Beklenen büyük İstanbul sarsıntısına ait dikkat alımlı bir kıymetlendirme de ABD basınından geldi.
New York Times’ta yer alan tahlilde, Marmara Denizi’nin derinlerinde kaydedilen sismik hareketliliğin adım adım İstanbul’a yanlışsız ilerlediği tabir edildi.
“MARMARA’DAKİ SİSMİK DİZİLİM İSTANBUL’UN KAPISINA DAYANIYOR”
Gazete, Science mecmuasında yayımlanan yeni çalışmayı aktarırken bilim insanlarının, “İstanbul’u etkileyebilecek büyük ve yıkıcı bir zelzelenin giderek yaklaştığı” tarafındaki güçlü ikazlarına bilhassa dikkat çekti.
Makalede, son 20 yıldır Marmara Fayı boyunca meydana gelen sarsıntıların adım adım doğuya hakikat kaydığına dikkat çekiliyor.
Dizinin son halkası ise 2025 Nisan’ındaki 6.2’lik sarsıntı olduğu belirtiliyor.
New York Times, bilim insanlarının bu tabloyu “olağan dışı bir ilerleyiş” olarak tanımladığını aktarırken, “Bu eğilim sürerse büyük sarsıntı, İstanbul’un çabucak güneyindeki sulara dayanabilir” sözüne yer verdi.
“İSTANBUL AMAÇ TAHTASINDA”
Haberde, çalışmaya dahil olmayan University College London’dan sismolog Stephen Hicks’in, “İstanbul hedef tahtasında” sözleri bilhassa öne çıkarılıyor. Yani uzmanlara nazaran, oluşan güç ve hareketlilik giderek kentin bulunduğu bölgeye gerçek yaklaşıyor.
Perşembe günü Science mecmuasında yayımlanan çalışmada, sarsıntıların Ana Marmara Fayı’nın kilitli ve tehlikeli kabul edilen segmentine yanlışsız ilerlediği belirtildi. Bu segmentin kırılması halinde, 7 ve üzeri büyüklükte bir zelzelenin 16 milyonluk megakenti vurabileceği hatırlatılıyor.
“DEPREMLER VARSAYIM EDİLEMEZ LAKİN SİNYALLER KRİTİK”
Araştırmanın müelliflerinden, Almanya GFZ Helmholtz Yerbilimleri Merkezi’nden Patricia Martínez-Garzón, NYT’ye yaptığı değerlendirmede şunu söylüyor:
“Depremler varsayım edilemez. Lakin olağan dışı bir şeylerin olup olmadığını erken görmek ve tesirleri azaltmak kritik.”
Yani tek bir tarih vermek mümkün olmasa da uzmanlar, sizin de göz gerisi etmemeniz gereken bir tabloya işaret ediyor: Yarar tehlikeli bir gerilim birikimi var.
“EN MAKUS SENARYO İSTANBUL İÇİN GERÇEK BİR RİSK”
Cornell Üniversitesi’nden zelzele bilimci Judith Hubbard da çalışmaya katılmamakla birlikte NYT’ye konuşarak şu ikazda bulunuyor:
“İstanbul yakınlarında olacak çok büyük bir zelzele, yakın tarihin en ağır insani felaketlerinden birine dönüşebilir.”
Hubbard’a nazaran sorun yalnızca fay hareketi değil; yıllardır süren denetimsiz yapılaşma, kontrol eksikliği ve taban problemleri bu riski daha da büyütüyor. Bu da “doğal afetin” çok kolay bir formda “insani felakete” dönüşebileceğini gösteriyor.
DEPREMLERİN DOĞUYA GERÇEK İLERLEYİŞİ ARAŞTIRMANIN MERKEZİNDE
Çalışmada, 2011’den bu yana Marmara’da gerçekleşen zelzelelerin batıdan doğuya gerçek adım adım ilerlediği hatırlatılıyor:
2011 → 5.2 (batı)
2012 → 5.1 (doğu)
2019 → 5.8 (orta)
2025 → 6.2 (orta-doğu)
New York Times’a nazaran bilim insanları, “Bir sonraki zelzelenin daha büyük olup olmayacağını ve İstanbul’un çabucak güneyindeki segmentte kırılıp kırılmayacağını” tartışıyor. Kesin bir karşılık yok, fakat bu ihtimalin ciddiye alınması gerektiği açıkça vurgulanıyor.
“BÜYÜK SARSINTI GELİYOR LAKİN NASIL GELECEĞİ BİLİNMİYOR”
Hubbard’ın NYT’ye yaptığı bir öteki değerlendirmede ise “Deprem bir dizi küçük sarsıntının akabinde mı gelecek, yoksa bir anda mı kırılacak, bunu bilmiyoruz.” kelamlarını kullanıyor.
Yani süreç nasıl gelişirse gelişsin, bilim insanlarının ortak bildirisi New York Times tarafından şöyle özetleniyor: “Büyük bir zelzele geliyor.”
KIRILMANIN TARAFI İSTANBUL’A GERÇEK OLABİLİR
Martínez-Garzón’un ortak muharriri olduğu diğer bir çalışmada, olası kırılmanın doğuya, yani İstanbul tarafına gerçekleşme ihtimalinin daha yüksek olduğu belirtilmişti. NYT bu uyarıyı da bilhassa öne çıkarıyor.
