Şimşek, mali disiplin, fiyat istikrarı ve yapısal ıslahatlar sayesinde vatandaşın alım gücünü kalıcı olarak güçlendirmeyi hedeflediklerini vurgulayarak, “Çalışanlarımızın ve emeklilerimizin her vakit yanında olduk. Aylık ve fiyatlarında enflasyonun üzerinde artışlar yaparak alım güçlerini destekledik.” dedi.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Bakanlığın bütçe sunumunu gerçekleştirdi.
Şimşek, sunumunda yapılanları ve maksatlarını açıklarken, iktisattaki yurt dışı ve içindeki gelişmelere de değindi.
Şimşek, sunumunda global iktisada yönelik, “Küresel konjonktürün 2026’da; ticaret ortaklarımızın uygunlaşan büyüme görünümü, destekleyici finansal şartlar ve ılımlı emtia fiyatları kaynaklı olarak ülkemiz için daha olumlu seyretmesini bekliyoruz.” dedi.
“KÜRESELDE NÜFUS YAŞLANIYOR”
Yurt içindeki yapısal zorluklara da değinen Bakan Şimşek, nüfusun yaşlanmasında da Türkiye’nin avantajlarına işaret ederek şunları tabir etti:
Küresel ölçekte nüfusun süratle yaşlanmasıdır. 1950’de yüzde 5,1 olan 65 yaş üstü dünya nüfusunun toplam içindeki hissesinin yüzde 10’a yükselmesi 73 yıl sürmüşken, bu oranın yüzde 15’lere çıkmasının 27 yıl süreceği öngörülmektedir. Doğurganlık oranları gerilese de Türkiye çalışma çağındaki nüfus artışı sayesinde hala kıymetli bir demografik avantaja sahiptir. Ayrıyeten 2025 yılı Ekim ayı prestijiyle yüzde 36,5 olan bayanların işgücüne iştirak oranı yüzde 54 düzeyindeki OECD ülkeleri ortalamasından düşüktür. Önümüzdeki devirde bayanların işgücüne iştirakinin artırılması ek işgücü arzı sağlayarak potansiyel büyümeyi destekleyecektir.
“YAPAY ZEKA VERİMLİLİĞİ ARTIRMADA AVANTAJLAR SUNUYOR”
Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, teknolojik gelişimlere yönelik, “Diğer bir konu ise süratle gelişen yapay zekâ ve otonom teknolojilerin verimliliği artırma konusunda büyük fırsatlar sunmasına rağmen; istihdam piyasası, gelir ve servet eşitsizliği ile bölgeler ortası gelişmişlik farkları üzerinde olumsuz tesirler oluşturma riski bulunmasıdır.” derken öteki değerli gelişmelerde şunları söz etti:
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ SORUNU
Dünyanın karşı karşıya olduğu bir öteki sorun ise iklim değişikliğidir. Dünyada jeopolitik tansiyonlar ve çatışmalar artarken global savunma harcamaları süratle yükselmektedir.
REZERVLER
Bakan Mehmet Şimşek, “Uyguladığımız program sayesinde değerli kazanımlar elde ettik.” derken, “Uluslararası standartlara nazaran rezerv yeterliliğini sağladık.” diye belirtti.
KKM’de çıkışı muvaffakiyetle yönettiklerini belirten Şimşek, “Sürdürülebilir yüksek büyüme için bankacılık dalının sağlıklı yapısı kıymetlidir.” diyerek, “Takipteki kredilerin oranı ise tıpkı periyotta yüzde 2,4 ile düşük düzeydedir. Kur riskini muvaffakiyetle yöneten bankacılık bölümü yabancı para net durumu fazlasına sahiptir.” tabirlerini kullandı.
“CARİ AÇIK TELAŞ OLMAKTAN ÇIKTI”
Şimşek sunumunda, “Reel dalın finansal göstergelerini yakından takip ediyoruz. Son 2,5 yıllık periyotta konkordato başvurusu yapan 4 bin 766 firmanın ekonomimizdeki hissesi sonludur.” diyerek cari açığı da tasa olmaktan çıkardıklarını şu formda söz etti:
Makro dengesizlikleri azalttık Kayda bedel düzgünleşme sağladığımız cari açığı tasa kaynağı olmaktan çıkardık. Ayrıyeten güçte dışa bağımlılığı azaltmak için yerli ve yenilenebilir güç kapasitemizi artırmaya yönelik yatırımları önceliklendiriyoruz.
TÜRKİYE’NİN KREDİ RİSK PRİMİ GERİLEDİ
Bakan Şimşek, gerçek kesimin ve bankaların daha uygun şartlarla dış finansmana erişiminin arttığını belirterek risk algısındaki güzelleşmeye yönelik de şunları tabir etti:
Program öncesi 700 baz puana kadar yükselen risk primi 219 baz puana gerileyerek 2018 yılı Mayıs ayından sonraki en düşük düzeyine indi. Programımız sayesinde ülke kredi notumuzu S&P ve Fitch 2’şer kademe, Moody’s ise 3 kademe yükseltmiştir. Direkt yabancı yatırımların artmasını bekliyoruz.
DEZENFLASYON SÜRECİ DEVAM EDİYOR
Şimşek sunumunda, “2022 yılı Ekim ayında yüzde 85 ile tepe yapan yıllık enflasyon, 2022 ve 2023 yıl sonlarında sırasıyla yüzde 64,3 ve yüzde 64,8 oldu. 2024’te yüzde 44,4’e indi. 2025 yılı Kasım ayında yıllık enflasyon son dört yılın en düşük düzeyi olan yüzde 31,1’e geriledi.” diyerek enflasyondaki gelişmeleri şu formda söz etti:
2024 yılı Mayıs ayına nazaran düzgünleşme 44 puanı aştı. Yıllık temel mal enflasyonu yüzde 19’un altına düştü. Lakin tüm dünyada olduğu üzere ülkemizde de hizmetler kesimi dezenflasyon siyasetlerine daha gecikmeli reaksiyon vermektedir. Kira ve eğitim başta olmak üzere, geçmiş enflasyona endeksleme eğilimi sonucunda hizmetler enflasyonu manşetin üzerinde seyretmektedir.
Ayrıca bu yıl zirai don ve kuraklık kaynaklı ağustos, eylül ve ekim aylarında besin enflasyonu uzun devir aylık ortalamalarının hayli üzerinde gerçekleşti. Bu durum enflasyonun iddia aralığının üzerinde kalmasında tesirli oldu. Kasım ayında ise besin fiyatlarında olağanlaşma gerçekleşti. 2026 yılında dezenflasyonun devam etmesini öngörüyoruz
MALİ DİSİPLİN
Bakan Mehmet Şimşek, “Ekonomik aktivitedeki ölçülü seyir sürüyor.” derken, kamu maliyesine yönelik, mali disiplini tesis ettiklerini ve kararlılıkla sürdüreceklerini belirtti. Şimşek, “Kamuda Tasarruf ve Verimlilik Paketiyle harcama disiplinini güçlendirdik. Gelir siyasetimizi vergide adalet, vergilemede aktiflik ve kayıt dışılıkla gayret eksenlerinde oluşturduk. Vergi harcamalarını azaltıyoruz.” diyerek kelamlarını şöyle sürdürdü:
Temel fonksiyonu kamu harcamaları için muhtaçlık duyulan kaynağın sağlanması olan vergiler birçok ülkede muhakkak ekonomik, toplumsal ve çevresel gayelere yönelik maliye siyaseti aracı olarak faal bir halde kullanılmaktadır. Bu gayelere hizmet eden vergi muafiyet, istisna ve indirimlerin toplamına vergi harcaması denilmektedir. Ülkemizde de vergi harcamalarıyla emekçimiz, memurumuz, esnafımız, çiftçimiz, engellilerimiz ve gençlerimiz başta olmak üzere toplumsal kısımlar desteklenmekte, büyüme potansiyelimize ve istihdama katkı sağlayacak yatırım, istihdam, üretim, ArGe ve ihracat faaliyetleri teşvik edilmektedir. En büyük vergi harcaması, tüm çalışanların yararlandığı minimum fiyat istisnasıdır. Bu istisna nedeniyle alınmayan 1 trilyon 92 milyar lira vergi meblağı 2026 yılı vergi harcamalarının yaklaşık üçte birini oluşturmaktadır.
VERGİ POLİTİKALARI
“Vergiye ahengi güçlendirmek için dijital uygulamalarımızı yaygınlaştırıyoruz.” diyen Şimşek, “Yaygın kanaatin tersine vergi yükümüz milletlerarası kıyaslamalara nazaran yüksek değildir.” dedi.
Vergilemede aktifliğin ve kontrolün arttığını belirten Bakan, kayıt dışılıkla mücadeleyi kararlılıkla sürdürdüklerini ve mükelleflerin haklarını koruduklarını vurgularken, saha kontrollerinin aralıksız sürdüğünü ve kayıt dışı ile çabanın sonuç verdiğini de belirtti.
KAMU BORÇLULUĞU DÜŞÜK
“Deprem nedeniyle artan borçlanma gereksinimiyle yükselen faiz harcamalarına karşın kamu borçluluğumuz düşük seyrediyor.” diyen Şimşek, şunları söz etti:
Yatırım, üretim, istihdam ve ihracatı güçlü bir formda desteklemeye devam ediyoruz. Gerçek kesimin finansmana erişim imkânlarını artırıyoruz. İhracat dayanaklarımızı de artırarak sürdürüyoruz. Girişimcilik ekosistemini desteklemeye devam ediyoruz. Hanehalkına güç sübvansiyonlarımız sürüyor. Çalışanlarımızın ve emeklilerimizin her vakit yanında olduk 23 yılda aylık ve fiyatlarında enflasyonun üzerinde artışlar yaparak alım güçlerini destekledik. Çiftçi ve esnaf takviyelerimiz artarak devam ediyor. Memleketler arası standartlara uyumlu formda mali hatalarla çabayı sürdürüyoruz.
“ÇALIŞANLARIMIZIN VE EMEKLİLERİMİZİN HER VAKİT YANINDA OLDUK”
Sunumun sonunda Bakan Mehmet Şimşek, şu konuşmayı yaptı:
“Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde, Türkiye Yüzyılı vizyonu doğrultusunda sonuncu gayemiz; sürdürülebilir yüksek büyüme, daha adil gelir dağılımı ve kalıcı refah artışıdır. Bu maksada ulaşırken fiyat istikrarının tesisi, mali disiplinin güçlendirilmesi, sürdürülebilir cari istikrar ve yapısal dönüşüm temel önceliklerimizdir.
Uyguladığımız program sayesinde bu alanlarda kayda kıymet ve somut kazanımlar elde ettik. Finansal istikrarı güçlendirirken makroekonomik dengesizlikleri azalttık. Böylelikle hem ekonomimizin dayanıklılığını artırdık hem de şoklara karşı daha sağlam bir yapıya kavuşmasını sağladık.
Maliye siyasetindeki disiplinli duruşumuz, güçlü borç idaresi çerçevemiz, memleketler arası standartlarla uyumlu düzenleyici kapasitemiz sayesinde Türkiye, birçok zorluğa karşın hem bütçe istikrarını uygunlaştırmayı hem de borç sürdürülebilirliğini muhafazayı başarmıştır.
Yüksek sarsıntı harcamalarına karşın bütçe açığının ulusal gelire oranı yüzde 3 düzeyine yakınsamış, kamu borcumuz ise hala yüzde 25’in altında kalmıştır. Uyguladığımız programa duyulan itimat sayesinde ülkemizin büyüme potansiyelini daha ileri taşıyacak yatırımlarda kullanılmak üzere milletlerarası finansal kuruluşlardan uygun şartlarda rekor seviyede kaynak temin ettik.
Kamuda tasarruf ve verimliliği artırarak harcama disiplinini güçlendiriyor, vergide adaleti ve aktifliği gözetiyor, kayıt dışılıkla ve mali kabahatlerle çabayı kararlılıkla sürdürüyoruz. Kamu maliyesinde disiplini korurken yatırım, istihdam, üretim ve ihracatı teşvik ediyoruz.
Programımız; para, maliye ve gelirler siyasetinin yanı sıra arz istikametli önlemler ve ekonomik dönüşümü hızlandıracak kapsamlı yapısal ıslahatları da içermektedir.
Küresel iktisatta belirsizliklerin arttığı bu devirde, elde ettiğimiz kazanımları kalıcı hale getirmek ve karşı karşıya olduğumuz zorlukları fırsata dönüştürmek maksadıyla; üretken altyapı yatırımlarını, endüstride dönüşümü, yeşil ve dijital dönüşümü hızlandırıyoruz. Bu sayede hem verimliliği hem de milletlerarası rekabet gücünü artırarak ülkemizin potansiyel büyümesini daha da yükselteceğiz.
2026 yılı bütçemizi hazırlarken her vakit olduğu üzere bütüncül bir yaklaşım izleyerek toplumun her kısmını gözeten kapsayıcı mali dayanak ve önlemleri önceliklendirdik.
Reel kesimimiz, ihracatçılarımız, KOBİ’lerimiz, esnafımız ve çiftçilerimiz için hayata geçirdiğimiz dayanaklar; üretimin, istihdamın ve ihracatın sürdürülebilirliğini güçlendirmeyi amaçlayan kapsamlı bir siyaset bileşiminin eseridir.
Ar-Ge ve yatırımların teşviki, finansmana erişimin kolaylaştırılması ve girişimcilik ekosistemine sağlanan kıymetli katkılar ekonomimizin üretim gücünü artırmaya yönelik kritik adımlardır.
Enerji sübvansiyonları ve toplumsal dayanaklar yoluyla hanehalkını desteklemeye devam ederken, toplumsal yardım sistemimizi modernize eden daha kapsayıcı, daha amaç odaklı ve daha güçlü bir toplumsal muhafaza altyapısı inşa ediyoruz.
Çalışanlarımızın ve emeklilerimizin her vakit yanında olduk. Aylık ve fiyatlarında enflasyonun üzerinde artışlar yaparak alım güçlerini destekledik.
Önümüzdeki periyotta temel önceliğimiz; elde ettiğimiz kazanımları kalıcı hale getirmek, yapısal dönüşümü hızlandırmak ve Türkiye’nin uzun vadeli büyüme potansiyelini üst taşıyacak ıslahatları hayata geçirmektir.
Bu anlayışla, mali disiplinden taviz vermeden, toplumsal hassasiyetleri gözeterek, yatırımı ve üretimi destekleyerek, riskleri aktif formda yöneterek Türkiye’yi çok daha güçlü ve müreffeh bir geleceğe taşıyacağız.
Bütçe sürecinde emeği geçen herkese teşekkür ediyor, 2026 yılı bütçemizin ülkemize ve milletimize güzel olmasını diliyorum.”
