Aklın Yolu Birdir
Sedat Ergani-Acil Gündem Gazetesi
Afet ve acil durumlar meydana geldikten sonra, müdahale sürecinin yönetimi büyük bir hazırlık ve uzmanlık gerektirir. Müdahale, yalnızca arama ve kurtarma faaliyetlerinden ibaret değildir; olay yerine ilk ulaşan kişi/ekiplerin haber alma ve olay yeri yönetimiyle başlayan çalışmalar, kusursuz bir organizasyon yapısı gerektiren bir süreçtir. Bu nedenle, önceden yapılacak planlamalar ve hazırlıklar afetin etkilerini en aza indirmek açısından hayati önem taşır.
Devlet kurumları, bu kritik süreci yönetmek ve planlamak adına çeşitli afetlerin tesirlerine karşı risk analizleri yaparak uygulama planlarını oluşturur. Bu planlar, düzenlenen tatbikatlarla test edilerek, gözlemlenen eksiklikler ise hızla bir şekilde revize edilir. Ancak, her afetin farklı koşullar ve ihtiyaçlar doğurduğu unutulmamalıdır. Bu da gösteriyor ki, ne kadar detaylı plan yapılırsa yapılsın, her zaman yeni bir eksik yön ortaya çıkabilir. İşte bu nedenle Bütünleşik Afet Yönetimi yaklaşımında sürekli iyileştirme ve esneklik esastır.
Olay yerine ulaşan müdahale ekipleri bazı durumlarda saatler süren çalışmalar yürütürken, bazı olaylarda ise günlerce ve aralıksız müdahale yapmak zorunda kalabiliyor. Söz konusu bu müdahale süreci büyük ölçüde emek yoğun bir çalışma yapısına sahip olduğundan ekiplerin yüksek stres, baskı ve yorgunluk altında çalıştığı söylenebilir. Sürekli bu tür zorlayıcı koşullarda görev yapan personel de zamanla yıpranma ve tükenmişlik belirtileri gözlenebilir. Bu durum, müdahale verimliliğini doğrudan etkileyen önemli bir faktörlerdendir.
Bu nedenle, performans artırıcı yaklaşımlar ve sürdürülebilir bir sistemin parçası olarak; “Yeni kan, yeni güç ve gönüllülük” kavramları öne çıkmaktadır. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), profesyonel arama kurtarma ekiplerinin yanında AFAD Yerel Destek Ekipleri ve AFAD Gönüllülük Sistemi projelerini büyük bir titizlikle yürütmektedir.
Açıkça ifade etmek gerekir ki; arama kurtarma faaliyeti büyük cesaret, bilgi ve tecrübe isteyen, gönülden yapılması gereken bir iştir. Bu nedenle gönüllü ekiplerin sisteme aktif şekilde entegre edilmesi ve bu kişilere değer verilerek sahip çıkılması son derece önemlidir. Gönüllülük esasıyla hareket eden bireylerin, görev aldıkları operasyonlarda yüksek motivasyon ve performans sergiledikleri açıkça görülmektedir. Yeter ki, bu ekipler yeterince eğitilsin, akredite edilsin ve görevlerinin önemi onlara hissettirilsin.
Geçtiğimiz günlerde bir hastanede muayene sırasında, uzman bir doktor arama kurtarma personeli olduğumu öğrenince şu cümleyi kurdu:
“Arama kurtarma sizin değil, gönüllülerin işi olmalı; onlar daha başarılı.” dedi.
Bu söz, hepimizin üzerinde düşünmesi gereken bir gerçeği işaret ediyor.
Gönüllü personel, sürekli sahada olmadığı için daha dinç, istekli ve motivasyonlu olabiliyor. Ancak bu gücün sistemli şekilde yönlendirilmesi ve desteklenmesi gerekiyor. Eğer afete müdahale, yardım hizmetleri ve geçici barınma çalışmalarında gerçekten başarılı olmak istiyorsak; gönüllü ekiplerin desteklenmesi, kurum yöneticileri tarafından sahiplenilmesi ve güçlendirilmesi şarttır.
Planlama ve organizasyon devletin resmî kurumları tarafından yapılırken, müdahale aşamasında gönüllü ekiplerin dinamizmi, samimiyeti ve inancı değerlendirilmelidir.
İyi niyet, dayanışma ve iş birliği sürdüğü sürece başarının yolu daima açık olacaktır.
Sağlıcakla Kalın
