Sevgili okuyucular, bu haftaki köşe yazımızda “Güvenli Davranış ve İlk Yardım” konusunu ele alacağız.
Hasta veya Yaralı Değerlendirme:
İlk yardım uygulamalarında ilk adım, kendi güvenliğimizi sağladıktan sonra hasta ya da yaralıyı değerlendirmektir. Değerlendirmenin amacı şunlardır:
- Durumun ciddiyetini belirlemek,
- Birden fazla hasta veya yaralı varsa öncelik sırası yapmak,
- Uygulanacak ilk yardımı doğru bir şekilde tespit etmek,
- İlkyardım uygulamasını eksiksiz gerçekleştirmek.
Değerlendirme süreci, birinci ve ikinci değerlendirme olarak ikiye ayrılır. Birinci değerlendirme, yaşam bulgularını anlamaya yöneliktir ve şu adımlardan oluşur:
- Solunum Yolu Açıklığının Sağlanması: Ağız içini kontrol ederek varsa yabancı cismi çıkarır, baş çene pozisyonu uygularız. Ancak boyun bölgesinde bir sorun olduğunu düşünüyorsak dikkatli olmalıyız ve boynu hareket ettirmemeliyiz.
- Solunumun Değerlendirilmesi: “BAK-DİNLE-HİSSET” yöntemiyle 10 saniye boyunca solunum değerlendirilir.
- Dolaşımın Değerlendirilmesi: Yetişkin ve çocuklarda şah damarından, bebeklerde ise üst kol iç yüzünden kalp atışları kontrol edilir.
Bilinç kontrolü: Yaralıya seslenerek “İyi misin?” diye sorarız. Yanıt alamıyorsak bilincinin kapalı olduğunu düşünür ve hemen 112 Acil Servis’i ararız. Unutmayalım, olay yerinde sessiz olan kişiye öncelik vererek müdahale etmeliyiz.
Birinci değerlendirme sonucunda bilinci kapalı ancak solunum ve nabız varsa, hastayı “Sabit Yan Yatış (Koma Pozisyonu)”na alırız.
İkinci Değerlendirme:
Bu aşamada ayrıntılı değerlendirme yapılır:
- Hastaya sorular sorulur: “Bir ilaç kullanıyor musunuz?”, “Herhangi bir rahatsızlığınız veya alerjiniz var mı?”
- Bilinç, solunum ve dolaşım kontrol edilir: Yanıt verme ve hatırlama yetenekleri, solunumun düzeni ve nabzın durumu incelenir.
- Vücut Kontrolü: Baş, boyun, göğüs, karın, kalça, bacaklar ve kollar elle muayene edilerek kanama, kırık, şişlik ya da şekil bozuklukları kontrol edilir.
Unutmayalım, bu konuları düzenli olarak tekrar etmek ve bir ilk yardım kursuna katılmak, bilinçlenmek adına son derece önemlidir.
