Enkaz Başı Performans
Sedat ERGANİ – Acil Gündem
Müdahale ekipleri, afetlerden önce eğitimler, tatbikatlar ve ekipler arası protokoller yaparak olası afetlere en iyi performansla müdahale edebilmek için hazırlanır. Bu hazırlıklar, sadece kendi içlerinde değil; aynı zamanda koordinasyon içinde yer alacak diğer paydaş ekiplerle birlikte gerçekleştirilir.
Planlı yapılan uygulamalı tatbikatlar, eksik ve aksayan yönlerin tespitinde oldukça faydalıdır. Ancak bu tatbikatlarda, gerçek bir afetin yarattığı zaman baskısı, stres ve heyecan bulunmadığından, çoğu zaman yavan geçer. Tabiri caizse “kendin çalıp kendin oynamak” gibidir. Elbette bunlar faydasız değildir; ancak sadece eğitim ve tatbikatla Müdahale Hizmetleri’nde tam başarıya ulaşmak mümkün değildir. Gerçek performans, ancak saha deneyimi ile kazanılır.
AFAD ve İtfaiye müdahale ekipleri, günlük görevleri sırasında afet, kaza veya çeşitli olaylarla karşılaşarak tecrübe edinme imkânına sahiptir. Ancak resmi, özel, tüzel ya da gönüllü statüdeki Sivil Toplum Kuruluşu (STK) ekipleri bu fırsatı genellikle sadece tatbikat veya gerçek afet müdahalelerinde bulabilmektedir.
Bursa’da AFAD İl Müdürlüğü koordinesinde, farklı düzeylerde akredite edilmiş 32 STK Arama Kurtarma Ekibi, Yerel Destek Ekipleri ve Destek AFAD Gönüllüleri ile birlikte adeta kontrollü ve güçlü bir ordu yapısı oluşturulmuştur. Bu gücün bir bölümü deneyimli personelden oluşsa da önemli bir kısmı henüz “toz yutmamış”, yani afet baskısı altında çalışma tecrübesi edinmemiş gönüllülerden meydana gelmektedir.
Ortalama rakamlarla ifade edecek olursak:
• AFAD Arama Kurtarma Ekibi (AKE): 120 kişi,
• Akredite Hafif-Orta-Ağır AKE: 32 x 27 = 854 kişi (En az),
• Yerel Destek Ekibi: 750 kişi,
• Destek AFAD Gönüllüleri: 1.650 kişi,
Toplam: 3.384 kişi.
Bu sayının yaklaşık yarısının (yaklaşık 1.700 kişi) tecrübeli olduğu varsayılırsa, kalan gönüllü ve diğer personelin afet öncesinde sahaya hazırlanması gerekmektedir.
Bu durumda müdahale çalışmalarında yüksek performans sağlanması için acizane önerimiz; tecrübe kazandırılmak istenen personelin Acil Müdahale Ekipleri içerisinde, “stajyer uygulaması” benzeri görevlerde değerlendirilmesidir. Bu görevlendirme, resmi veya gönüllü ayrımı yapılmaksızın, müdahale ekiplerinin asli görevlerini aksatmadan yapılabilir. Böylece sorumlu ekip liderinin gözetiminde, iş güvenliği kurallarına uygun bir şekilde gerçek saha ortamında uygulamalı eğitim imkânı sunulabilir.
Arama kurtarma ekip personeli adayları; enkaz, trafik kazası, arazide arama gibi olaylarda, Yerel Destek ve Destek AFAD Gönüllüleri ise lojistik destek faaliyetlerinde görevlendirilerek gerçek zamanlı deneyim kazandırılabilir. Bu sayede, afet anındaki koordinasyon, hız ve verimliliği önemli ölçüde artırılacaktır.
Ülkemizin bir deprem gerçeği var ve maalesef bu gerçek, büyük can ve mal kayıplarına yol açmaktadır. Yapısal hasarların kısa vadede tamamen önlenmesi pek mümkün görünmese de, zararın azaltılması ve enkaz altındaki canlara en hızlı, en güvenli şekilde ulaşılması için hazırlık yapmak elimizdedir. Aynı şekilde sağ kurtulanların güvenli ve insani yaşam koşullarına sahip geçici barınma alanlarında kalabilmesi de afet yönetiminin vazgeçilmez bir parçasıdır.
Kısacası, gerçek müdahale performansı sadece bilgiyle değil, tecrübeyle kazanılır.
Tatbikat bilgi kazandırır; ama tecrübe hayat kurtarır.
Sağlıcakla kalın.
