Afet Bölgesi İhtiyaçları-I

Afetten Sonra İlk ve Acil İhtiyaçlar Nelerdir?

Sedat Ergani-Acil Gündem Gazetesi

HİJYEN

Afetler meydana geldikten sonra normal hayatı ve günlük faaliyetleri durdurur ya da ciddi şekilde kesintiye uğratır. Afetzedeler üzerinde şok etkisi oluşturarak bir süre şaşkınlığa ve ne yapacağını bilememe hâline sebep olur. Çünkü afetler çoğu zaman hiç beklenmedik bir anda meydana gelir.

Afet sonrasında bazı afetzedeler şoktan kurtulmaya çalışırken, bazıları imkânları ölçüsünde arama ve kurtarma faaliyetlerine katılır; bazıları ise bulunduğu ortamı terk ederek afet bölgesinden ayrılmak zorunda kalır.

Afet bölgesinden ayrılamayan afetzedeler ile bölgeye gelen resmî ve gayri resmî görevli ekipler için, saatler ilerledikçe temini zor olan ihtiyaçlar (Arama, Kurtarma ve Geçici Barınma haricinde) baş göstermeye başlar. Bu ihtiyaçların başında hijyen, yani tuvalet ve banyo ihtiyacı gelir. Birçok insanın ciddi sıkıntı yaşadığı bu konuda, afetzedeler ya enkaz altında kalma riskini göze alarak ağır hasarlı binalara girmek zorunda kalır ya da müdahaleciler bile zaman kaybederek uzak ve müsait alanlara yürüyerek veya araçla zaten tam yapılamayan trafiğe sebep olarak hedefe ulaşmaya çalışır.

Bu büyük sıkıntıyı ancak yaşayan bilir. Bizler, birer müdahale personeli olarak bu durumu defalarca yaşadık ve çoğu zaman ihtiyaçlarımızı ertelemek zorunda kaldık. Enkazda müdahale görevi tamamlanıp başka bir ekibe devredildikten sonra konuşlanma alanlarına (BoO Alanı) giderek ihtiyaçlarımızı giderebilirken, gün sonunda dahi bu imkâna ulaşamayan afetzedeler ne yapsın? Zaten birçok sorunla karşılaşan vatandaşlar ve görevli personel, tuvalet ihtiyacını sürekli erteleyerek ciddi sağlık sorunlarıyla da karşı karşıya kalabilmektedir.

Peki, afet bölgesinde özellikle ilk saatlerde herkesin en çok ihtiyaç duyduğu bu tuvalet sorunu nasıl çözülebilir?

Öncelikle afet öncesinde, afet sonrasına yönelik bu ihtiyacın karşılanması için afet organizasyon ekipleri tarafından ilgili çalışma gruplarına açık ve net görevler verilmelidir. Bu köklü ihtiyacın çözümü, yakından takip edilen planlı görevlendirmelerle sağlanmalıdır.

Ön İyileştirme Çalışma Grupları (Afet Altyapı Çalışma Grubu), il ve ilçe belediyeleri bünyesinde; nüfus oranına göre her 50 kişiye 1 tuvalet düşecek şekilde planlama yapmalıdır. Tır dorseleri üzerine kurulacak seyyar, kendi altyapısına sahip (kanalizasyon, kirli su deposu, temiz su tankı bulunan) tuvalet ve banyo sistemleri; su tankerleri, vidanjörler ve yeterli personel ile oluşturulacak ekiplerle desteklenmelidir.

Acil durumlardan sonra sadece bu hijyen faaliyetini akredite edilen STK ekipleri tarafından da yapabilir. Bu alanda büyük eksiklik olduğunun altını çizmekte fayda var.

Bu altyapı hazırlıkları yalnızca kendi iline değil, ihtiyaç hâlinde komşu ve uzak illere de destek verebilecek şekilde planlanmalıdır. Belediyeler, Yerel Destek Ekip personelinden faydalanarak bu hizmeti güçlü bir organizasyonla hayata geçirebilir. Seyyar dorse üzerine kurulan WC ve banyo sistemleri, ilk bakışta yatırım olarak cazip görünmeyebilir; ancak empati yapan herkes için bunun kesin, kalıcı ve sıkıntılı bir durumdan kurtarıcı bir çözüm olduğu açıktır.

Bu ihtiyaç son derece acildir ve kesinlikle göz ardı edilmeden afet hazırlık planlarında ulaşılabilir bir hedefle yerini almalıdır.

Unutulmamalıdır ki; afetlere karşı güçlü olmak, yalnızca afet anında değil, afet olmadan önce yapılan doğru planlama ve hazırlıklarla mümkündür. Bugün atılacak her bilinçli adım, yarın yaşanacak acıların azalmasına katkı sağlayacaktır. Dayanışma, planlama ve insan odaklı yaklaşımla afetlerin üstesinden gelmek mümkündür.

Afet bölgesinde hijyenden sonra; korunma, iaşe, ibate (barınma) ile giyim ve kuşamın da hayati öneme sahip olduğu gerçeğini unutmamamız gerekir.

Haftaya, ilk ve acil ihtiyaçlardan biri olan “Korunma” konusunu ele alacağım.

Sağlıcakla kalınız.