Dünya Meteoroloji Örgütü’nün (WMO) değerlendirmelerine nazaran, 2024’ün kayıtlara geçen en sıcak yıl olmasının akabinde 2025’te de global ortalama sıcaklıklar birçok bölgede rekor seviyelere ulaştı.
WMO, kasım ayında yayımladığı raporda 2025’in, ölçümlerin yapıldığı çağdaş periyotta en sıcak ikinci ya da üçüncü yıl olacağını duyurdu. Raporda, inanılmaz sıcaklık eğilimlerinin yıl boyunca tesirini sürdürdüğü vurgulandı.
ÖNÜMÜZDEKİ 5 YIL İÇİN UYARI
WMO’nun global iklim iddialarına nazaran, önümüzdeki 5 yıl boyunca sıcaklıkların rekor düzeylerde ya da bu yılki bedellere çok yakın seviyelerde seyretmesi bekleniyor.
Eylül ayında yayımlanan “Küresel Su Kaynaklarının Durumu” raporunda ise dünya genelinde su döngüsünün giderek daha sistemsiz hale geldiği, sistemin “sel ve kuraklık” uçları ortasında savrulduğu söz edildi.
MİLYARLARCA İNSAN, SU STRESİ ALTINDA
Birleşmiş Milletler Su Ajansı (UN Water), yaklaşık 3,6 milyar insanın her yıl en az bir ay boyunca kâfi suya erişemediğini açıkladı. Bu sayının 2050’ye kadar 5 milyarın üzerine çıkmasının beklendiği bildirildi.
Uzmanlar, 2025’te yaşanan sıcaklık artışlarının, atmosferdeki sera gazı yoğunluğunun tarihi doruklara ulaşmasıyla direkt irtibatlı olduğuna dikkat çekiyor.
YAZ AYLARINDA ÇOK SICAKLAR TESİRİNİ ARTIRDI
2025 yazı, pek çok ülkede mevsim normallerinin üzerinde seyreden uzun periyodik sıcak hava dalgalarıyla kayıtlara geçti.
ABD ve Avrupa başta olmak üzere birçok bölgede çok sıcaklar nedeniyle binlerce kişi hayatını kaybetti, çok sayıda kişi hastanelere başvurdu. Orman yangınları geniş alanlara yayılırken, sıcak hava dalgaları kuraklığı da derinleştirdi.
AVRUPA’DA REKORLAR VE FELAKETLER
Avrupa’da temmuz ayında ortalama kara sıcaklığı 21,1 derece olarak ölçüldü. Bu kıymet, 1991-2020 ortalamasının 1,3 derece üzerinde gerçekleşerek kıta genelinde dördüncü en sıcak temmuz ayı olarak kayıtlara geçti.
İngiltere, Hollanda, İskandinav ülkeleri ve İspanya’da da son yılların en yüksek sıcaklık bedelleri ölçüldü. Türkiye’de ise Şırnak’ın Silopi ilçesinde 25 Temmuz’da 50,5 derece ile tüm vakitlerin sıcaklık rekoru kırıldı.
AVRUPA’DA ÇOK SICAKLARA BAĞLI CAN KAYIPLARI
Imperial College London ve London School of Hygiene & Tropical Medicine tarafından yapılan bir çalışmaya nazaran, Avrupa’da yaz aylarında sıcaklığa bağlı vefatlar yaklaşık 24 bin 400 olarak hesaplandı.
Araştırmada, iklim değişikliğinin sıcaklıkların şiddetini artırarak vefat sayısını yaklaşık 16 bin 500 kişi yükselttiği belirtildi.
En fazla can kaybı İtalya, İspanya, Almanya, Fransa ve Birleşik Krallık’ta kaydedildi. Hayatını kaybedenlerin yaklaşık yüzde 85’inin 65 yaş üstü bireylerden oluştuğu vurgulandı.
ASYA’DA KAVURUCU SICAKLAR HAYATI DURDURDU
Asya kıtasında da çok sıcaklar önemli sonuçlar doğurdu. Japonya’da haziran ayı, ölçümlerin başladığı 1898’den bu yana en sıcak ay olarak kayıtlara geçti.
Güney Kore, Hindistan, Pakistan ve İran’da da sıcaklıklar 40-50 derece bandına ulaşırken, kimi bölgelerde okullar ve kamu kurumları süreksiz olarak kapatıldı.
KURAKLIK KRİZİ DERİNLEŞTİ
Aşırı sıcaklar, 2025’te pek çok ülkede kuraklığı daha da ağırlaştırdı. İran’da birtakım barajlar büsbütün kururken, Urumiye Gölü’nün kuruduğunu gösteren uydu imajları tasa yarattı.
Güney Kore’de Gangneung kenti “afet bölgesi” ilan edilirken, Suriye ve Afrika’nın birçok ülkesinde azalan yağışlar tarım ve içme suyu kaynaklarını tehdit etti.
“İKLİM KRİZİ GÜNLÜK HAYATIN KESİMİ HALİNE GELDİ”
Uzmanlar, 2025’te yaşanan sıcaklık rekorları ve kuraklıkların, iklim krizinin artık sadece geleceğe dair bir tehdit olmadığını, insan sıhhatinden tarıma, su kaynaklarından güç tüketimine kadar pek çok alanı direkt etkileyen global bir gerçekliğe dönüştüğünü vurguluyor.
