesi, bazı taşıyıcı görevi görmeyen duvarların yıkılması orta hasarları oluşturmaktadır.
Şekil 1.3 Orta hasarlı betonarme bina (Habertürk)
Afetlerden zarar gören bina hasarı az veya orta seviyedeyse, binada oturmaya devam etmek için güçlendirme işleminin yapılması yasal gerekliliktir.
Orta hasarlı binaların güçlendirmesi için devlet tarafından AFAD aracılığı ile Güçlendirme Kredisi verebilir.
Örneğin; 6 Şubat Kahramanmaraş Deprem felaketinin ardından Hatay’da bulunan Orta Hasarlı binalara güçlendirme desteği adı altında 2 yıl geri ödemesiz 10 yıl vadeli 400 bin TL faizsiz kredi verilmiştir.
Orta hasarlı binaların güçlendirilmesi için kat maliklerinin yüzde 80’inin rızası aranır. Devamında proje hazırlanıp ilçe belediyelerine başvurulması gerekiyor. İlçe belediyelerimizin de projeyi onaylamasıyla güçlendirme süreçleri başlayabilir (Uygulama tarihi 28 Kas 2023).
Haftaya ‘Orta ve Ağır Hasarlı Binalar’ ile devam edeceğim.
Sağlıcakla kalın.
Not: Tüm yazılarımız eğitim amaçlı olup tamamı veya bir kısmı sahiplik gösterilerek kullanılabilir.
