Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürü Ahmet Güldal, TMO’nun bu yılki faaliyetlerine ait değerlendirmede bulunarak, gelecek amaçlarını anlattı.
Mayıs sonunda başlayan hasat devrinin akabinde haziranda TMO’nun başta hububat olmak üzere alım fiyatlarını açıklamaya başladığını hatırlatan Güldal, bu yıl kuraklığın tesirinin önemli manada hissedildiğini söyledi.
“HAZIRLIKLARIMIZ TAMAM”
Güldal, 2025 yılının, kelam konusu kuraklığa bağlı olarak üreticiler için randımanda, ülke genelinde de rekoltede kaybın gerçekleştiği bir yıl olduğuna dikkati çekerek, “Bu noktada TMO, Türkiye’de 600’e yakın alım noktasında geçmiş yıllarda olduğu üzere hazırlığını yaptı ve alımlarını gerçekleştirdi.” ifadesini kullandı.
TMO’ya arz edilen eserlerin tamamını alma imkanı bulduklarını, eser bedellerini ödediklerini vurgulayan Güldal, şöyle devam etti:
Dünya genelinde 2025 yılı, hububatta kıymetli randıman artışının yaşandığı, buna bağlı olarak en yüksek üretimlerin olduğu bir yıldı. Türkiye’de kuraklıkla zirai don tesirinden ötürü randımanda, üretimde ve rekoltede kayıp yaşanmasına karşın, çok şükür ülkemize yetecek kadar hem dönem stoklarımızla hem de üretim ölçüsüyle önemli sorun olacak bir durum yaşanmadı.
“HUBUBAT EKİM ALANLARINDA ARTIŞ VAR”
Bu yılın ekim ve kasım aylarının kuraklık belirtileriyle geçirildiğini, buna karşın hububat ekilişlerinin yüzde 90’a ulaştığını aktaran Güldal, şöyle konuştu:
Son yıllarda istikrarlı hububat siyasetleri sayesinde Türkiye’de hububat ekim alanlarında bir artış olduğunu gözlemliyoruz. Bu güzele işaret. Geçmişte bir ölçü gerileme kelam konusu olmuştu ancak son yıllarda artış devam ediyor. Bilhassa 2025 yılı sonbaharındaki ekilişlerde buğday, ekmeklik buğday ve arpada önemli artış olduğunu kıymetlendiriyoruz. Bu noktada üreticilerimizin beklentisi, yağışların devam etmesi istikametinde. Burada en değerli şey ocak ve şubat aylarındaki kar yağışları. Münasebetiyle bu türlü güçlü bir beklenti var. İnşallah hem karın hem de olağan yağışların istikrarlı ve istikrarlı gelmesi halinde 2026 yılı hasadına da güçlü bir halde girmiş olacağız.
Alımı yapılan eserler ve üreticilerine yönelik ödemelere ait de bilgi veren Güldal, çeşitli eserleri aldıklarını ve almaya da kısmen devam ettiklerini bildirdi.
Güldal, üreticilere şu ana kadar 64 milyar liranın üzerinde bir ödeme gerçekleştirdiklerini belirterek, son gelen eserlerin ödemesiyle 65 milyar lirayı aşacaklarını lisana getirdi.
“YENİ HASAT DEVRİNE KADAR İSTİKRARLI SÜREÇ DEVAM EDECEK”
Son yıllarda TMO’nun kendi stoklarında bulunan eserlerden dönem yaparak bir sonraki döneme girdiğine dikkati çeken Güldal, bunun ülkenin teminat stokları olduğunu söyledi.
Güldal, bu yıla da güçlü evre stokuyla girdiklerine işaret ederek, “Hem TMO’daki hem de özel daldaki öngördüğümüz stoklar, yeni hasat devrine kadar ülkemizi yönetim edecek düzeydedir. Dünyada da bu noktada rastgele bir kriz kelam konusu değil. Beklenmeyen bir lojistik yahut öteki sorunlar olmadığı sürece 2025-2026 döneminde yeni hasat devrine kadar istikrarlı bir süreç devam edecektir.” sözlerini kullandı.
Fındıkta üreticilerin yanında olacak biçimde bir referans fiyat açıkladıklarını hatırlatan Güldal, bilhassa zirai dondan ötürü bu eserde yüzde 40 civarında randıman kaybı olduğunu lisana getirdi.
Güldal, eserin az olmasının, fiyatların TMO’nun belirlediği 200 liralık referans fiyatın üzerine çıkmasına neden olduğuna dikkati çekerek, bu durumun devam ettiğini bildirdi.
”SON GÜNLERDE GELEN YAĞIŞLAR OLUMLU ETKİLEDİ”
Özellikle son yıllarda kuraklık riskini daha sık yaşamaya başladıklarını vurgulayan Güldal, bu kapsamda üreticilere ekiliş vakitlerinde uygun tohum çeşitlerini kullanmaları teklifinde bulundu.
Güldal, üreticilerin kesinlikle TARSİM sigortalarını yaptırmaları gerektiğine dikkati çekerek, şunları kaydetti:
Kuraklık artık bizim ziraî üretimimizde sık karşılaştığımız bir afet olmaya başladı. Tarım, iklimsel değişikliklere, dış tesirlere son derece maruz kalan bir sektör. Uygun tohum seçimi, toprak hazırlığı, bitki gelişimindeki gübreleme, toprak paklığı, ot paklığı üzere tüm önlemleri alarak güzel bir bakımla randımanı yükseltmek, kaliteli eser üretmek mümkün. Kaliteli eserin kıymetinin daha yüksek olduğunu söz ediyoruz ve biz de kaliteye bağlı fiyatlama yapıyoruz. Hasebiyle üreticilerimiz bu önlemlere dikkat etsinler. 2026 yılından ümitliyiz. Sonbahar yağışlarından sonra son günlerde gelen yağışlar durumu olumlu etkiledi. Hasatta ve hasat öncesindeki yağışların da yararı olacağını kıymetlendiriyoruz. 2026’da bereketli bir dönem temenni ediyorum.
